Gwamnatin Nkrumah
| Bayanai | |
|---|---|
| Iri | gudanarwa |
| Ƙasa | Ghana |
| Tarihi | |
| Ƙirƙira | 21 ga Maris, 1952 |
| Ta biyo baya |
National Liberation Council (en) |
| Dissolved | ga Faburairu, 1966 |

Dr. Kwame Nkrumah shi ne Firayim Minista na farko kuma shugaban Ghana na farko . Nkrumah ya tafiyar da gwamnatoci a karkashin kulawar gwamnatin Birtaniya ta hannun Charles Arden-Clarke, Gwamna-Janar . Gwamnatinsa ta farko a karkashin mulkin mallaka ta fara ne daga ranar 21 ga Maris 1952 har zuwa 'yancin kai. Gwamnatinsa ta farko mai cin gashin kanta ta fara aiki a ranar 6 ga Maris 1957. [1] Daga 1 ga Yuli 1960 Ghana ta zama jamhuriya kuma Nkrumah ya zama shugaban Ghana na farko .
A watan Fabrairun 1966 gwamnatin sa ta rushe ta Juyin mulkin soja na Majalisar 'Yancin Kasa.
Gwamnatin 'yancin kai ta Nkrumah (1960 - 1966)
[gyara sashe | gyara masomin]| Fayil ɗin | Minista | Tsarin lokaci | Bayani |
|---|---|---|---|
| Firayim Minista | Kwame Nkrumah | 6 Maris 1957 - 1 Yuli 1960 | |
| Ministan Harkokin Waje | Kwame Nkrumah | 6 Maris 1957 - 1958 | |
| Kojo Botsio | 1958 – 1959 | ||
| Ebenezer Ako-Adjei | 1959 – 1960 | ||
| Ministan Tsaro | Charles Arden-Clarke[2] | 1957 – 1958 | |
| Stephen Allen Dasazir[2] | 1958 – 1959 | ||
| Kwame Nkrumah[2] | 1959 – 1960 | ||
| Ministan Cikin Gida | Ebenezer Ako-Adjei | 6 Maris 1957 - 1958 | |
| Krobo Edusei | 1958 – 1958 | ||
| Kwame Nkrumah | 1958 – 1958 | ||
| A. E. Inkumsah | 1959 – 1960 | ||
| Ministan Kudi | Komla Agbeli Gbedemah | 1954 - Mayu 1961 |
|
| Babban Lauyan Ghana | G. M. Paterson | Maris 1957 - Agusta 1957 | |
| Geoffrey Bing[3] | 7 ga watan Agusta 1957 - 29 ga watan Agustan 1961 [4] | ||
| Ministan Lafiya | J. H. Allassani | 6 Maris 1957 - ? |
|
| Ministan Karamar Hukumar | A.E.A. Ofori Atta | 6 Maris 1957 - ? |
|
| Ministan Ilimi | John Bogolo Erzuah | 6 Maris 1957 - 22 Mayu 1957 | |
| C. T. Nylander | 22 ga Mayu 1957 - 1958 [5] | ||
| Ministan Ilimi da Bayanai | Kofi Baako[5] | Agusta 1957 - 1959 | |
| Ministan Noma | Boahene Yeboah-Afari[6] | 6 Maris 1957 - 22 Mayu 1957 |
|
| Ministan Gidaje | A. E. Inkumsah | 6 Maris 1957 - ? |
|
| Ministan Kasuwanci da Aiki (daga baya Ministan Kasuwanci da Masana'antu) |
Kojo Botsio | 6 Maris 1957 - 1958 |
|
| Ministan Sadarwa | Archie Casely-Hayford | 6 Maris 1957 - 22 Mayu 1957 | |
| Ministan Ayyuka | N. A. Welbeck | 6 Maris 1957 - 22 Mayu 1957 | |
| Emmanuel Kobla Bensah[7] | 22 ga Mayu 1957 - 1960 | ||
| Ministan Kwadago, Kwadago da Kiwon Lafiyar Jama'a (wanda aka kirkira a watan Mayu 1957) |
Francis Yao Asare[7] | 22 ga Mayu 1957 - ? | |
| Ministan Yankin Volta | C. H. Chapman [8] | Nuwamba 1957 - Yuni 1959 | |
| Ferdinand Goka[8] | Yuni 1959 - Yuni 1960 | ||
| Ministan zama a Guinea | N. A. Welbeck | 1958 - Fabrairu 1959 | |
| Minista ba tare da Fayil ba | L. R. Abavana | 6 Maris 1957 - ? |
|
| Minista ba tare da Fayil ba | Krobo Edusei | 6 Maris 1957 - 1958 |
|
| Minista ba tare da Fayil ba | Kofi Baako[7] | 22 ga Mayu 1957 - 1958 | |
| Minista ba tare da Fayil ba | N. A. Welbeck[7] | 22 ga Mayu 1957 - ? | |
| Minista ba tare da Fayil ba | John Bogolo Erzuah[7] | 22 ga Mayu 1957 - ? | |
| Minista ba tare da Fayil ba | Archie Casely-Hayford[7] | 22 ga Mayu 1957 - ? | |
| Minista ba tare da Fayil ba | Boahene Yeboah-Afari[7] | 22 ga Mayu 1957 - ? |
