Jump to content

Guguwar Bastille

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Infotaula d'esdevenimentGuguwar Bastille

Map
 48°51′11″N 2°22′09″E / 48.8531°N 2.3692°E / 48.8531; 2.3692
Iri historical event (en) Fassara
storming (en) Fassara
Bangare na French Revolution (en) Fassara
Kwanan watan 14 ga Yuli, 1789
Wuri Bastille (en) Fassara
Ƙasa Faransa
Participant (en) Fassara

The Storming of the Bastille (Faransa: Prise de la Bastille fr), wanda ya faru a Paris, Faransa, a ranar 14 ga Yuli 1789, wani tashin hankali ne na siyasa da masu tayar da kayar baya suka yi ƙoƙari su mamaye kuma su mallaki makamai na zamani, sansani, da Kurkukun siyasa da aka sani da Bastille. Bayan sa'o'i hudu na fada da mutuwar mutane 94, masu tayar da kayar baya sun sami damar shiga Bastille. Gwamnan Bastille, Bernard-René Jourdan de Launay, da wasu mambobin garuruwan sun mutu bayan sun mika wuya. A lokacin, Bastille na wakiltar ikon sarauta a tsakiyar Paris. Kurkukun yana dauke da fursunoni bakwai kawai a lokacin da aka kai hari kuma an riga an shirya shi don rushewa amma masu juyin juya hali sun gan shi a matsayin alama ce ta cin zarafin mulkin mallaka. Faduwarta ita ce alamar Juyin Juya Halin Faransa.

A Faransa, 14 ga Yuli hutu ne na kasa da ake kira Fête nationale française wanda ke tunawa da ranar tunawa da mamayewar Bastille da Fête de la Fédération wanda ya faru a ranar tunawa da farko a cikin shekara ta 1790. A cikin Turanci ana kiran wannan hutun a matsayin Ranar Bastille .

A lokacin mulkin Louis na XVI, Faransa ta fuskanci babban rikicin tattalin arziki wanda ya haifar da wani bangare ta hanyar tsada a cikin juyin juya halin Amurka kuma ya kara tsanantawa ta hanyar daraja da kuma amfanin gona mara kyau a ƙarshen 1780s.[1] Bugu da ƙari, Ministan Kudi Calonne, wanda ya maye gurbin Jacques Necker na Louis na XVI, ya yi tunanin cewa kashe kuɗi mai yawa zai sami rance ta hanyar gabatar da mulkin mallaka a matsayin mai arziki. Wannan kawai ya kara da matsalolin kudi na Louis. A ranar 5 ga Mayu 1789, Janar Janar ya taru don magance batun amma an dakatar da su ta hanyar ka'idojin archaic da ra'ayin mazan jiya na Kasar ta Biyu, wanda ke wakiltar manyan mutane, wanda ya kasance ƙasa da 2% na yawan Faransa.[2][1]

A ranar 17 ga watan Yuni na uku, tare da wakilan da aka samo daga talakawa, sun sake gina kansu a matsayin Majalisar Dokoki ta Kasa, ƙungiyar da manufarta ita ce ƙirƙirar kundin tsarin mulkin Faransa. Da farko sarki ya yi tsayayya da wannan ci gaba amma an tilasta masa ya amince da ikon taron, wanda ya sake masa suna Majalisar Dokokin Kasa a ranar 9 ga Yuli.[3]

Paris, kusa da tayar da kayar baya kuma a cikin kalmomin François Mignet, "ya bugu da 'yanci da sha'awa", ya nuna goyon baya ga Majalisar. 'Yan jarida sun buga muhawara, kuma muhawara ta siyasa ta bazu fiye da Majalisar kanta zuwa cikin dandamali da dakunan jama'a na babban birnin. Palais-Royal da filayensa sun zama wurin taron da ake ci gaba.[1]

