Gudanar da kulawa mai tsanani
| Bayanai | |
|---|---|
| Ƙaramin ɓangare na |
Kulawa mai tsanani da disease management (en) |
| Class of object(s) of occurrence (en) | Yanayin da ba shi da kyau |
Kula da kulawa ta dindindin ya ƙunshi ayyukan kulawa da ilimi da mai ba da sabis na kiwon lafiya ke gudanarwa don taimaka wa marasa lafiya da ke fama da rashin lafiya na dogon lokaci yayin da yake ƙarfafa marasa lafiya su fahimci yanayin su kuma su rayu cikin nasara tare da shi. Cututtuka na yau da kullun da suka shafi kulawa na iya haɗawa da ciwon suga, hawan jini, lupus, sclerosis da yawa, da kuma rashin bacci . Kula da kulawa ta dindindin daidai yake da kula da cututtuka na dogon lokaci. Aikin ya ƙunshi ƙarfafa marasa lafiya su ci gaba da yin jiyya da shiga tsakani da ake buƙata da kuma taimaka musu su cimma rayuwa mai gamsarwa da kyau.
Kulawa ta yau da kullun da tsarin likita
[gyara sashe | gyara masomin]A tarihi, babu daidaito sosai a wurare daban-daban, masu ba da sabis da kuma kula da marasa lafiya na dogon lokaci. Bugu da ƙari, magungunan cututtuka na dogon lokaci galibi suna da rikitarwa, wanda ke sa ya yi wa marasa lafiya wahala su bi ka'idojin magani.
Ingancin kulawar lafiya yawanci yana buƙatar dogon ziyara zuwa ofishin likita fiye da yadda aka saba a cikin kulawa mai tsanani. Bugu da ƙari, wajen magance cututtuka na yau da kullun, magani ɗaya, ko na likita ko na hali, na iya bambanta a cikin inganci dangane da lokacin da ake cikin rashin lafiyar ana ba da shawarar shiga tsakani. Rarraba kulawa haɗari ne ga marasa lafiya da cututtuka na yau da kullun, saboda sau da yawa cututtuka na yau da kullun da yawa suna tare, wani lamari da aka sani da multimorbidity . Dole ne a yi shiga tsakani na iya buƙatar taimako daga ƙwararru da yawa waɗanda ƙila ba za su yi aiki tare ba, kuma don su yi tasiri, suna buƙatar haɗin kai na kusa da hankali. Bincike ya nuna cewa kulawa mai rarrabuwar kawuna ga masu cin gajiyar Medicare tare da cututtuka na yau da kullun da yawa suna da yuwuwar kasancewa a ɗakunan gaggawa kuma a kwantar da su fiye da wasu. [1]
Sakamakon haka, marasa lafiya da ke fama da cututtuka na yau da kullun na iya fuskantar mummunan yanayi a cikin tsarin kulawa na gaggawa na yanzu.
A tarihi, biyan kuɗi yana da ƙalubale ga ayyukan haɗin gwiwa na kulawa. Kwanan nan Medicare ta fara biyan kuɗin ayyukan da suka shafi kula da lafiya na dogon lokaci. Medicare tana biyan kuɗin wata-wata ga marasa lafiya waɗanda suka amince da magani na aƙalla mintuna 20 na ayyukan kiwon lafiya ta hanyar sadarwa . [2]
Gudanar da kulawa ta kai-tsaye
[gyara sashe | gyara masomin]Marasa lafiya da ke fama da cututtuka na yau da kullun suna da muhimmiyar rawa wajen kula da yanayinsu, domin galibi su ne ke ba da magunguna a rayuwar yau da kullun. Haka kuma suna taka muhimmiyar rawa wajen sa ido kan lafiyarsu da canje-canje a lafiyarsu ta hanyar Lura da Rayuwa ta Yau da Kullum (ODLs). Bayanan da suka biyo baya na iya taimaka wa kula da kansu da kuma kula da lafiya.