Gwamnatin jamhuriya ta Nkrumah (1960 - 1966)
[gyara sashe | gyara masomin]Ghana ta zama jamhuriya a ranar 1 ga Yulin 1960. Wani raba gardama a watan Fabrairun 1964 a kan Ghana ta zama jihar jam'iyya daya ya haifar da nasara ga Kwame Nkrumah da gwamnatin CPP. Kusan babu kuri'u da aka kada a kan jam'iyya daya a duk yankuna. Bayan shekara guda a watan Yunin 1965, duk 'yan takara 198 na CPP don majalisa an zabe su ba tare da hamayya ba. A watan Fabrairun 1965, Nkrumah ya sake fasalinsa ya yi babban canji ga gwamnatinsa. An nada sabbin ministoci goma sha biyu kuma wasu da yawa sun canza fayiloli.
| Portfolio | Minister | Time frame | Notes |
|---|---|---|---|
| President | Kwame Nkrumah | 1 July 1960 – 24 February 1966 | |
| Minister for Foreign Affairs | Imoru Egala | 1960 – 1961 | |
| Ebenezer Ako-Adjei[9] | 1961 – 1962 | ||
| Kwame Nkrumah | 1962 – 1963 | ||
| Kojo Botsio[10] | 1963 – 1965 | ||
| Alex Quaison-Sackey | 1965 – 1966 | ||
| Minister for Defence | Charles de Graft Dickson[11][2] | 1960 – 1961 | |
| Kofi Baako[9][12][2] | September 1961 – 24 February 1966 | ||
| Minister for Interior[13] | A. E. Inkumsah | 1960 – 1961 | |
| Kwaku Boateng[9][14] (Interior and Local Government) |
1961 – 1964 | ||
| L. R. Abavana | 1964 – 1965 | ||
| A. E. Inkumsah[15] | 1 February 1965 – 1965 | ||
| L. R. Abavana | 1965 – 1966 | ||
| Minister for Finance | Komla Agbeli Gbedemah | 1954 – May 1961 | |
| Ferdinand Koblavi Dra Goka[14][9] (Minister for Finance and Trade) |
8 May 1961 – February 1964 | ||
| Kwame Nkrumah | February 1964 – ? | ||
| Kwesi Amoako-Atta | 1965 – 1966 | ||
| Attorney General and Minister for Justice | Geoffrey Bing[3] A. E. A. Ofori-Atta[16][9] |
7 August 1957 – 29 August 1961[4] c. 1962 – 1965 |
|
| George Commey Mills-Odoi[4] | 30 September 1961 – 29 August 1962 | ||
| B. E. Kwaw-Swanzy | 1962 – February 1966 | ||
| Minister for Health | L. R. Abavana | 1960 – 1961 | |
| Komla Agbeli Gbedemah | June 1961 – ? | ||
| A. E. Inkumsah[9] | c. 1962 – 1963 | ||
| L. R. Abavana[17] | 1963 – 1964[18] | ||
| Joseph Kodzo | c. 1965[15] | ||
| Osei Owusu Afriyie[19] | c. 1966 | ||
| Minister for Local Government | A.E.A. Ofori Atta | 6 March 1957 – ? | |
| Mumuni Bawumia[15] (Municipal and Local Councils) |
1 February 1965 – ? | ||
| Minister for Education and Social Welfare | Alfred Jonas Dowuona-Hammond[9][14] | c. 1960-1964[5] | |
| Kwaku Boateng[5][20] (Science and Higher Education) |
1964[18] – February 1966 | ||
| Minister for Social Welfare | P. K. K. Quaidoo[11] | c. 1961 | |
| Osei Owusu Afriyie[9] (Labour and Social Welfare) |
c. 1962 & 1965[15] | ||
| Susanna Al-Hassan[21] (Social Welfare and Community Development) |
1 February 1965 – ? | First female Ghanaian minister[22] | |
| Minister for Labour | K. Amoa-Awuah | 1 February 1965 – ? | |
| Minister for Agriculture[6] | Francis Yao Asare | 1960 | |
| Kojo Botsio[16] | 1960 – 1962 | ||
| L. R. Abavana[9] | 1962 | ||
| Krobo Edusei[23] (Food and Agriculture) |
1963 – 1965[15] | ||
| F. A. Jantuah[20] | 1965 – 1966 | ||
| Minister for Works and Housing | E. K. Bensah[11] | 22 May 1957 – c. 1965[15] | |
| Minister for Works | E. K. Bensah (Minister for Works and Communications) |
1963[24] – 1965 | |