Taron, a kan ikon taron a Palais-Royal, ya buɗe Kurkukun Abbaye don saki wasu grenadiers na Masu tsaron Faransa waɗanda aka ruwaito an ɗaure su saboda ƙin harbi a kan mutane.[1] Majalisar ta ba da shawarar cewa masu tsaron da aka daure su sami gafarar sarki, su koma kurkuku na kwana ɗaya, kuma su sami gafara.[4] Matsayi da fayil ɗin rundunar, wanda aka ɗauka abin dogaro ne, yanzu ya jingina ga sanannen dalilin.[1]

An kori Necker

[gyara sashe | gyara masomin]
Hoton Necker na Joseph Duplessis

A ranar 11 ga watan Yulin shekara ta 1789, Louis na XVI, wanda ke aiki a karkashin tasirin manyan masu ra'ayin mazan jiya na majalisarsa, ya sallami kuma ya kore Necker (wanda ya kasance mai tausayi ga Kasar ta Uku) kuma ya sake gina ma'aikatar gaba daya.[2] Marshals Victor-François, duc de Broglie, La Galissonnière, duc de la Vauguyon, Baron Louis na Breteuil, da mai kula Joseph Foullon na Doué, sun karɓi mukaman Puységur, Armand Marc, Comte de Montmorin, La Luzerne, Saint-Priest, da Necker.

Labarin korar Necker ya kai birnin Paris da yammacin ranar 12 ga watan Yuli. Mutanen Paris gabaɗaya sun ɗauka cewa korar ta nuna farkon juyin mulki ta masu ra'ayin mazan jiya.[2] Mutanen Liberal Parisians sun kara fushi da tsoron cewa tarin sojojin sarauta, waɗanda aka kawo daga garuruwan kan iyaka zuwa Versailles, Sèvres, Champ de Mars da Saint-Denis, za su yi ƙoƙari su rufe Majalisar Dokokin Kasa, wacce ke taruwa a Versailles. Jama'a sun taru a ko'ina cikin Paris, ciki har da sama da 10,000 a Palais-Royal. Camille Desmoulins ya samu nasarar tara taron ta hanyar "hawan tebur, bindiga a hannunsa, yana cewa: ' 'Yan ƙasa, babu lokacin da za a rasa; korar Necker shine ƙafar Saint Bartholomew ga masu kishin ƙasa! Wannan dare duk sojojin Switzerland da Jamus za su bar Champ de Mars don kashe mu duka; an bar hanya ɗaya; don ɗaukar makamai!'"

Sojojin Switzerland da na Jamus da aka ambata sun kasance daga cikin sojojin mercenary na kasashen waje waɗanda suka kasance wani ɓangare na Sojojin Royal kafin juyin juya hali kuma ana ganin su da ƙarancin jin tausayi ga sanannen dalilin fiye da talakawan sojojin Faransa.[2] A farkon watan Yuli, kusan rabin dakarun 25,000 na yau da kullun a Paris da Versailles an samo su ne daga waɗancan gwamnatocin kasashen waje.[4] Rundunar Faransanci da aka haɗa a cikin maida hankali sun bayyana cewa an zaba su ne saboda kusanci da garuruwan su zuwa Paris ko kuma saboda kolinsu sun kasance masu goyon bayan " jam'iyyar kotun" mai adawa da sake fasalin.[3]

A lokacin zanga-zangar jama'a da ta fara a ranar 12 ga Yuli, taron jama'a sun nuna busts na Necker da na Louis Philippe II, Duke na Orléans kuma sun yi tafiya daga Palais Royal ta hanyar gundumar gidan wasan kwaikwayo kafin ya ci gaba zuwa yamma tare da tituna. Taron ya yi karo da Royal German Cavalry Regiment ("Royal-Allemand") tsakanin Place Vendôme da Tuileries Palace. Daga saman Champs-Élysées, Charles Eugene, Yarima na Lambesc (Marshal na sansanin, Mai mallakar Royal Allemand-Dragoons) ya saki cajin sojan doki wanda ya watsar da sauran masu zanga-zangar a Place Louis XV - yanzu Place de la Concorde . Kwamandan sarauta, Baron na Besenval, yana tsoron sakamakon wanka a jini tsakanin taron da ba su da makamai ko sauye-sauye tsakanin mutanensa, sannan ya janye sojan doki zuwa Sèvres.[1]

