Jump to content

Gwamnatin Nkrumah

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Gwamnatin Nkrumah
Bayanai
Iri gudanarwa
Ƙasa Ghana
Tarihi
Ƙirƙira 21 ga Maris, 1952
Ta biyo baya National Liberation Council (en) Fassara
Dissolved ga Faburairu, 1966
Ma'aikatar Kwame Nkrumah ta farko a cikin 1957 Tsayawa (L zuwa R): J. H. Allassani, N. A. Welbeck, Kofi Asante Ofori-Atta, Ebenezer Ako-Adjei, J.E. Jantuah, Imoru Egala (L zuwa A): A. Casely-Hayford, Kojo Botsio, Kwame Ncrumah, Komla Agbeli Gbedemah, E.O. Asafu-Adjaye;

  Dr. Kwame Nkrumah shi ne Firayim Minista na farko kuma shugaban Ghana na farko . Nkrumah ya tafiyar da gwamnatoci a karkashin kulawar gwamnatin Birtaniya ta hannun Charles Arden-Clarke, Gwamna-Janar . Gwamnatinsa ta farko a karkashin mulkin mallaka ta fara ne daga ranar 21 ga Maris 1952 har zuwa 'yancin kai. Gwamnatinsa ta farko mai cin gashin kanta ta fara aiki a ranar 6 ga Maris 1957. [1] Daga 1 ga Yuli 1960 Ghana ta zama jamhuriya kuma Nkrumah ya zama shugaban Ghana na farko .

A watan Fabrairun 1966 gwamnatin sa ta rushe ta Juyin mulkin soja na Majalisar 'Yancin Kasa.

Gwamnatin 'yancin kai ta Nkrumah (1960 - 1966)

[gyara sashe | gyara masomin]
Fayil ɗin Minista Tsarin lokaci Bayani
Firayim Minista Kwame Nkrumah 6 Maris 1957 - 1 Yuli 1960
Ministan Harkokin Waje Kwame Nkrumah 6 Maris 1957 - 1958
Kojo Botsio 1958 – 1959
Ebenezer Ako-Adjei 1959 – 1960
Ministan Tsaro Charles Arden-Clarke[2] 1957 – 1958
Stephen Allen Dasazir[2] 1958 – 1959
Kwame Nkrumah[2] 1959 – 1960
Ministan Cikin Gida Ebenezer Ako-Adjei 6 Maris 1957 - 1958
Krobo Edusei 1958 – 1958
Kwame Nkrumah 1958 – 1958
A. E. Inkumsah 1959 – 1960
Ministan Kudi Komla Agbeli Gbedemah 1954 - Mayu 1961
Babban Lauyan Ghana G. M. Paterson Maris 1957 - Agusta 1957
Geoffrey Bing[3] 7 ga watan Agusta 1957 - 29 ga watan Agustan 1961 [4]
Ministan Lafiya J. H. Allassani 6 Maris 1957 - ?
Ministan Karamar Hukumar A.E.A. Ofori Atta 6 Maris 1957 - ?
Ministan Ilimi John Bogolo Erzuah 6 Maris 1957 - 22 Mayu 1957
C. T. Nylander 22 ga Mayu 1957 - 1958 [5]
Ministan Ilimi da Bayanai Kofi Baako[5] Agusta 1957 - 1959
Ministan Noma Boahene Yeboah-Afari[6] 6 Maris 1957 - 22 Mayu 1957
Ministan Gidaje A. E. Inkumsah 6 Maris 1957 - ?
Ministan Kasuwanci da Aiki
(daga baya Ministan Kasuwanci da Masana'antu)
Kojo Botsio 6 Maris 1957 - 1958
Ministan Sadarwa Archie Casely-Hayford 6 Maris 1957 - 22 Mayu 1957
Ministan Ayyuka N. A. Welbeck 6 Maris 1957 - 22 Mayu 1957
Emmanuel Kobla Bensah[7] 22 ga Mayu 1957 - 1960
Ministan Kwadago, Kwadago da Kiwon Lafiyar Jama'a (wanda aka kirkira a watan Mayu 1957)
Francis Yao Asare[7] 22 ga Mayu 1957 - ?
Ministan Yankin Volta C. H. Chapman [8] Nuwamba 1957 - Yuni 1959
Ferdinand Goka[8] Yuni 1959 - Yuni 1960
Ministan zama a Guinea N. A. Welbeck 1958 - Fabrairu 1959
Minista ba tare da Fayil ba L. R. Abavana 6 Maris 1957 - ?
Minista ba tare da Fayil ba Krobo Edusei 6 Maris 1957 - 1958
Minista ba tare da Fayil ba Kofi Baako[7] 22 ga Mayu 1957 - 1958
Minista ba tare da Fayil ba N. A. Welbeck[7] 22 ga Mayu 1957 - ?
Minista ba tare da Fayil ba John Bogolo Erzuah[7] 22 ga Mayu 1957 - ?
Minista ba tare da Fayil ba Archie Casely-Hayford[7] 22 ga Mayu 1957 - ?
Minista ba tare da Fayil ba Boahene Yeboah-Afari[7] 22 ga Mayu 1957 - ?