| Minister for Housing | F. E. Techie-Menson | 1 February 1965 – ? | |
| Minister for Construction and Communication | E. K. Bensah[9] | c. 1962 | |
| Minister for Trade | Ferdinand Goka[11] | 1 July 1960 – 8 May 1961 | |
| L. R. Abavana | June 1961 – ? | ||
| A. Y. K. Djin[15] | c. 1965 | ||
| Minister for Overseas Trade | Osei Owusu Afriyie | 1965 | |
| Kwesi Armah[20] | 1965 – 24 February 1966 | ||
| Minister for Industries | Krobo Edusei | c. 1962 | |
| Imoru Egala | c. 1963[24] – 1965 | ||
| Minister for Transport and Communications | Krobo Edusei | ? – ? | |
| A. J. Dowuona-Hammond[19] | c. 1965[15] – c. 1966 | ||
| Minister for Information | Kwaku Boateng | ? – ? | |
| Tawia Adamafio[9] (Minister for Information and Broadcasting) |
1960 – 1962 | ||
| L. R. Abavana (Minister for Information and Broadcasting) |
c. 1963[24] | ||
| Imoru Egala[25] | 1962 – 1965 | ||
| Minister for Information and Party Propaganda | N. A. Welbeck[20] | 1 February 1965 –? | |
| Minister for Lands | A. K. Puplampu | 1 February 1965 – February 1966 | |
| Minister for Mines and Mineral Resources | L. R. Abavana[24] (Minister for Mines) |
February 1965 – June 1965 | |
| K. O. Thompson | June 1965 – February 1966 | ||
| Minister for Art and Culture | J. Benibengor-Blay | 1 February 1965 – 1966 | |
| Minister for Co-operatives | S. A. Kwaku Bonsu | 1 February 1965 – 1965 | |
| Minister for Food and Nutrition | Joseph Kodzo | 1 February 1965 – ? | |
| Hans Kofi Boni[26] | c. November 1965 | ||
| Minister for Fuel and Power | E. I. Preko | 1 February 1965 – ? | |
| Minister for Parks and Gardens | E. Nee Ocansey | 1 February 1965 – ? | |
| Minister for Pensions and National Insurance | A. K. Onwona-Agyeman | 1 February 1965 – ? | |
| Minister for Parliamentary Affairs | Kofi Baako[11] | c. 1961 | |
| Minister for Presidential Affairs | Tawia Adamafio | 1961 – ? | |
| Minister resident in Guinea | Stephen Allen Dzirasa | July 1960 – 1962 | |
| Kweku Budu-Acquah[14] | c. 1963 | ||
| D. K. Kulevome | ? – ? | ||
| Regional Commissioners | |||
| Ashanti Regional Commissioner | Charles de Graft Dickson (MP) | 1957 – DEc 1959 | |
| R. O. Amoako-Atta (MP) | Dec 1959 – July 1960 | ||
| Osei Owusu Afriyie (MP) | 1960 – 1961 | ||
| R. O. Amoako-Atta (MP) | Nov 1961 – Oct 1963 | ||
| Stephen Willie Yeboah[27] (MP) | Oct 1963 – 1965 | ||
| R. O. Amoako-Atta (MP) | 1965 – Feb 1966 | ||
| Brong Ahafo Regional Commissioner | Stephen Willie Yeboah[14] (MP) | Jun 1959 – Oct 1963 | |
| R. O. Amoako-Atta[27] (MP) | 1963 – 1965 | ||
| Central Regional Commissioner | J. E. Hagan[28][14] | c. 1961-1964[27] | |
| Eastern Regional Commissioner | Emmanuel Humphrey Tettey Korboe[28] | 1957 – 1965 | |
| J. E. Hagan[29] (MP) | 1965 – 1966 | ||
| Greater Accra Regional Commissioner | Paul Teiko Tagoe | ? – ? | |
| Northern Regional Commissioner | Emmanuel Adama Mahama[27] | c. 1964 | |
| Upper Regional Commissioner | Ayeebo Asumda[14] | c. 1963-1964[27] | |
| Volta Regional Commissioner | Francis Yao Asare[28] | c. 1961 | |
| Hans Kofi Boni[27][30] | 1961 — 1965 | ||
| Joseph Kodzo[31] | |||
| Western Regional Commissioner | John Arthur[14] | c. 1963-1964[27] | |
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "1957 Govt. of Ghana". Ghana Home Page. Retrieved 2010-07-14.