A halin yanzu, tashin hankali yana ƙaruwa tsakanin mutanen Paris waɗanda suka nuna ƙiyayya da hukumomin jihar ta hanyar kai farmaki ga wuraren kwastam da ake zargi da haifar da karuwar farashin abinci da ruwan inabi.[5] Mutanen Paris sun fara satar duk wani wuri inda za a iya adana abinci, bindigogi, da kayayyaki. A wannan dare, jita-jita sun bazu cewa an adana kayan aiki a Saint-Lazare, babban dukiyar malamai, wanda ke aiki a matsayin gidan ibada, asibiti, makaranta, har ma da kurkuku. Wani taron jama'a mai fushi ya shiga ya kwace dukiyar, inda ya kwace wagons 52 na alkama, waɗanda aka kai su kasuwar jama'a.[2] A wannan rana, taron mutane sun kwace wasu wurare da yawa ciki har da makamai. Sojojin sarauta ba su yi komai ba don dakatar da yaduwar rikice-rikicen zamantakewa a birnin Paris.

Bastille na Paris kafin juyin juya halin

Rundunar Gardes Françaises (Masu tsaron Faransa) sun kafa sansanin dindindin na Paris kuma, tare da alaƙa da yawa na gida, an yarda da su ga sanannen dalilin. Rundunar ta kasance a tsare a barikinta a farkon farkon rikicin tsakiyar watan Yuli. Lokacin da Paris ta zama wurin tashin hankali na gabaɗaya, Charles Eugene, bai amince da tsarin mulki don yin biyayya ga umarninsa ba, ya sanya dragoons sittin don tsayawa kansu a gaban ma'ajiyar ta a Chaussée d'Antin. Jami'an tsaron Faransa sun yi yunƙurin tattara mutanensu da bai yi tasiri ba. Yanzu haka 'yan tawayen sun sami horon rundunar soji. Yayin da labarin hakan ya bazu, kwamandojin sojojin masarautar da suka yi sansani a gabar tekun Champ de Mars sun shiga shakkun dogaron hatta sojojin kasashen waje..[2]

"A nan gaba "Sarkin ɗan ƙasa", Louis-Philippe, duc d'Orléans, ya shaida waɗannan abubuwan da suka faru a lokacin da yake matashin hafsa kuma yana da ra'ayin cewa sojojin za su bi umarni idan an gwada su. Ya kuma yi tsokaci a baya-bayan nan cewa, jami’an tsaron Faransa sun yi watsi da ayyukan da suka rataya a wuyansu tun kafin a yi bore tare da barin rundunonin da yawa a hannun jami’an da ba na hukuma ba. Koyaya, rashin tabbas na shugabancin Besenval ya haifar da watsi da ikon sarauta a tsakiyar Paris.

A safiyar ranar 13 ga watan Yuli, masu jefa kuri'a na Paris sun hadu kuma sun amince da daukar ma'aikatan "yan bindiga" na mutane 48,000 daga gundumomi 60 na Paris don dawo da tsari.[2][5] Bayanan da suka nuna sun kasance na shuɗi da ja, launuka na Paris. An zabi Marquis de Lafayette a matsayin kwamandan wannan rukuni a ranar 14 ga Yuli kuma daga baya ya canza sunansa zuwa National Guard. Ya kara da fararen launi a kan cockade a ranar 27 ga Yuli, don yin sanannen tricolour na Faransa. White shine launi na tarihi na mulkin mallaka na Bourbon kuma shawarar Lafayette na riƙe shi a cikin sabon alamar asalin ƙasa ya nuna niyyarsa ta cimma mulkin mallaka maimakon matsawa zuwa jamhuriya mai juyin juya hali.[1]