Gwamnatin jamhuriya ta Nkrumah (1960 - 1966)

[gyara sashe | gyara masomin]

Ghana ta zama jamhuriya a ranar 1 ga Yulin 1960. Wani raba gardama a watan Fabrairun 1964 a kan Ghana ta zama jihar jam'iyya daya ya haifar da nasara ga Kwame Nkrumah da gwamnatin CPP. Kusan babu kuri'u da aka kada a kan jam'iyya daya a duk yankuna. Bayan shekara guda a watan Yunin 1965, duk 'yan takara 198 na CPP don majalisa an zabe su ba tare da hamayya ba. A watan Fabrairun 1965, Nkrumah ya sake fasalinsa ya yi babban canji ga gwamnatinsa. An nada sabbin ministoci goma sha biyu kuma wasu da yawa sun canza fayiloli.

Portfolio Minister Time frame Notes
President Kwame Nkrumah 1 July 1960 24 February 1966
Minister for Foreign Affairs Imoru Egala 1960 1961
Ebenezer Ako-Adjei[9] 1961 1962
Kwame Nkrumah 1962 1963
Kojo Botsio[10] 1963 1965
Alex Quaison-Sackey 1965 1966
Minister for Defence Charles de Graft Dickson[11][2] 1960 1961
Kofi Baako[9][12][2] September 1961 24 February 1966
Minister for Interior[13] A. E. Inkumsah 1960 1961
Kwaku Boateng[9][14]

(Interior and Local Government)
1961 1964
L. R. Abavana 1964 1965
A. E. Inkumsah[15] 1 February 1965 1965
L. R. Abavana 1965 1966
Minister for Finance Komla Agbeli Gbedemah 1954 May 1961
Ferdinand Koblavi Dra Goka[14][9]

(Minister for Finance and Trade)
8 May 1961 February 1964
Kwame Nkrumah February 1964  ?
Kwesi Amoako-Atta 1965 1966
Attorney General and Minister for Justice Geoffrey Bing[3]

A. E. A. Ofori-Atta[16][9]
7 August 1957 29 August 1961[4]

c.1962 1965
George Commey Mills-Odoi[4] 30 September 1961 29 August 1962
B. E. Kwaw-Swanzy 1962 February 1966
Minister for Health L. R. Abavana 1960 1961
Komla Agbeli Gbedemah June 1961  ?
A. E. Inkumsah[9] c.1962 1963
L. R. Abavana[17] 1963 1964[18]
Joseph Kodzo c.1965[15]
Osei Owusu Afriyie[19] c.1966
Minister for Local Government A.E.A. Ofori Atta 6 March 1957  ?
Mumuni Bawumia[15]

(Municipal and Local Councils)
1 February 1965  ?
Minister for Education and Social Welfare Alfred Jonas Dowuona-Hammond[9][14] c.1960-1964[5]
Kwaku Boateng[5][20]

(Science and Higher Education)
1964[18] February 1966
Minister for Social Welfare P. K. K. Quaidoo[11] c.1961
Osei Owusu Afriyie[9]

(Labour and Social Welfare)
c.1962 & 1965[15]
Susanna Al-Hassan[21]

