Jump to content

Harald V

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Harald V

Monarch of Norway (en) Fassara

17 ga Janairu, 1991 - 28 ga Augusta, 2026
← Olav V of Norway (en) Fassara - Haakon VIII of Norway (en) Fassara →
crown prince (en) Fassara

21 Satumba 1957 - 17 ga Janairu, 1991
prince (mul) Fassara

21 ga Faburairu, 1937 - 21 Satumba 1957
Rayuwa
HaihuwaSkaugum (mul) Fassara, 21 ga Faburairu, 1937
ƙasaNorway
MazauniRoyal Palace, Oslo (en) Fassara
Harshen uwaNorwegian (en) Fassara
MutuwaRikshospitalet (mul) Fassara, 28 ga Augusta, 2026
MakwanciRoyal Mausoleum (en) Fassara
Yanayin mutuwaSababi na ainihi (hemolytic anemia (en) Fassara
Cututtukan jini)
Ƴan uwa
MahaifiOlav V of Norway
MahaifiyaPrincess Märtha of Sweden
Abokiyar zamaQueen Sonja of Norway (en) Fassara  (29 ga Augusta, 1968 -  28 ga Augusta, 2026)
Yara
AhaliPrincess Ragnhild, Mrs. Lorentzen (en) Fassara da Princess Astrid, Mrs. Ferner (en) Fassara
Ƴan uwa
YareHouse of Glücksburg (Norway) (en) Fassara
Karatu
MakarantaMakarantar Cathedral ta Oslo
(1952 - 1955)
University of Oslo (en) Fassara
(1955 - 1955)
Befalsskolen for kavaleriet (mul) Fassara
(ga Janairu, 1955 - Disamba 1956)
Norwegian Military Academy (en) Fassara
(1957 - 1959)
Balliol College (en) Fassara
(1960 - 1962) : Kimiyyar zamantakewa, ikonomi, tarihi
HarsunaNorwegian (en) Fassara
Turanci
Sana'a
Sana'aroyalty (en) Fassara da sarki
Nauyi90 kg
Tsayi186 cm
Kyaututtuka
MambaNorwegian royal family (en) Fassara
Aikin soja
Fannin sojaNorwegian Army (en) Fassara
DigiriJanar
Janar
admiral (en) Fassara
lieutenant (en) Fassara
Imani
AddiniLutheranism (en) Fassara
IMDbnm0454379
royalcourt.no

Harald V (21 ga Fabrairu 1937 - 28 ga Agusta 2026) shine Sarkin Norway daga 1991 har zuwa rasuwarsa a 2026.

An haifi Harald a Skaugum, Asker, a zamanin kakansa na uba, Sarki Haakon na Bakwai, kuma shi ne ɗa na uku kuma ɗa tilo ga Yarima Mai Jiran Gado Olav (wanda daga baya Sarki Olav na Biyar ) da kuma Gimbiya Mai Jiran Gado Märtha ta ƙasar Norway . Harald shine na biyu a cikin jerin magajinsa a lokacin haihuwarsa, bayan mahaifinsa. A shekarar 1940, sakamakon mamayar da Jamus ta yi a lokacin Yaƙin Duniya na Biyu, iyalan sarauta sun tafi gudun hijira inda Harald ya yi wasu lokutan yarintarsa a Sweden sannan daga baya ya yi Amurka.

Bayan Yaƙin Duniya na Biyu ya ƙare a shekarar 1945, Harald ya koma Norway, kuma daga baya ya yi karatu na tsawon lokaci a Jami'ar Oslo, Kwalejin Soja ta Norway, da Kwalejin Balliol da ke Oxford . Harald, ɗan wasa mai himma, ya wakilci Norway a fannin tuƙa jiragen ruwa a wasannin Olympics na 1964, 1968, da 1972. A shekarar 1970, an nada Harald a matsayin shugaban kafa ƙungiyar jiragen ruwa ta Norway . Ya ci gaba da aiki a matsayin Shugaban Daraja na Gasar Cin Kofin Duniya tun daga shekarar 1994, mukamin da ya riƙe har zuwa rasuwarsa, yayin da ya ci gaba da kasancewa mai fafatawa a Gasar Cin Kofin Duniya har zuwa 2022.

Bayan rasuwar Sarki Haakon a shekarar 1957, Harald ya zama yarima mai jiran gado yayin da mahaifinsa ya zama Sarki Olav V. Ya auri Sonja Haraldsen a shekarar 1968; dangantakarsu ta fara samun ce-ce-ku-ce saboda matsayinta na gama gari . Suna da 'ya'ya biyu, Märtha Louise da Haakon . A shekarar 1990, lokacin da lafiyar mahaifinsa ta ragu, Harald ya zama sarki kuma ya karɓi mafi yawan ikon masarautar yayin da Olav ya ci gaba da zama sarkin de jure .

Bayan mutuwar mahaifinsa a shekarar 1991, Harald ya hau karagar mulki. Shi ne sarki na farko da aka haifa a ƙasar Norway da ya gaji gadon sarauta tun bayan Olav na Huɗu a shekarar 1380. Jagorancin Harald a lokacin manyan rikice-rikicen ƙasa na ƙasar Norway ya sa ya sami yabo sosai a cikin gida da kuma ƙasashen duniya. Kasancewarsa a lokacin abubuwan da suka faru kamar guguwar Sabuwar Shekara ta 1992, hare-haren Norway ta 2011, zaftarewar ƙasa a Gjerdrum ta 2020, da kuma annobar COVID-19 a Norway ta sa aka yi masa lakabi da "kakan ƙasa" (nasjonens bestefar).