Hoton mai shaida na kewaye da Bastille na Claude Cholat

A safiyar ranar 14 ga Yuli Paris ta kasance cikin fargaba. ’Yan banga na Estate na Uku a Faransa, a yanzu suna ƙarƙashin ikon Bourgeois Militia na Paris (nan da nan za su zama Rundunar Tsaron juyin juya hali ta Faransa), tun da farko sun mamaye Hôtel des Invalides ba tare da gamu da gagarumin adawa ba. Manufarsu ita ce tattara makaman da aka ajiye a wurin (masu 29,000 zuwa 32,000, amma ba tare da foda ko harbi ba). Kwamandan na Invalides ya yi taka-tsan-tsan da jigilar ganga 250 na foda zuwa Bastille don adana mafi aminci..[1]

A wannan lokacin, Bastille kusan babu komai, yana da fursunoni bakwai kawai: 'yan karya hudu da aka kama a karkashin takardun da kotun Grand Châtelet ta bayar; James F.X. Whyte, wani dan Irish da aka haifa "mai hauka" wanda ake zargi da leken asiri kuma aka ɗaure shi bisa ga bukatar iyalinsa; Auguste-Claude Tavernier, wanda ya yi ƙoƙarin kashe Louis XV shekaru 30 da suka gabata; da kuma daya "mai laifi" aristocrat da ake zargi na kisan kai, Comte de Solages, wanda mahaifinsa ya ɗaure shi ta hanyar amfani da wata wasika.[4] Wani fursuna na baya Marquis de Sade an fitar da shi kwanaki goma da suka gabata, bayan ya yi ihu ga masu wucewa cewa ana kashe fursunoni.[1] Babban farashi na kula da sansanin soja na zamani, don abin da aka gani yana da iyakantaccen manufa, ya haifar da yanke shawara jim kadan kafin tashin hankali ya fara maye gurbinsa da sararin jama'a.[1] A cikin tashin hankali na Yuli 1789, ginin ya kasance alama ce ta zalunci na sarauta.[4]

Wani bincike a cikin 2013 game da girman Bastille ya nuna cewa bai yi hasumiya a kan unguwar ba kamar yadda aka nuna a wasu zane-zane, amma ya kasance mai tsayi daidai da wasu gine-gine a cikin unguwar. Sojojin na yau da kullun sun kunshi marasa lafiya 82 (sojojin da suka gabata ba su dace da aiki a fagen ba). [6] Duk da haka an ƙarfafa shi a ranar 7 ga Yuli ta hanyar grenadiers 32 na Swiss Salis-Samade Regiment daga dakarun yau da kullun a kan Champ de Mars. Ganuwar ta ɗora bindigogi 18 da ƙananan sassa 12. Gwamnan Bastille shine Bernard-René de Launay, ɗan gwamnan da ya gabata kuma an haife shi a cikin Bastille.[1]

An kama Launay, ta hanyar Jean-Baptiste Lallemand, 1790, (Musée de la Révolution françaiseGidan Tarihi na Juyin Juya Halin Faransa

Jerin hukuma na Masu cin nasara a Bastille (masu cin nasara na Cutar) da aka tattara daga baya yana da sunaye 954, kuma jimlar taron ya kasance ƙasa da dubu ɗaya. Rarraba ayyukan da aka haɗa a cikin jerin sun nuna cewa mafi yawansu masu sana'a ne na gida, tare da wasu masu fice na soja na yau da kullun da wasu nau'o'i na musamman, kamar 'yan kasuwa 21 na ruwan inabi.[1]

