Jump to content

Graciela Bográn

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Graciela Bográn
Rayuwa
Cikakken suna Graciela Bográn Rodríguez
Haihuwa San Nicolás (mul) Fassara, 19 Oktoba 1896
ƙasa Honduras
Harshen uwa Yaren Sifen
Mutuwa San Pedro Sula (en) Fassara, 2000
Ƴan uwa
Ƴan uwa
Yare Bogran
Sana'a
Sana'a gwagwarmaya, marubuci, ɗan jarida da Malami

Graciela Bogran ((19 Oktoba 1896 – 2000) malamar Honduras ce, marubuciya kuma mai fafutukar kare hakkin mata, ita 'yar Chelsea Bogran ce. Ta tsunduma cikin yaƙin neman zaɓen mata, ta shiga cikin ƙungiyoyin ƙungiyoyin kwadago da zanga-zangar siyasa. An kuma san ta a matsayin editan mujallar mata ta Alma Latina . Bayan da mata suka samu damar kada kuri’a, sai aka nada ta a matsayin minista a ma’aikatar ilimin jama’a. An zabe ta a matsayin memba na Instituto de Cultura Hispánica [es] a Madrid a cikin 1963 kuma cibiyoyi da yawa a Honduras suna ɗauke da sunanta.

Rayuwar farko

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi Graciela Bográn Rodríguez a ranar 19 ga Oktoba 1896 a San Nicolás, Santa Bárbara, Honduras [1] ga Petrona Rodríguez da Marco Antonio Bográn. Babban 'yan'uwa uku, tana da 'yar'uwa, Petrona "Elvira" (an haifi 1904) da ɗan'uwa, Napoleón (an haifi 1907). [2] [3] Iyalinta sun fito ne daga Romain Beuagrand (Román Bogran), wani ɗan mulkin Faransa daga Brittany, wanda ya isa Honduras a farkon karni na 19, kuma ta hanyarsa yana da alaƙa da shugabannin biyu Luis Bográn da Francisco Bográn . [4] [5] [6]

Bayan ta kammala karatun firamare, Bogran ta kammala karatunta a Escuela Normal de Señoritas (Makarantar Ladies Normal) a 1914 kuma ta fara aiki a matsayin malami. [1] [7] A 1916, ta auri mawãƙi, Rubén Bermúdez Meza kuma daga baya ta haifi 'ya'ya uku: Graciela, Rubén da Roberto. Lokacin da suka rabu, ta sake yin aure tare da wani ɗan kasuwa na Arewacin Amirka, Alvin M. Barret (shima Barrett). [7] [8]

A cikin 1932, Bográn ya kafa mujallar, Alma Latina, [9] wanda ya zama jarida mai tasiri ta mata-siyasa da al'adu a duk Amurka ta tsakiya. [10] [11] A lokacin, tana adawa da zaɓen mata saboda tashe-tashen hankula da ke da alaƙa da zaɓe a duk faɗin Amurka ta tsakiya. [11] Yawancin matan Honduras a cikin shekarun 1920 zuwa 1930, ba su kasance masu goyon bayan cin zarafin mata ba saboda ba shi da tushe mai tarihi a cikin al'adun Honduras, inda ake ganin tsarin zamantakewa da tattalin arziki a matsayin gwagwarmayar aji, ko kuma kawai a yarda da shi. [12] Wannan ya canza a cikin 1940s, lokacin da Bográn da sauran masu ra'ayin mata suka ga fa'idar zaɓe a matsayin hanyar kawo ƙarin mulkin dimokuradiyya a ƙasar. [12]