A lokacin mulkinsa, Harald ya sha fama da matsalolin lafiya da dama, inda ɗansa ya yi aiki a matsayin mai mulki sau da yawa tsakanin 2003 da 2026. Ya zama sarkin Norway mafi tsufa a shekarar 2024, inda ya zarce mahaifinsa. Bayan rasuwar Elizabeth ta biyu, 'yar uba ta biyu, a shekarar 2022, ya zama sarki mafi tsufa a Turai. Harald ya mutu a shekarar 2026 a Oslo, yana da shekaru 89, kuma ɗansa Haakon VIII ya gaje shi.

Rayuwar farko da ilimi

[gyara sashe | gyara masomin]
Harald tare da mahaifiyarsa Gimbiya Mai Jiran Gado Märtha a shekarar 1937

An haifi Harald a ranar 21 ga Fabrairu, 1937 a gidan Skaugum a lokacin mulkin kakansa, Sarki Haakon na Bakwai . Iyayensa sune Yarima Mai Jiran Gado Olav (daga baya Olav V) da kuma Gimbiya Märtha ta Sweden . Yana da 'yan'uwa mata biyu, Gimbiya Ragnhild da Gimbiya Astrid . An yi wa Harald baftisma a cikin Royal Chapel na Royal Palace da ke Oslo a ranar 31 ga Maris ta hannun bishop Johan Lunde. :17

Iyayensa kakanninsa sune kakanninsa na uba, Sarki Haakon na Bakwai da Sarauniya Maud ta Norway ; kakanninsa na uba Yarima Carl da Gimbiya Ingeborg ta Sweden ; kawunsa na uba, Sarki Leopold na III na Belgium ; kakansa na uba Sarauniya Mary da Sarki George na shida na Burtaniya; da Gimbiya Mai Jiran Gado Ingrid ta Denmark . [1]

A lokacin haihuwar Harald, shi ne na biyu a cikin zuriyar magajin sarautar Norway, bayan mahaifinsa.

Yaƙin Duniya na Biyu

[gyara sashe | gyara masomin]
Harald a matsayin abin ado ga Rundunar Sojan Sama ta Royal Norwegian a filin jirgin saman Little Norway da ke Kanada, 1943

A shekarar 1940, dukkan iyalan gidan sarauta sun gudu daga Oslo saboda mamayar Jamus . An yi zaton cewa ya fi aminci ga iyalin su rabu. Sarki da Olav sun ci gaba da zama a Norway, kuma Märtha ta nufi Sweden tare da Ragnhild, Astrid, da Harald. Sun isa Sweden a daren 10 ga Afrilu, amma duk da cewa Märtha ɗan ƙasar Sweden ne, sun gamu da matsaloli a tashar kan iyaka. A cewar Astrid da sauran waɗanda suka halarci taron, an kwantar da su ne bayan direban ya yi barazanar shiga ƙofar kan iyaka. Wani labarin kuma bai bayyana tserewar da aka yi ba kamar yadda ya kamata. Lokacin da Sarki da Olav suka tambayi ministan harkokin waje na Sweden Christian Günther ko za su iya yin barci a Sweden dare ɗaya ba tare da an tsare su ba, an ƙi amincewa da buƙatarsu. [2]

Harald ya yi kwanaki masu zuwa a Sälen kafin ya koma gidan kawunsa na uwa Yarima Carl Bernadotte da ke Frötuna a ranar 16 ga Afrilu. A ranar 26 ga Afrilu, ƙungiyar ta ƙaura zuwa Drottningholm da ke Stockholm . An ce Sarki Gustaf na biyar, kawun uba na Märtha, yana da kyakkyawar alaƙa da baƙinsa na Norway, amma ba a tabo batun yaƙin da aka yi a Norway ba. Manyan 'yan siyasar Sweden masu tasiri, ciki har da Ministan Shari'a Karl Gustaf Westman, sun so a mayar da Märtha da Harald zuwa Norway domin Jamusawa su ayyana shi a matsayin Sarki.

Bayan Sarki da Olav sun bar Norway a ranar 7 ga Yuni, sun ji cewa Sweden ba ita ce mafi kyawun wuri ga sauran dangin ba, kuma suka fara shirin zuwa Amurka. A ranar 17 ga Agusta, Märtha da 'ya'yanta sun tafi Amurka daga Petsamo, Finland, a cikin jirgin ruwan jigilar sojojin Amurka American Legion .

Harald, mahaifiyarsa, da 'yan uwansa mata suna zaune a Washington, DC, a lokacin yaƙin, [1] yayin da mahaifinsa, Olav, da kakansa, Sarki Haakon, suka zauna a Landan tare da gwamnatin Norway da ke gudun hijira. Ɗaya daga cikin manyan abubuwan da ya tuna tun daga lokacin shine tsayawa a bayan Franklin D. Roosevelt lokacin da aka rantsar da shi a wa'adi na huɗu a kan Kudancin Fadar White House a 1945. Irin waɗannan abubuwan da suka faru a lokacin yarinta sun bayyana a cikin wani ɗan ƙaramin lafazin Amurka lokacin da yake magana da Turanci. [2]

Harald ya ziyarci horar da sojoji 'yan ƙasar Norway a Amurka. Ya kuma yi ziyara a wajen Amurka, inda ya yi tafiya zuwa arewa don ziyartar ma'aikatan Norway a sansanin horo na Little Norway da ke Ontario, Kanada. Ya halarci Makarantar Ƙasa ta White Hall daga 1943 tare da 'yan uwansa mata. Harald ya koma Norway tare da iyalansa bayan ƙarshen yaƙin a shekarar 1945.

  1. ↑ "A Guide to King Harald of Norway's Family, From Queen Victoria to Princess Ingrid Alexandra". Yahoo. 28 August 2026. Retrieved 28 August 2026.
  2. ↑ Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Hegge".