Taron ya taru a waje da sansanin a tsakiyar safiya, yana kira ga janyewar bindigar da ke kama da barazana daga embrasures na hasumiyoyi da ganuwar da kuma sakin makamai da bindigar an adana a ciki. [1][1] An gayyaci wakilai biyu daga Hotel de Ville (kotu na gari daga Gidan Gida) zuwa cikin sansanin kuma an fara tattaunawa, yayin da aka shigar da wani a tsakar rana tare da takamaiman buƙatu.[1] Tattaunawar ta ci gaba yayin da taron suka girma kuma suka zama marasa haƙuri.[1] Kusan 1:30 na yamma, taron jama'a sun shiga cikin farfajiyar waje da ba a kare ta ba.[1] Wani karamin jam'iyya ya hau kan rufin wani gini kusa da ƙofar zuwa farfajiyar ciki na sansanin kuma ya karya sarƙoƙi a kan gadar, ya murkushe mai nasara yayin da ya fadi. Sojojin garuruwan sun kira mutane da su janye, amma a cikin hayaniya da rikice-rikice an fassara waɗannan kukan a matsayin ƙarfafawa don shiga.[1] Harin bindiga ya fara, a bayyane yake ba zato ba tsammani, ya juya taron ya zama taron jama'a. Jama'a da alama sun ji cewa an ja su da gangan a cikin tarko kuma fada ya zama mafi tashin hankali da tsananin, yayin da yunkurin da mataimakan suka yi na shirya tsagaita wuta ya yi watsi da maharan.[1]

Harin ya ci gaba, kuma bayan karfe 3:00 na yamma, masu kai hare-hare sun sami ƙarfafawa daga lambunan Faransa masu tayar da kayar baya, tare da bindigogi biyu, kowannensu an ruwaito harbe shi kusan sau shida.[4] An cika wagons na gona da yawa da ciyawar mai laushi, wanda aka ƙone don samar da kariya ga masu kewaye. Duk da haka, girgije na hayaki ya zama abin jan hankali ga bangarorin biyu kuma an kwashe wagons. Sojojin Sojojin Royal da suka kafa sansani a filin wasa na Mars ba su shiga tsakani ba.[2]

Tare da yiwuwar kisan gilla ya zama bayyananne, de Launay ya umarci garuruwan su daina harbi a karfe 5:00 na yamma.[1] Wata wasika da de Launay ya rubuta tana ba da mika wuya amma tana barazanar fashewar kayan foda da aka gudanar idan ba a ba da izinin garuruwan su kwashe sansanin ba tare da wata matsala ba, an ba da ita ga masu kewaye ta hanyar rata a ƙofar ciki.[1] Ba a cika bukatun sa ba, amma duk da haka de Launay ya mika wuya yayin da ya fahimci cewa tare da iyakantaccen kayan abinci kuma babu ruwa dakarunsa ba za su iya tsayawa ba.[1] Ya buɗe ƙofofin, kuma masu nasara sun shiga don karɓar sansanin a karfe 5:30 na yamma.[1]

Masu kai hari casa'in da takwas da mai karewa daya sun mutu a cikin fada ko kuma daga raunuka, bambancin da aka lissafa ta hanyar kariya da ganuwar sansanin ta bayar ga garuruwan.[1] An kama De Launay kuma an ja shi zuwa Hôtel de Ville a cikin guguwar cin zarafi. A waje da Hôtel, an fara tattaunawa game da makomarsa.[1] De Launay da aka yi wa mummunan rauni ya yi ihu "Enough! Bari in mutu!" kuma ya kori mai dafa burodi mai suna Dulait a cikin hanci.[1] Daga nan aka yi wa De Launay wuka akai-akai kuma ya mutu. Wani matafiyi na Ingila, Dokta Edward Rigby, ya ba da rahoton abin da ya gani, "[Mun] ga kawuna biyu masu zubar da jini da aka ɗaga a kan pikes, waɗanda aka ce su ne kawunan Marquis de Launay, Gwamnan Bastille, da na Monsieur Flesselles, Prévôt des Marchands. Ya kasance mai ban tsoro da mummunan gani! ... Sun firgita kuma sun ƙi a wannan yanayin, ritaya nan da nan daga tituna. Jami'an garuruwan su na dindindin na dindaya sun kuma sun kashe su kuma rahotanni.[we]

Engraving, c. 1789: militia hoisting the heads of Flesselles and the Marquis de Launay on pikes. The caption reads "Thus we take revenge on traitors".

