Jump to content

Harshen Warao

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Harshen Warao
'Yan asalin magana
32,800 (2000s)
28,100 (2007)
  • Harshen Warao
Lamban rijistar harshe
ISO 639-3wba
Glottologwara1303[1]

Warao (wanda aka fi sani da Guarauno, Guarao, Warrau) yare ne na Mutanen Warao. Harshen da aka ware, kusan mutane 33,000 ne ke magana da shi da farko a arewacin Venezuela, Guyana da Suriname. Yana da sananne ga tsari mai ban mamaki na abu-subject-verb.[1] An yi magana da fim din Venezuelan na 2015 Gone with the River a Warao . [2]

Warao ya bayyana a matsayin yare ne mai zaman kansa, ba shi da alaƙa da kowane harshe da aka rubuta a yankin ko a wasu wurare.[2] Terrence Kaufman (1994) ya haɗa shi a cikin iyalinsa na Macro-Paezan, amma ba a taɓa yin aikin tallafi ba.[3] Julian Granberry ya haɗa da yawancin siffofin ilimin lissafi, gami da ƙididdiga suna da maganganu, na Warao zuwa Harshen Timucua na Arewacin Florida, kuma harshe ne. Koyaya, ya kuma samo nau'ikan Timucua daga Muskogean, Chibchan, Paezan, Arawakan, da sauran yarukan Amazon, yana ba da shawarar ƙirar harsuna da yawa a matsayin yiwuwar bayani game da waɗannan kamanceceniya.

Ra'ayi na Waroid

[gyara sashe | gyara masomin]

Granberry ya lura da abubuwa na "lit." data-linkid="100" href="./Waroid" id="mwPA" rel="mw:WikiLink" title="Waroid">Waroid" a cikin Taíno, kamar nuçay ko nozay [nosái] '' a cikin yaren Ciboney (cf. Warao naséi símo '') da kuma duho 'dutse na bikin' a cikin Classic Taíno (cf. warao duhu 'zauna, tarkace').

Ya kuma sami irin wannan kamanceceniya da Guajiro; daga shaidar toponymic da alama Warao ko mutane masu alaƙa sun taɓa mamaye ƙasar Goajiro. Granberry & Vescelius (2004) sun lura cewa shaidar toponymic ta nuna cewa harshen pre-Taino Macorix na Hispaniola da Harshen Guanahatabey na Cuba na iya kasancewa Harsunan Waroid.

Tattaunawar harshe

[gyara sashe | gyara masomin]

Jolkesky (2016) ya lura cewa akwai kamanceceniya da iyalan yaren Caribbean, Arutani, Máku, da Sape saboda hulɗa a cikin yankin hulɗar Guiana Highlands na baya.

Yankin rarraba

[gyara sashe | gyara masomin]

Harshen yana da kimanin masu magana 28,100 a Venezuela tun daga shekara ta 2007. Mutanen Warao galibi suna zaune a yankin Orinoco Delta na arewa maso gabashin Venezuela, tare da ƙananan al'ummomi a kudu maso yammacin Trinidad (Trinidad da Tobago), yammacin Guyana da Suriname. UNESCO ta dauki yaren a matsayin mai haɗari.[4]

Tushen tarihi sun ambaci kabilun da ke cikin Orinoco Delta kamar Siawani (Chaguanes), Veriotaus (Farautes), da Tiuitiuas (Tibitíbis) waɗanda ke magana da Warao ko harsuna da ke da alaƙa da Warao na zamani. Sauran kungiyoyin da suka ƙare sun hada da: ::1243

  • Aricari da Pirao daga Cayenne
  • Guaiqueri daga Tsibirin Margarita

Loukotka (1968) ya lissafa nau'ikan da suka biyo baya: [5]

  • Guanoco - ana magana a kan Laguna de Asfalto, jihar Monagas (ba a tabbatar da shi ba)
  • Chaguan - ana magana a cikin Orinoco Delta a reshen Manamo (ba a tabbatar da shi ba)
  • Mariusa - ana magana a wannan yankin a kan rassan Cocuina da Macareo

Mason (1950) ya lissafa: [6]

  • Waikeri (Guaiqueri)
  • Chaguan
  • Mariusa

Fasahar sauti

[gyara sashe | gyara masomin]

Abubuwan da ke tattare da Warao suna da ƙananan, amma ba su da ƙanƙanta kamar sauran kayayyakin Kudancin Amurka.

Labari Alveolar Palatal Velar Gishiri
fili Labialized
Plosive p t k
Fricative s h
Hanci m n
Tap ɺ
Kusanci j w

Ana yawan ganin /p/ na baki kamar yadda ake furta [b]. /ī/ yana da kalma ta allophone [d] da farko kuma [ɾ] lokacin da ke tsakanin /i, a/ da /a/.

Akwai wasula biyar na baki /a, ɛ, i, ɔ, u/ da wasula biyar ta hanci /ã, ẽ, ĩ, õ, ũ/ . Bayan /k/, a matsayin farko na kalma, /u/ ya zama [ɨ].[7]

Harshen harshe

[gyara sashe | gyara masomin]

An bincika tsarin kalmomin asali na harshe a matsayin abu-subject-verb, wani tsari mai ban sha'awa sosai tsakanin Harsuna masu zargi kamar Warao . [8]

Kalmomin kalmomi

[gyara sashe | gyara masomin]

Loukotka (1968) ya lissafa abubuwa masu mahimmanci na Uarao da Mariusa, dukansu biyu yana la'akari da yarukan yaren Uarao (Warao). [5]

  1. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Harshen Warao". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
  2. (Lyle ed.). Missing or empty |title= (help)
  3. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "campbell_97".
  4. "Warao". www.jorojokowarao.de. Retrieved 2013-09-22.
  5. 1 2 Empty citation (help) Cite error: Invalid <ref> tag; name "Loukotka" defined multiple times with different content.
  6. Empty citation (help)
  7. "Warao". www.jorojokowarao.de. Retrieved 2013-09-22.
  8. "Warao". www.jorojokowarao.de. Retrieved 2013-09-22.

Sauran tushe

[gyara sashe | gyara masomin]
  • Osborn Jr, Henry A. (1966b). "Warao II: Nouns, Relationals, and Demonstratives". International Journal of American Linguistics. 32 (3): 253–261. doi:10.1086/464910. S2CID 144134134.
  • Barral, Basilio de. 1979. Ƙamus na Warao-Castellano, Castellano-Warao. Caracas: UCAB
  • Figeroa, Andrés Romero. 1997. Magana ta Magana ta Warao . München, Newcastle: Lincom
  • Phonci, Bitrus. 2004. Diccionario Español - Warao. Gidauniyar Yawon Bude Ido ta Pedernales.
  • Ka yi amfani da ita a lokacin da aka haifi 'yan wasa a lokacin da suka mutu 1965. Harshen Warao. Morfología, sintaxis, wallafe-wallafen. Nazarin 'yan asalin ƙasar Venezuela. Caracas
  • [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] 1964. Littattafan Magana na Warao. Cibiyar Nazarin Dan Adam da zamantakewa ta Caribbean. Gidauniyar La Salle de Ciencias Naturales. Littafin rubutu na 9 Caracas: Editorial Sucre.
  • [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] 1969. Rubutun gargajiya na Indiyawan Warao. Los Angeles: Cibiyar Latin Amurka. Jami'ar California. Nazarin Latin Amurka Vol. 12.

Haɗin waje

[gyara sashe | gyara masomin]

Samfuri:Languages of GuyanaSamfuri:Languages of SurinameSamfuri:Languages of VenezuelaSamfuri:Language familiesSamfuri:South American languages