(Social Welfare and Community Development)
1 February 1965  ? First female Ghanaian minister[22]
Minister for Labour K. Amoa-Awuah 1 February 1965  ?
Minister for Agriculture[6] Francis Yao Asare 1960
Kojo Botsio[16] 1960 1962
L. R. Abavana[9] 1962
Krobo Edusei[23]

(Food and Agriculture)
1963 1965[15]
F. A. Jantuah[20] 1965 1966
Minister for Works and Housing E. K. Bensah[11] 22 May 1957 c.1965[15]
Minister for Works E. K. Bensah

(Minister for Works and Communications)
1963[24] 1965
Minister for Housing F. E. Techie-Menson 1 February 1965  ?
Minister for Construction and Communication E. K. Bensah[9] c.1962
Minister for Trade Ferdinand Goka[11] 1 July 1960 8 May 1961
L. R. Abavana June 1961  ?
A. Y. K. Djin[15] c.1965
Minister for Overseas Trade Osei Owusu Afriyie 1965
Kwesi Armah[20] 1965 24 February 1966
Minister for Industries Krobo Edusei c.1962
Imoru Egala c.1963[24] 1965
Minister for Transport and Communications Krobo Edusei ?  ?
A. J. Dowuona-Hammond[19] c.1965[15] c.1966
Minister for Information Kwaku Boateng ?  ?
Tawia Adamafio[9]

(Minister for Information and Broadcasting)
1960 1962
L. R. Abavana

(Minister for Information and Broadcasting)
c.1963[24]
Imoru Egala[25] 1962 1965
Minister for Information and Party Propaganda N. A. Welbeck[20] 1 February 1965 ?
Minister for Lands A. K. Puplampu 1 February 1965 February 1966
Minister for Mines and Mineral Resources L. R. Abavana[24]