Uku daga cikin marasa lafiya na sansanin sun mutu, tare da yiwuwar biyu daga cikin Swiss na yau da kullun na Salis-Samade Regiment waɗanda aka ruwaito sun ɓace.[4] Sauran Swiss sun sami kariya daga masu tsaron Faransa kuma daga ƙarshe an sake su don komawa cikin rundunarsu. [4] Jami'arsu Lieutenant Louis de Flue ya rubuta cikakken rahoto game da tsaron Bastille, wanda aka sanya shi a cikin littafin rajista na Salis-Samade Regiment kuma ya tsira. Yana da mahimmanci ga de Launay, wanda Flue ya zarge shi da rauni da rashin yanke shawara.[7] Laifin faduwar Bastille zai fi dacewa ya kasance tare da rashin ƙarfi na kwamandojin sojojin Sojojin Sarauta 5,000 da suka kafa sansani a kan Champ de Mars, waɗanda ba su yi aiki ba lokacin da aka kai hari kan Hôtel des Invalides ko Bastille da ke kusa.[8][4] Wani taƙaitaccen umarni da aka aika daga Baron de Besenval ga gwamnan ya karanta kawai "M. de Launay ya tsaya har zuwa ƙarshe; Na aiko masa da isasshen karfi".

Komawa zuwa Hôtel de Ville, ’yan zanga-zangar sun zargi masu zanga-zangar prevôt dès (wajen, magajin gari) Jacques de Flesselles da ha’inci, kuma an kashe shi a kan hanyar zuwa wata shari’a a Palais-Royal. Sarki Louis XVI ya fara sanin guguwar washegari ta Duke na La Rochefoucauld. "Tare ne?" ya tambayi Louis. Duke ya amsa da cewa: "A'a sire, ba tawaye ba ne; juyin juya hali ne." Lallai, guguwar Bastille ana ba da shawarar ita ce tushen juyin juya halin Faransa a cikin jawabin ƙasa. A cikin littafinsa The French Revolution: From Enlightenment to Tyranny , duk da haka, masanin tarihi Ian Davidson ya bayar da hujjar cewa Louis XVI capitulating zuwa Uku Estate a Versailles yana da mafi kyau da'awar zama taron kafa, lura da cewa "bourgeois Revolutionaries" na Versailles suna da babbar rawa wajen tafiyar da makomar juyin juya halin Musulunci, ta hanyar amfani da majalisa da kuma tsarin shekaru uku masu zuwa. Duk da haka, faɗuwar Bastille ita ce karo na farko da ƴan ƙasar Paris na yau da kullun, masu sans-culottes, suka yi babban tsoma baki cikin al'amuran juyin juya halin Musulunci. Don wannan mataki na juyin juya halin Musulunci, masu sans-culottes sun kasance kawaye ga "Masu juyin juya halin burguza"..

14 zuwa 15 Yuli - amsawa nan take

[gyara sashe | gyara masomin]

A Versailles, Majalisar ta kasance na 'yan sa'o'i ba tare da sanin yawancin abubuwan da suka faru a Paris ba. Wakilan sun kasance duk da haka sun damu da cewa Marshal de Broglie na iya sake fasalin juyin mulki na Royalist don tilasta musu su karɓi umarnin 23 ga Yuni [9] sannan su rushe Majalisar. Louis Marie na Noailles a bayyane yake shine na farko da ya kawo ainihin labarai game da abubuwan da suka faru a Paris zuwa Versailles. An aika Charles Ganilh da Bancal-des-Issarts zuwa Hôtel de Ville kuma sun tabbatar da rahoton de Noailles.[1]

