Harshen Bankon
| Harshen Bankon | |
|---|---|
| Lamban rijistar harshe | |
| ISO 639-3 |
abb |
| Glottolog |
bank1256[1] |
Bankon (Abo, Abaw, Bo, Bon) yaren Bantu ne da ake magana da shi a sashen Moungo na lardin Littoral na kudu maso yammacin Kamaru . Yana da kamanceceniya na ƙamus na 86% tare da Rombi wanda ake magana a cikin sashin Meme kusa da lardin Kudu maso Yamma .
Bankon shine endonym. Abo sunan gudanarwa ne.
Iri
[gyara sashe | gyara masomin]Tare da masu magana 1,300, Lombe da Bankon yaruka biyu ne na yare ɗaya. Akwai sama da 83% fahimtar juna. [2]
’Yan Barombi suna da’awar cewa sun fito daga ƙasar Abo, su kuma Abo suna da’awar cewa zuriyar Barombi ne. A cewar tatsuniyoyi na ƙabilun ƙasar, da suka fito daga Kongo, Nkon ɗan Lombi, ya zauna a yankin Bankon ko Abo na yanzu, yayin da mahaifinsa Lombi ya ci gaba da ci gaba da yin arewa don samun ƙauyukan Barombi na yanzu. [3]
Ƙungiya ta arewa ta Abo ta isa kwanan nan kuma ta fito daga Duala ; Wannan ya bayyana dalilin da ya sa ake daukar Abo a matsayin 'yan'uwan Duala, ko ma a rikice da su, duk da cewa harshensu ya fi kusa da kungiyar Basaa . Abo (kamar duk Barombi) suma suna magana Duala.
Lombe, yaren mutanen Barombi, ana magana da shi a yankin Kudu maso Yamma a yankuna uku daban-daban: biyu suna cikin sashen Mémé . Na farko yana arewa da tsaunin Kamaru a kusa da tafkin Barombi-Koto, na biyu kuma yana yamma da Kumba a kusa da tafkin Barombi Mbo (dukansu suna cikin gundumar Kumba ). Na uku, gaba da yamma, yana cikin sashin Ndian, gundumar Ekondo-Titi, arewa maso gabashin birnin Ekondo-Titi. Dukkanin yankuna uku an rufe su a cikin yankin Gabashin Oroko .
A cikin kabilanci/na al’umma, Lombi kakanni ne ga Nkon, wanda shi ne kakannin Bo, bisa ga zuriyar Dika-Akwa.
Ana magana da Bankon a arewacin yankin Wouri a duk yankin arewacin kwamandan Dibombari (a cikin sashin Mungo, yankin Littoral ) tsakanin yankin harshen Mbo zuwa arewa da yamma, da yankin yaren Duala a kudu da gabas.
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Harshen Bankon". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
- ↑ Binam Bikoi, Charles, ed. (2012). Atlas linguistique du Cameroun (ALCAM) [Linguistic Atlas of Cameroon]. Atlas linguistique de l'Afrique centrale (ALAC) (in Faransanci). 1: Inventaire des langues. Yaoundé: CERDOTOLA. ISBN 9789956796069.
- ↑ name="ALCAM2012">Binam Bikoi, Charles, ed. (2012). Atlas linguistique du Cameroun (ALCAM) [Linguistic Atlas of Cameroon]. Atlas linguistique de l'Afrique centrale (ALAC) (in Faransanci). 1: Inventaire des langues. Yaoundé: CERDOTOLA. ISBN 9789956796069.