Muhimmanci
[gyara sashe | gyara masomin]Wasu matsalolin da suka shafi rashin lafiya na yau da kullun ba na likita ba ne musamman, amma sun haɗa da hulɗar marasa lafiya da iyalai da wuraren aiki. Sau da yawa shiga tsakani yana buƙatar marasa lafiya da iyalai su yi canje-canje masu wahala a salon rayuwa. Marasa lafiya suna buƙatar a ilmantar da su game da fa'idodin magani da haɗarin rashin bin tsarin maganinsu yadda ya kamata. Suna buƙatar a ƙarfafa su su bi umarnin likita domin magani yawanci yana samar da ingantaccen yanayi, maimakon sakamakon da yawancin marasa lafiya ke so - magani. Kula da kulawa na yau da kullun yana taimaka wa marasa lafiya su sa ido kan ci gaban su cikin tsari da kuma haɗa kai da ƙwararru don gano da magance duk wata matsala da suka fuskanta a cikin maganinsu.
Daga abin da ke sama, zai bayyana cewa likitocin kula da marasa lafiya na dogon lokaci suna kula da marasa lafiya na farko sosai. Idan aka yi la'akari da bambancin yanayin matsalolin lafiya na dogon lokaci da kuma rawar da muhallin zamantakewa ke takawa a cikin aikinsu, tsarin kulawa na halitta kawai ba shi da isasshen isa. Wani bincike a cikin ƙungiyoyin kiwon lafiya da yawa ya nuna sakamako mai kyau ta hanyar rungumar rawar da ma'aikatan lafiyar al'umma ke takawa don taimakawa marasa lafiya wajen inganta kula da cututtuka na dogon lokaci. [3] Wannan ƙarin ga ƙungiyar kulawa zai iya ƙara ƙarin tsarin kulawa na biopsychosocial a matsayin madadin.
Tarihi
[gyara sashe | gyara masomin]Duk da cewa kulawar gaggawa ta shahara a duk fannin kula da lafiya har zuwa kwanan nan, nau'ikan kulawar da aka kula da su sun bayyana a cikin shekarun da suka gabata a ƙoƙarin inganta kulawa, rage amfani da sabis marasa amfani da kuma sarrafa hauhawar farashin. Duk da alƙawarin farko da aka yi, kulawar da aka kula ba ta cimma daidaiton kulawa ba. A zahiri, da alama tana jaddada manufofinta na kuɗi. Bugu da ƙari, kulawar da aka kula ba ta magance sarkakiyar yanayi na yau da kullun ba, kuma don amfanin rage farashi, tana rage lokaci tare da marasa lafiya maimakon ƙara shi. [4]
Tsarin kulawa na yau da kullun
[gyara sashe | gyara masomin]A ƙarshen ƙarni na 20, masu bincike sun fara ƙirƙiro samfuran kulawa don tantancewa da kuma magance marasa lafiya masu fama da rashin lafiya na tsawon lokaci.
Masu bincike na ma'aikatan jinya, kamar S. Wellard, [5] CS Burckhardt, [6] C. Baker da PN Stern, [7] da IM Lubkin da PD Larson, galibi suna kan gaba wajen kula da marasa lafiya da ke ci gaba da jiyya don cututtuka kamar su ciwon suga ko gazawar koda . Sun bayyana cewa marasa lafiyarsu sun fuskanci jerin "matakai", kuma a wasu daga cikin waɗannan matakan marasa lafiyar sun mayar da martani ga irin wannan aikin daban.
Mutane da ke fama da cututtuka na yau da kullun, kamar C. Register da S. Wells, sun ba da cikakken bayani game da abubuwan da suka fuskanta kuma sun ba da shawarwari game da yadda za a magance cututtuka na yau da kullun. Ƙungiyoyi sun yaɗu ga waɗanda ke da takamaiman yanayi ( Sjögren's syndrome, chronic fatigue syndrome, peripheral neuropathy, da sauransu), kuma waɗannan ƙungiyoyin sun shiga aikin ba da shawara, sun yi aiki a matsayin wuraren tattara bayanai, kuma sun fara ba da kuɗaɗen bincike.