Da safe a ranar 15 ga watan Yuli, sakamakon ya bayyana a fili ga sarki, kuma shi da kwamandojin sojojinsa sun koma baya.[2] Rundunar sojojin sarauta 23 da suka fi mayar da hankali a kusa da Paris sun warwatse zuwa garuruwan su na kan iyaka.[4] Marquis de la Fayette ya ɗauki umurnin Tsaro na Kasa a Paris; [10] Jean Sylvain Bailly - shugaban Kasuwanci na Uku kuma mai gabatar da Kotun Tennis Oath - ya zama magajin garin a ƙarƙashin sabon tsarin gwamnati da aka sani da Commune de Paris. Sarkin ya sanar da cewa zai dawo da Necker kuma ya dawo daga Versailles zuwa Paris; a ranar 17 ga Yuli, a Paris, ya karɓi blue-and-red cockade daga Bailly kuma ya shiga Hôtel de Ville don yin ihu na "Long live the King" da "Long live The Nation".[3]

Sakamakon haka

[gyara sashe | gyara masomin]

Nan da nan bayan tashin hankali na 14 ga Yuli mambobin sarauta - ba su da tabbaci sosai kuma, kamar yadda ya kamata ya tabbatar, sulhu na wucin gadi na sarki da mutane - sun fara tserewa daga kasar a matsayin masu ƙaura.[2] Daga cikin na farko da suka bar sun kasance comte d'Artois (Charles X na gaba na Faransa) da 'ya'yansa maza biyu, Yarima na Condé, Yarima na Conti, dangin Polignac, da (daga baya) Charles Alexandre de Calonne, tsohon ministan kudi. Sun zauna a Turin, inda Calonne (a matsayin wakili na Count d'Artois da Prince de Condé) suka fara shirya yakin basasa a cikin masarautar kuma suna tayar da hankalin hadin gwiwar Turai da Faransa.[5]

Labarin nasarar da aka samu a Paris ya bazu a ko'ina cikin Faransa. Dangane da ka'idodin ikon mallaka da kuma rashin kula da ikirarin ikon sarauta, mutane sun kafa tsarin daidaituwa na kananan hukumomi don gwamnatin jama'a da 'yan bindiga don kare jama'a.[5] A yankunan karkara, mutane da yawa sun wuce wannan: wasu sunayen sunaye kuma babu ƙananan ƙauyuka, yayin da "Babban Tsoro" ya bazu a fadin ƙauyuka a cikin makonni na 20 ga Yuli zuwa 5 ga Agusta, tare da hare-hare kan masu mallakar gidaje masu arziki da aka haifar da imani cewa aristocracy na ƙoƙarin kawo karshen juyin juya halin.[3][5]

A ranar 16 ga Yuli, kwanaki biyu bayan guguwar Bastille, John Frederick Sackville, jakadan Birtaniya a Faransa, ya ba da rahoto ga Sakataren Harkokin Waje na Harkokin Waje Francis Osborne, Duke na Leeds na 5, "Don haka, Ubangijina, juyin juya hali mafi girma da muka san wani abu ya faru da shi, a kwatanta - idan an yi la'akari da girman abin da ya faru a lokacin da aka yi la'akari da asarar rayuka a Faransa.  Sarauta mai iyaka, da masu sarauta kamar yadda aka rage zuwa wani matsayi tare da sauran al'umma.

A ranar 22 ga watan Yulin jama'a sun kashe Janar Janar na Kudi Joseph Foullon na Doué da surukinsa Louis Bénigne François Bertier de Sauvigny .[3] Dukansu sun rike mukamai na hukuma a karkashin mulkin mallaka. Kimanin mutane 900 da suka yi iƙirarin sun mamaye Bastille sun sami takaddun shaida (Brevet de vainqueur de la Bastille) daga Majalisar Dokoki a cikin 1790, kuma wasu daga cikin waɗannan har yanzu suna nan.[11]

Rushewar Bastille

[gyara sashe | gyara masomin]
Bastille A lokacin Kwanaki na Farko na Rushewa ta Hubert Robert, 1789

