Jump to content

Harshen Weyto

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Harshen Weyto
'Yan asalin magana
0
  • Harshen Weyto
Lamban rijistar harshe
ISO 639-3 woy
Glottolog weyt1237[1]

Weyto (wanda ake kira Wayto ) wani yare ne da ba a sani ba wanda ake tunanin ana magana da shi a yankin tafkin Tana na Habasha ta hanyar Weyto, ƴan ƙaramin rukuni na mafarauta na hippopotamus waɗanda a yanzu suke jin Amharic . [ abubuwan da ake bukata ]

Yaren Weyto ya fara ambaton yaren ɗan ƙasar Scotland James Bruce, wanda ya yi magana da Amharic. Bruce ya ratsa yankin a shekara ta 1770 kuma ya ba da rahoton cewa "Weyto suna magana da wani yare da ya bambanta da na Abisiniya ," amma ya kasa samun "tabbataccen bayani" a kai, duk da rinjaye ga sarki ya aika a kirawo mutanen Weyto guda biyu don yin tambayoyi, wadanda ba za su " amsa ba kuma ba za su fahimta " ko da an yi barazanar rataye su ba.

Bature na gaba da zai ba da rahoto kan Weyto, Eugen Mittwoch, ya bayyana su da cewa suna magana da yare na Amharic (Mittwoch 1907). Marcel Griaule ya tabbatar da wannan rahoton lokacin da ya wuce a cikin 1928, kodayake ya kara da cewa a wani lokaci Weyto ya rera wata waka da ba a rubuta ba "a cikin matattun harshen Wohitos" wanda ma'anarsa shi kansa mawaƙin bai fahimta ba, sai kaɗan na kalmomi na sassan jikin hippopotamus wanda a cewarsa, ya ci gaba da amfani da su. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2022)">abubuwan da ake bukata</span> ]

Wannan yare na Amharic Marcel Cohen (1939) ya siffanta shi da cewa yana ɗauke da daidaitattun kalmomin da aka samo daga tushen Amharik amma murɗe su cikin sauti ko ma'ana don a rikitar da baƙon waje, ya mai da shi wani nau'i na argot . Bugu da ƙari, yaren yana da ƙananan kalmomin lamuni na Cushitic waɗanda ba a samo su a cikin daidaitattun Amharic ba, da kuma adadin lamunin Larabci masu yawa waɗanda suka shafi Musulunci . Daga cikin mahimman kalmomin da Griaule ya tattara, Cohen ya ɗauki sharuɗɗan shida kawai don zama m: šəlkərít "sikelin kifi", qəntat "reshe", ɗəgəmbit "mosquito", annessa "kafaɗa", da nk i es "hippopotamus cinya", wazhippoməmus "spined." A shekara ta 1965, masanin ilimin halittar dan adam Frederick Gamst ya sami "babu kalmomin da suka tsira, ko da sun shafi aikin farauta da kamun kifi." (Gama 1965.)

Karancin bayanan da ke akwai bai hana yin hasashe kan rarraba harshensu na asali ba. Cohen ya nuna cewa yana iya kasancewa ko dai yaren Agaw ne ko kuma harshen Semitic wanda ba na Amharic ba, yayin da Dimmendaal (1989) ya ce "wataƙila ya kasance na Cushitic" (kamar yadda Agaw yake), kuma Gamst (1965) ya ce "... ana iya ɗauka cewa idan Wäyto bai yi magana da Amharic 200 shekaru da suka wuce, harshensu dole ne ya kasance Agnogu et al. (1976) ya gan shi a matsayin Cushitic, yayin da Bender 1983 ya gan shi a matsayin ko dai Gabashin Sudanic ko Awgi . Don haka ya kasance ba a tantance shi sosai ba, galibi don rashin bayanai, amma mai yiwuwa yana da alaƙa da Agaw. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2022)">abubuwan da ake bukata</span> ]

  • Bender, ML, JD Bowen, CA Cooper, da CA Ferguson, eds. 1976. Harshe a Habasha . Jami'ar Oxford Press .
  • Bender, ML, ed. 1983. Nazarin Harshen Nilo-Sahara . Dallas, Texas : Cibiyar Nazarin Harsunan bazara .
  • Bruce, James M. 1790. Tafiya don Gano Tushen Kogin Nilu, 1768-73 (vols. 5) Edinburgh: G. Robinson & J. Robinson. (vol. iii, p. 403)
  • Cohen, Marcel . Nouvelles Etudes d'Ethiopien Méridional . Paris: Champion. pp. 358-371.
  • Dimmendaal, Gerrit. 1989. "A kan Mutuwar Harshe a Gabashin Afirka", a cikin Dorian, Nancy C. (ed.), Bincika bazuwar: Nazarin a cikin ƙayyadaddun harshe da mutuwa ( Nazari a cikin Harshen zamantakewa da al'adu na Harshe 7. ) Cambridge: Jami'ar Cambridge University Press
  • Gamst, Frederick. 1965. Tafiya da bincike a arewacin Habasha . ( Bayanan kula ga masu ilimin ɗan adam da sauran ma'aikatan filin a Habasha 2.) Cibiyar Nazarin Habasha ta Addis Ababa, Jami'ar Haile Selassie I.
  • Gamst, Frederick. 1979. "Hanyoyin Wayto: Canji daga farauta zuwa rayuwar ƙauye", a cikin Hess (ed.), Abubuwan da aka gabatar na taron kasa da kasa na 5 a kan Nazarin Habasha, Zama B. Chicago: Jami'ar Illinois a Chicago Circle.
  • Gamst, Frederick. 1984. "Wayto", a cikin Makonni, RV (ed.), Al'ummar Musulmi: binciken kabilanci na duniya, bugu na biyu, (2 vols.) Westport, CT: Greenwood Press.
  • Griaule, Marcel. Les flambers d'hommes . Paris 1934.
  • Mittwoch, Eugen. 1907. "Proben aus dem amharischen Volksmund", Mittheilungen des Seminars für Orientalische Sprachen zu Berlin 10(2), shafi. 185-241.
  • Summer, Gabriele. "Bincike akan mutuwar harshe a Afirka", a cikin Matthias Brenziger (ed.), Mutuwar Harshe: Factual and Theoretical Exploration with Special Reference to East Africa . Berlin da New York: Mouton de Gruyter 1992.
  1. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Harshen Weyto". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.