Edward H. Wagner, MD, MPH, Darakta Emeritus na Cibiyar MacColl don Kirkirar Lafiya, kuma tsohon Darakta na shirin ƙasa na Gidauniyar Robert Wood Johnson "Inganta Kula da Cututtuka na Tsawon Lokaci", da kuma Mai Binciken Emeritus a Cibiyar Bincike ta Lafiya ta Kaiser Permanente Washington da ke Seattle, WA (wanda a da Cibiyar Bincike ta Lafiya ta Rukuni ce) sun ƙirƙiro Tsarin Kulawa na Tsawon Lokaci, ko CCM. CCM ta taƙaita muhimman abubuwan da ake buƙata don inganta kulawa a tsarin kiwon lafiya a matakai daban-daban. Waɗannan abubuwan sune al'umma, tsarin kiwon lafiya, tallafin kula da kai, ƙirar tsarin bayarwa, tallafin yanke shawara da tsarin bayanai na asibiti. Ra'ayoyin canji bisa ga shaidu a ƙarƙashin kowane abu, tare da haɗin gwiwa, suna haɓaka hulɗa mai amfani tsakanin marasa lafiya masu ilimi waɗanda ke da hannu a cikin kulawarsu da masu samar da albarkatu da ƙwarewa. Ana iya amfani da Tsarin Kulawa na Tsawon Lokaci ga cututtuka daban-daban, saitunan kiwon lafiya da yawan jama'a da aka yi niyya. Babban abin da ke gaba shine marasa lafiya masu lafiya, masu samar da kayayyaki masu gamsuwa, da kuma tanadin kuɗi. [8]
Shirin Kula da Kai na Stanford shiri ne na kula da kai wanda ya dogara da al'umma wanda ke taimaka wa mutanen da ke fama da rashin lafiya mai tsanani su sami kwarin gwiwa a kan ikonsu na sarrafa alamun cutar da kuma yadda matsalolin lafiyarsu za su shafi rayuwarsu. [9]
Partnership for Solutions, wani haɗin gwiwa tsakanin Johns Hopkins da Robert Wood Johnson, yana gudanar da bincike don inganta kulawa da ingancin rayuwa ga mutanen da ke fama da matsalolin lafiya na yau da kullun. [10]
JO Prochaska da abokan aikinsa, suna binciken batutuwan da suka shafi maganin jaraba, sun bayyana tsarin canza hali na transtheoretical a matsayin tsari maimakon wani abu da ya faru. Sun ba da shawarar kimantawa da magani bisa ga matakin majiyyaci a cikin tsarin. [11]
Patricia Fennell, tana aiki a kan abubuwan da suka faru na canje-canje da aka sanya (kamar rashin lafiya, baƙin ciki, ko rauni), ta ƙirƙiro Tsarin Fennell na Mataki na Huɗu na rashin lafiya na yau da kullun. Fennell ya ce mutane galibi suna fuskantar matakai huɗu yayin da suke koyon haɗa canjin iyawar jiki ko hangen nesa na tunani a cikin halayensu da salon rayuwarsu: Rikici, Daidaito, Haɗaka, da Solution.
Sashen Binciken Halayyar Dan Adam da Lafiya na Flinders (wanda ke Adelaide, Kudancin Ostiraliya) ya ƙirƙiro Shirin FlindersTM, wani tsari na kayan aiki da hanyoyin da ke ba da damar tantance halayen kula da cututtuka na yau da kullun, gano matsaloli tare da tsara manufofi wanda ke haifar da haɓaka tsare-tsaren kulawa na musamman tare da burin ɗaga rayuwar mutanen da ke fama da cututtuka na yau da kullun. An daidaita Shirin FlindersTM zuwa takamaiman yanayi don biyan buƙatun 'yan asalin ƙasar Ostiraliya da tsoffin sojoji. [12]
Tsarin kulawa na dogon lokaci kamar isar da shirye-shiryen kula da cututtuka na dogon lokaci na iya zama mai tasiri ga marasa lafiya da ke fama da cututtuka na dogon lokaci. Ga marasa lafiya da ke fama da asma, samun shirin da ya dace wanda ya ƙunshi ƙwararrun kiwon lafiya da yawa na iya kawo ci gaba a fannoni kamar ingancin rayuwa da marasa lafiya ke gani, aikin huhu da kuma tsananin asma. [13]
Nazarce-nazarce da dama sun nuna cewa maganin ciwon da aka yi amfani da shi ta hanyar tunani (MBPM) yana da amfani ga waɗanda ke fama da ciwon da ke daɗaɗawa da sauran cututtuka na dogon lokaci. [14] [15] [16]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Jordan, Alissa Marie (2018). "Creators of the Contemporary in Africa". Anthropology News. 59 (4): e278–e284. doi:10.1111/an.939. ISSN 1541-6151. S2CID 150968303.