Kodayake akwai muhawara cewa ya kamata a adana Bastille a matsayin abin tunawa ga 'yanci ko kuma a matsayin ajiya ga sabon tsaron kasa, Kwamitin Dindindin na Masu Zabe na Municipal a Gidan Garin Paris ya ba dan kasuwa na gine-gine Pierre-François Palloy kwamiti na rushe ginin.[1] Palloy ya fara aiki nan da nan, yana daukar ma'aikata kusan 1,000. Rushewar sansanin, narkewar agogon da ke nuna fursunoni da aka ɗaure, da kuma rushe siffofi huɗu duk an gudanar da su cikin watanni biyar.[1]

A cikin shekara ta 1790, Lafayette ya ba da maɓallin Bastille - auna nauyin fam ɗaya da uku - ga Shugaban Amurka George Washington. Washington ta nuna shi a fili a wuraren gwamnati da abubuwan da suka faru a New York da Philadelphia har zuwa jim kadan kafin ya yi ritaya a shekara ta 1797. Maɓallin ya kasance a kan nuni a gidan Washington na Mount Vernon .

Palloy ya ɗauki tubali daga Bastille kuma ya sa a sassaƙa su cikin kwafin kagara, wanda ya sayar, tare da lambobin yabo da ake zargin an yi daga sarƙoƙin fursunoni. An aika da guntun dutse daga tsarin zuwa kowace gunduma a Faransa, kuma an gano wasu. Har ila yau, wasu sassa daban-daban na Bastille sun tsira, ciki har da duwatsun da aka yi amfani da su don gina gadar Pont de la Concorde a kan Seine, da kuma daya daga cikin hasumiya, wanda aka binne a 1899 kuma yanzu yana a Square Henri-Galli a birnin Paris, da kuma agogon agogo da tsarin ja, wanda yanzu ke cikin Musee d'Art Campanaire. Ginin da kansa an zayyana shi da bulo akan wurin da ya taba tsayawa, kamar yadda aka kera shi a tashar metro na Paris da ke karkashinsa, inda kuma aka nuna wani yanki na ginin.[12]

A cikin shahararrun kafofin watsa labarai

[gyara sashe | gyara masomin]

A Tale of Biyu Cities, da 1859 labari na Charles Dickens, dramatizes Bastille guguwa a cikin "Littafi Na Biyu - Golden Thread," Babi na 21, "Echoing Footsteps" ("Bakwai fursunoni saki, bakwai gory shugabannin a pikes, mabuɗan la'anannun sansanin soja na takwas karfi hasumiyai, wasu na gano tsofaffin wasiƙun zuciya, da wasu matattun hasumiyai na dogon lokaci, da wasu matattun hasumiyai, da wasu matattun hasumiyai, da wasu matattun hasumiyai na dogon lokaci, da wasu matattun hasumiyai, da wasu matattun hasumiyai, da wasu matattun hasumiyai. - irin wannan, da irin wannan - kamar, ƙaƙƙarfan sawun Saint Antoine ya raka ta titunan Paris a tsakiyar watan Yuli, dubu ɗaya da ɗari bakwai da tamanin da tara.”)

La Révolution française, fim din Faransanci na 1989 ya nuna mamayar a Sashe na I. One Nation, One King, fim din Faransa na 2018 ya nuna mamayewar.

  1. 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16 1.17 1.18 1.19 1.20 1.21 1.22 1.23 1.24 1.25 1.26 1.27 1.28 Schama 1989.
  2. 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 Price 2003.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 Sydenham 1965.
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 Godechot 1970.
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 Cobb & James 1988.
  6. Empty citation (help)
  7. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Revue Rétrospective 1834
  8. Christopher Hibbert, p. 70 The French Revolution, ISBN 978-0140049459
  9. "The Séance royale of 23 June 1789". Fitchburg State College. Archived from the original on 27 September 2011. Retrieved 22 January 2009.
  10. Terry Crowdy, French Revolutionary Infantry 1789–1802, p. 9. ISBN 1-84176-660-7
  11. "Brevet de vainqueur de la Bastille (1790)". Criminocorpus.org. 14 July 1790. Retrieved 14 July 2018.
  12. "14 Revolutionary Facts About Bastille Day". mentalfloss.com. 14 July 2017.