Jump to content

Gwamnatin Canji ta Tigray

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.

Gwamnatin Canji ta Tigray wata gwamnati ce ta rikon kwarya da aka bayyana a hukumance ta Majalisar Tarayya ta kasar Ethiopia a ranar 7 ga watan Nuwamba, shekarar alif 2020, a cikin yanayin rikicin da ya kunno kai tsakanin Hukumar Yaki ta Tigray (TPLF), wadda ke mulki a Jihar Tigray, da gwamnatin tarayya ta Ethiopia.[1] A karshen watan Nuwamba shekara ta 2020, gwamnatin, wacce Mulu Nega ya jagoranta, ta shirya tattaunawar jama'a da shigar da al'umma wajen zabar sabbin shugabanni a matakin jiha da kududdufai da kuma kiyaye gudanar da hukumomin woreda da kebele.[2] Gwamnatin Canji ta bar Tigray a karshen watan Yuni 2021 yayin Aikin Alula.[3]

Asalin Rikicin

[gyara sashe | gyara masomin]

A watan Maris na shekarar 2018, Hailemariam Desalegn, Firayim Minista na Ethiopia, ya yi ritaya domin aiwatar da sauye-sauyen da ake fatan za su kai ga zaman lafiya mai dorewa da dimokiradiyya, inda ya mika mulki ga gwamnatin da Abiy Ahmed ya jagoranta.[4][5] Abiy ya yi kokarin hade dukkan jam'iyyun siyasar yankuna cikin wata jam'iyyar siyasa guda daya ta tsakiya. Sai dai, TPLF, wadda ita ce jam'iyyar da ta fi kowacce karfi a Ethiopian People's Revolutionary Democratic Front (EPRDF), ta ki amincewa da wannan tsarin.[6] An ƙirƙiri Jam'iyyar Prosperity a matsayin haɗin gwiwar wasu jam'iyyun membobin EPRDF guda uku.[7] A lokacin matsalar cutar COVID-19, Hukumar Zaben Kasa ta Ethiopia ta dage zaben tarayya da aka tsara a shekarar 2020. TPLF ta kafa nata hukumar zabe ta yankin domin gudanar da zabe a yankin Tigray,[8] wanda House of Federation (HoF) ta ƙi amincewa da shi.

An gudanar da zaben yankin Tigray a ranar 9 ga watan Satumba 2020 inda TPLF ta lashe dukkan kujerun da aka yi hamayya a kansu[9][10] da kuma kaso 98.2% na kuri'un.

A ranar 5 ga watan Oktoba shekara ta 2020, hukumomin yankin Tigray sun kira ga jami'an gwamnati na tarayya da su yi murabus kuma su shiga cikin gwamnatin Tigray. Mafi yawan membobin Majalisar Wakilan Mutanen TPLF sun yi murabus.[11] A ranar 7 ga Oktoba 2020, HoF ta yanke shawarar dakatar da kowanne alaka tsakanin gwamnatin tarayya da Majalisar Jihohin Yankin Tigray da kuma babban jami'in gudanarwar yankin. HoF ta yanke shawarar katse tallafin kasafin kudi ga jihar, ta haramta dukkanin hukumomin tarayya daga aika wasiku da bayanai ga manyan hukumomin gudanarwar Tigray ko bayar da goyon baya ga hukumominsu, kuma ta hana yankin shiga tarurrukan matakin kasa. Gwamnatin Tigray ta bayyana wannan a matsayin sanarwar yaki ga yankin.[12][13][14]

A cikin watan Nuwamba shekara ta 2020, rikicin tsakanin gwamnatin tarayya da ta Tigray ya zama rikici na soji, inda rundunar tarayya ta yi ikirarin cewa ta kama babban birnin yankin, Mekelle, a ƙarshen Nuwamba 2020.[15]

  1. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named AddisStand_HoF_trans_govt
  2. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named ETReporter_TigGovt_identity
  3. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Guardian_interim_govt_fled
  4. "Ethiopia prime minister Hailemariam Desalegn resigns". www.aljazeera.com (in Turanci). Retrieved 2020-11-09.
  5. "Ethiopia PM Hailemariam Desalegn in surprise resignation". BBC News (in Turanci). 2018-02-15. Retrieved 2020-11-09.
  6. "EPRDF Agrees to Form a United National Party; TPLF Dissents". www.ezega.com (in Turanci). Retrieved 2020-11-09.
  7. "Ethiopia's Abiy Ahmed gets a new ruling party". BBC News (in Turanci). 2019-11-22. Retrieved 2020-11-09.
  8. "Ethiopia postpones August elections due to coronavirus". www.aljazeera.com (in Turanci). Retrieved 2020-11-09.
  9. "Governing party in Ethiopia's Tigray sweeps regional polls". www.aljazeera.com (in Turanci). Retrieved 2020-11-09.
  10. "Tigray crisis: Why there are fears of civil war in Ethiopia". BBC News (in Turanci). 2020-11-05. Retrieved 2020-11-09.
  11. "ህወሓት በመንግሥት ሹመት ላይ ያሉ አባላቱ ቦታቸውን እንዲለቁ ማዘዙን ገለጸ". BBC News አማርኛ (in Amharik). Retrieved 2020-11-09.
  12. Insight, Addis (7 October 2020). "Federal Government Cuts ties, Budget Subsidies". Addis Insight (in Turanci). Retrieved 2020-11-09.
  13. "የፌደሬሽን ምክር ቤት ውሳኔ "ቅቡልነት የለውም"- የትግራይ ክልል". BBC News አማርኛ (in Amharik). Retrieved 2020-11-09.
  14. Welle (www.dw.com), Deutsche. "ለትግራይ "የፌዴሬሽን ምክር ቤት አፈ-ጉባኤ | DW | 10.10.2020". DW.COM (in Amharik). Retrieved 2020-11-09.
  15. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Borkena_ethnic_Tigreans