- ↑ "Chronic Care Management Services" (PDF).
- ↑ Kangovi, Shreya; Mitra, Nandita; Norton, Lindsey; Harte, Rory; Zhao, Xinyi; Carter, Tamala; Grande, David; Long, Judith A. (2018-12-01). "Effect of Community Health Worker Support on Clinical Outcomes of Low-Income Patients Across Primary Care Facilities: A Randomized Clinical Trial". JAMA Internal Medicine (in Turanci). 178 (12): 1635–1643. doi:10.1001/jamainternmed.2018.4630. ISSN 2168-6106. PMC 6469661. PMID 30422224.
- ↑ Ware NC, Lachicotte WS, Kirschner SR, Cortes DE, Good BJ (March 2000). "Clinician experiences of managed mental health care: a rereading of the threat". Med Anthropol Q. 14 (1): 3–27. doi:10.1525/maq.2000.14.1.3. PMID 10812561.
- ↑ Wellard S (1998). "Constructions of chronic illness". International Journal of Nursing Studies. 35 (1–2): 49–55. CiteSeerX 10.1.1.540.4210. doi:10.1016/S0020-7489(98)00013-3. PMID 9695010.
- ↑ Burckhardt CS (September 1987). "Coping strategies of the chronically ill". Nurs. Clin. North Am. 22 (3): 543–50. doi:10.1016/S0029-6465(22)01305-6. PMID 3649790. S2CID 31337575.
- ↑ Baker C, Stern PN (1993). "Finding meaning in chronic illness as the key to self-care". Can J Nurs Res. 25 (2): 23–36. PMID 8118760.
- ↑ Wagner EH (1998). "Chronic disease management: what will it take to improve care for chronic illness?". Eff Clin Pract. 1 (1): 2–4. PMID 10345255. Archived from the original on 2008-07-04. Retrieved 2013-01-02.
- ↑ Lorig KR, Sobel DS, Stewart AL, et al. (January 1999). "Evidence suggesting that a chronic disease self-management program can improve health status while reducing hospitalization: a randomized trial". Medical Care. 37 (1): 5–14. doi:10.1097/00005650-199901000-00003. PMID 10413387.
- ↑ Anderson G, Knickman JR (2001). "Changing the chronic care system to meet people's needs". Health Aff (Millwood). 20 (6): 146–60. doi:10.1377/hlthaff.20.6.146. PMID 11816653.
- ↑ Prochaska JO, DiClemente CC, Norcross JC (September 1992). "In search of how people change. Applications to addictive behaviors". Am Psychol. 47 (9): 1102–14. doi:10.1037/0003-066X.47.9.1102. PMID 1329589.
- ↑ "Archived copy" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2015-06-20. Retrieved 2015-06-19.CS1 maint: archived copy as title (link)
- ↑ Peytremann-Bridevaux, I; Arditi, C; Gex, G; Bridevaux, PO; Burnand, B (2015). "Chronic disease management programmes for adults with asthma". Cochrane Database of Systematic Reviews. 2015 (5). doi:10.1002/14651858.CD007988.pub2. PMC 10640711 Check
|pmc=value (help). PMID 26014500. - ↑ Mehan, Suraj; Morris, Julia (2018). "A literature review of Breathworks and mindfulness intervention". British Journal of Healthcare Management. 24 (5): 235–241. doi:10.12968/bjhc.2018.24.5.235. ISSN 1358-0574.
- ↑ J, Long; M, Briggs; A, Long; F, Astin (2016). "Starting Where I Am: A Grounded Theory Exploration of Mindfulness as a Facilitator of Transition in Living With a Long-Term Condition" (PDF). Journal of Advanced Nursing (in Turanci). 72 (10): 2445–56. doi:10.1111/jan.12998. PMID 27174075. S2CID 4917280.
- ↑ Brown, CA; Jones, AKP (2013). "Psychobiological Correlates of Improved Mental Health in Patients With Musculoskeletal Pain After a Mindfulness-Based Pain Management Program". The Clinical Journal of Pain (in Turanci). 29 (3): 233–44. doi:10.1097/AJP.0b013e31824c5d9f. PMID 22874090. S2CID 33688569.