- 1 2 3 4 5 "MINISTER FOR DEFENCE". www.mod.gov.gh. Government of Ghana. Retrieved 19 March 2020.
- 1 2 Newman, Kate. "Geoffrey Henry Cecil Bing (1909 - 1977): Lawyer And Politician". Dictionary of Ulster Biography. Ulster History Circle. Retrieved 11 September 2018.
- 1 2 3 "PAST MINISTERS". Official website of the government of Ghana. Government of Ghana. Archived from the original on 9 June 2019. Retrieved 11 September 2018.
- 1 2 3 4 "CHAIRPERSONS OF THE GHANA NATIONAL COMMISSION FOR UNESCO" (PDF). unescoghana.org. Ghana National Commission for UNESCO. 2018. Retrieved 3 February 2020.
- 1 2 "Former Heads of MoFA". Official Website. Ministry of Food and Agriculture. Retrieved 7 August 2012.
- 1 2 3 4 5 6 7 Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedJubilee Ghana 14 - 1 2 AKPAKLI, INNOCENT (19 September 2017). "Creation of New Regions ( Volta at a glance)". GhTrendz.com. Archived from the original on 4 January 2023. Retrieved 4 January 2023.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedstatesman1962 - ↑ "Ghana's Foreign Minister Speaks on Threat to International Peace and Harmony". Ghana News. Washington DC: Embassy of Ghana. 2 (11): 4. December 1964. Retrieved 10 February 2020.
- 1 2 3 4 5 "Ghana Year Book". Ghana Year Book: 11. 1961. Retrieved 2 February 2020.
- ↑ "Ghana May Supply Neighbouring Countries With Electricity". Ghana News. Washington: Embassy of Ghaan. 2 (1): 8. 6 January 1964. Retrieved 10 February 2020.
- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedbidwell - 1 2 3 4 5 6 7 8 "Ghana Year Book". Graphic Corporation. 1963: 17. Retrieved 2 February 2020. Cite journal requires
|journal=(help) - 1 2 3 4 5 6 7 8 Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named1965YB - 1 2 Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedGYBp11 - ↑ "More Pay For Ghanaian Doctors". Ghana News. Washington DC: Embassy of Ghana. 2 (3): 10. March 1964. Retrieved 10 February 2020.
- 1 2 Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedNYT - 1 2 Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedGYB1966_20 - 1 2 3 4 Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedWAN8 - ↑ Donkor, Salome (18 September 2009). "How Nkrumah Empowered Ghanaian Women". modernghana.com. Modern Ghana. Retrieved 2 February 2020.
- ↑ "Socio-cultural implications for women and leadership". www.ghanaculture.gov.gh. 17 May 2007. Archived from the original on 23 July 2011. Retrieved 7 March 2025.
- ↑ "Ghanaians Value Friendly Relations With The United States". Ghana News. Washington DC: Embassy of Ghana. 2 (4): 9. April 1964. Retrieved 10 February 2020.
- 1 2 3 4 Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named1963yb - ↑ "Ghana Delegation Tours Kaiser Aluminum And Chemical Plants". Ghana News. Washington DC: Embassy of Ghana. 2 (4): 12. April 1964. Retrieved 10 February 2020.
- ↑ "Incorporation of Food Board". Daily Report - Foreign Radio Broadcasts. Foreign Broadcast Information Service (219): I2. 12 November 1965. Retrieved 14 May 2021.
- 1 2 3 4 5 6 7 "Ghanaian Ministers Tour USA". Ghana News: Dr Kwame Nkrumah Celebrates His 55th Birthday. 2 (9): 9. 21 September 1964. Retrieved 10 February 2020.
- 1 2 3 "Ghana Year Book". Ghana Year Book. Graphic Corporation: 17. 1961. Retrieved 2 February 2020.
- ↑ "Ghana Year Book". Daily Graphic: 20. 1966.
- ↑ "Social pension scheme for aged in informal sector". Modern Ghana (in Turanci). 10 May 2014. Retrieved 7 April 2022.
- ↑ Okine, D. A. (29 July 1969). "2 Former RC's Jailed". Daily Graphic. Accra: Graphic Corporation (5855): 1. Retrieved 10 February 2020.