A cikin 1944, gwamnatin Honduras ta zargi Bográn da kasancewa ɗan gurguzu. Domin tana aiki ne a matsayin mai shirya ƙwadago a arewacin ƙasar, ana zarginta da koyar da rukunan gurguzu a matsayin wakili ga Vicente Lombardo Toledano, shugabar ƙungiyar Marxist ta Mexico. [13] Jakadan Amurka a Honduras, John Draper Erwin, ya kammala bayan wani bincike, cewa babu wani aiki na gurguzu a kasar kuma bai rarraba Bográn ba, yana mai cewa "duk mutumin da ya tayar da hankali don inganta yanayin aiki ana lasafta shi a matsayin kwaminisanci". [13] A wannan shekarar, ita da Rodolfo Fasto Zelaya, wanda ya kafa Jam'iyyar Dimokuradiyya ta Honduras ta jagoranci zanga-zangar neman dimokiradiyya a San Pedro Sula don nuna adawa da kame 'yan kasar da ke kira da a hambarar da Shugaba Tiburcio Carías Andino . [14] [15]

’Yancin jefa ƙuri’a a Honduras an tabbatar wa mata masu karatu a 1955 [16] kuma mata sun sami damar jefa ƙuri’a a shekara mai zuwa a karon farko. [17] Bayan zaben Shugaba Ramón Villeda Morales, a cikin 1957, an nada Bográn a majalisar ministocinsa, a matsayin karamin sakatare na Ilimi. [18] A cikin 1959, an nada ta a matsayin Sakatariyar Ilimi ta Tarayya. [19] Bográn ta ci gaba da aikinta na malami a tsawon rayuwarta kuma a cikin 1963, saboda hidimarta a matsayin darektan Cibiyar Hondureño de Cultura Hispánica (Cibiyar Al'adun Hispanic ta Honduras), an zabe ta zuwa Instituto de Cultura Hispánica [es] in Madrid. [20]

Mutuwa da gado

[gyara sashe | gyara masomin]

Bogran ya mutu a shekara ta 2000 a San Pedro Sula, Honduras. Ana tunawa da ita a matsayin daya daga cikin manyan masu fafutukar kare hakkin mata da masu fafutuka a zamaninta. [16] [21] Tun daga 1998, Gidan Al'adu a San Nicolás, ya ɗauki sunanta, [22] kamar yadda yawancin wuraren ilimi ke yi. Akwai makarantar sakandare ta gwamnati, Centro de Educación Pre Básica Graciela Bográn a unguwar La Trinidad na San Pedro Sula, [23] kuma a cikin Tegucigalpa, akwai Colegio Graciela Bogran a cikin unguwar Jardines de Toncontin. [24]

Ayyukan da aka zaɓa

[gyara sashe | gyara masomin]
  • Bográn, Graciela (November 1933). "¿Debe o no concederse el sufragio a la mujer hondureña?" [Should the Vote Be Granted or Not to Honduran Woman?]. Alma Latina (in Spanish). 2 (31): 5.CS1 maint: unrecognized language (link)[11]
  •  [25]
  •  [26]
  •  [12]
  •  
  • Biography portal
  • Honduras portal
  1. 1.0 1.1 Secretaría de Educación Pública 1996.
  2. Gómez 1996.
  3. Bautismos 1904.
  4. Cortés 2013.
  5. Sarmiento 2006.
  6. Pineda Portillo 2016.
  7. 7.0 7.1 González 2013.
  8. González 2012.
  9. Payne Iglesias 2015.
  10. Castillo Canelas 2019.
  11. 11.0 11.1 11.2 Holden 2004.
  12. 12.0 12.1 12.2 Villars 2001.
  13. 13.0 13.1 Leonard 1984.
  14. Coleman 2016.
  15. Euraque 2001.
  16. 16.0 16.1 El Nuevo Herald 2015.
  17. El Heraldo 2014.
  18. Espinoza Murra 2019.
  19. La Gaceta 1960.
  20. ABC 1963.
  21. Proceso Digital 2016.
  22. Organización de Estados Iberoamericanos 2020.
  23. La Tribuna 2019.
  24. Tiching 2020.
  25. Anderson 1971.
  26. Muñoz 2003.

Littafi Mai Tsarki

[gyara sashe | gyara masomin]

 

Karin bincike

[gyara sashe | gyara masomin]
  •  
  •