(Minister for Mines)
February 1965 June 1965
K. O. Thompson June 1965 February 1966
Minister for Art and Culture J. Benibengor-Blay 1 February 1965 1966
Minister for Co-operatives S. A. Kwaku Bonsu 1 February 1965 1965
Minister for Food and Nutrition Joseph Kodzo 1 February 1965  ?
Hans Kofi Boni[26] c.November 1965
Minister for Fuel and Power E. I. Preko 1 February 1965  ?
Minister for Parks and Gardens E. Nee Ocansey 1 February 1965  ?
Minister for Pensions and National Insurance A. K. Onwona-Agyeman 1 February 1965  ?
Minister for Parliamentary Affairs Kofi Baako[11] c.1961
Minister for Presidential Affairs Tawia Adamafio 1961  ?
Minister resident in Guinea Stephen Allen Dzirasa July 1960 1962
Kweku Budu-Acquah[14] c.1963
D. K. Kulevome ?  ?
Regional Commissioners
Ashanti Regional Commissioner Charles de Graft Dickson (MP) 1957 DEc 1959
R. O. Amoako-Atta (MP) Dec 1959 July 1960
Osei Owusu Afriyie (MP) 1960 1961
R. O. Amoako-Atta (MP) Nov 1961 Oct 1963
Stephen Willie Yeboah[27] (MP) Oct 1963 1965
R. O. Amoako-Atta (MP) 1965 Feb 1966
Brong Ahafo Regional Commissioner Stephen Willie Yeboah[14] (MP) Jun 1959 Oct 1963
R. O. Amoako-Atta[27] (MP) 1963 1965
Central Regional Commissioner J. E. Hagan[28][14] c.1961-1964[27]
Eastern Regional Commissioner Emmanuel Humphrey Tettey Korboe[28] 1957 1965
J. E. Hagan[29] (MP) 1965 1966
Greater Accra Regional Commissioner Paul Teiko Tagoe ?  ?
Northern Regional Commissioner Emmanuel Adama Mahama[27] c.1964
Upper Regional Commissioner Ayeebo Asumda[14] c.1963-1964[27]
Volta Regional Commissioner Francis Yao Asare[28] c.1961
Hans Kofi Boni[27][30] 1961 1965
Joseph Kodzo[31]
Western Regional Commissioner John Arthur[14] c.1963-1964[27]
  1. "1957 Govt. of Ghana". Ghana Home Page. Retrieved 2010-07-14.
  2. 1 2 3 4 5 "MINISTER FOR DEFENCE". www.mod.gov.gh. Government of Ghana. Retrieved 19 March 2020.
  3. 1 2 Newman, Kate. "Geoffrey Henry Cecil Bing (1909 - 1977): Lawyer And Politician". Dictionary of Ulster Biography. Ulster History Circle. Retrieved 11 September 2018.
  4. 1 2 3 "PAST MINISTERS". Official website of the government of Ghana. Government of Ghana. Archived from the original on 9 June 2019. Retrieved 11 September 2018.
  5. 1 2 3 4 "CHAIRPERSONS OF THE GHANA NATIONAL COMMISSION FOR UNESCO" (PDF). unescoghana.org. Ghana National Commission for UNESCO. 2018. Retrieved 3 February 2020.
  6. 1 2 "Former Heads of MoFA". Official Website. Ministry of Food and Agriculture. Retrieved 7 August 2012.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Jubilee Ghana 14
  8. 1 2 AKPAKLI, INNOCENT (19 September 2017). "Creation of New Regions ( Volta at a glance)". GhTrendz.com. Archived from the original on 4 January 2023. Retrieved 4 January 2023.
  9. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named statesman1962
  10. "Ghana's Foreign Minister Speaks on Threat to International Peace and Harmony". Ghana News. Washington DC: Embassy of Ghana. 2 (11): 4. December 1964. Retrieved 10 February 2020.
  11. 1 2 3 4 5 "Ghana Year Book". Ghana Year Book: 11. 1961. Retrieved 2 February 2020.
  12. "Ghana May Supply Neighbouring Countries With Electricity". Ghana News. Washington: Embassy of Ghaan. 2 (1): 8. 6 January 1964. Retrieved 10 February 2020.
  13. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named bidwell
  14. 1 2 3 4 5 6 7 8 "Ghana Year Book". Graphic Corporation. 1963: 17. Retrieved 2 February 2020. Cite journal requires |journal= (help)
  15. 1 2 3 4 5 6 7 8 Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named 1965YB
  16. 1 2 Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named GYBp11
  17. "More Pay For Ghanaian Doctors". Ghana News. Washington DC: Embassy of Ghana. 2 (3): 10. March 1964. Retrieved 10 February 2020.
  18. 1 2 Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named NYT
  19. 1 2 Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named GYB1966_20
  20. 1 2 3 4 Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named WAN8
  21. Donkor, Salome (18 September 2009). "How Nkrumah Empowered Ghanaian Women". modernghana.com. Modern Ghana. Retrieved 2 February 2020.
  22. "Socio-cultural implications for women and leadership". www.ghanaculture.gov.gh. 17 May 2007. Archived from the original on 23 July 2011. Retrieved 7 March 2025.
  23. "Ghanaians Value Friendly Relations With The United States". Ghana News. Washington DC: Embassy of Ghana. 2 (4): 9. April 1964. Retrieved 10 February 2020.
  24. 1 2 3 4 Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named 1963yb
  25. "Ghana Delegation Tours Kaiser Aluminum And Chemical Plants". Ghana News. Washington DC: Embassy of Ghana. 2 (4): 12. April 1964. Retrieved 10 February 2020.
  26. "Incorporation of Food Board". Daily Report - Foreign Radio Broadcasts. Foreign Broadcast Information Service (219): I2. 12 November 1965. Retrieved 14 May 2021.
  27. 1 2 3 4 5 6 7 "Ghanaian Ministers Tour USA". Ghana News: Dr Kwame Nkrumah Celebrates His 55th Birthday. 2 (9): 9. 21 September 1964. Retrieved 10 February 2020.
  28. 1 2 3 "Ghana Year Book". Ghana Year Book. Graphic Corporation: 17. 1961. Retrieved 2 February 2020.
  29. "Ghana Year Book". Daily Graphic: 20. 1966.
  30. "Social pension scheme for aged in informal sector". Modern Ghana (in Turanci). 10 May 2014. Retrieved 7 April 2022.
  31. Okine, D. A. (29 July 1969). "2 Former RC's Jailed". Daily Graphic. Accra: Graphic Corporation (5855): 1. Retrieved 10 February 2020.