Jump to content

Harsunan Aroid

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Harsunan Aroid
Linguistic classification
Glottolog sout2845[1]

Harshen Aroid ko Ari-Banna (wani lokacin Kudancin Omotic ko Somotic ) wataƙila suna cikin dangin Afro-Asiatic kuma ana magana da su a Habasha .

Rarrabawa ta waje

[gyara sashe | gyara masomin]

Rarraba Kudancin Omotic (wanda kuma ake kira Aroid) yana da matuƙar takaddama kuma yana iya zama dangin harshe daban. Wani lokaci ana ɗaukar Karo a matsayin yaren Hamer, amma Glottolog yana ɗaukarsa a matsayin yare daban wanda duka suna cikin ƙaramin iyali na Hamer-Karo .

Zaborski (1986) da Lamberti (1993) sun yi la'akari da Kudancin Omotic a matsayin wani reshe na daban na Cushitic, suna sake masa suna zuwa Yammacin Cushitic .

Bender (2000, 2003) ya lura cewa Kudancin Omotic ya bambanta da sauran harsunan Afroasiatic, kuma yana nuna cewa a zahiri yana da alaƙa da Nilo-Saharan, kamar Surmic da Nilotic .

Enrico Cerulli ya gabatar da shawarar cewa harsunan Aroid na iya zama wani ɓangare na Nilotic . [2] Da yake ambaton kamanceceniya da Surmic da sauran harsunan Nilo-Saharan da ba Nilotic ba, Yigezu (2013) ya yi jayayya cewa Aroid ( a.k.a. South Omotic) yana da "asalin Nilo-Saharan " kuma ya sami rinjaye sosai daga wasu ƙungiyoyin harsunan "Omotic". Tsarin wasalin Proto-Aroid shima yayi kama da na harsunan Surmic da Nilotic (Yigezu 2006, 2013). [3]

Glottolog 4.0 ba ta yarda cewa Kudancin Omotic na ɗaya daga cikin iyalan da ake takaddama a kansu ba, kuma ƙungiyar 'yan takarar harsunan Omotic (waɗanda suka haɗa harsunan Omotic na Arewa da Kudu) har yanzu ana jayayya a kansu. Saboda wannan dalili ana ɗaukarsa a matsayin iyali daban a yanzu.  

Kwatanta lambobi a cikin harsuna daban-daban: [4]

Language 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Aari wólːáq qastːén makːén ʔoydːí dónqː láː tabzá qastːaː́ntámːers (lit. two less than ten) wolqáːntámːers (lit. one less than ten) támːá
Hamer-Banna (1) kála lamá makkán oidí dunɡ̥ lax toɓɓá lankái sal táɓi
Hamer-Banna (2) kʌlʌ lɛmaː makan ʔoʷidi / ʔuʷidi duŋ lʌx tʌɓa / toɓa lʌŋkaⁱ səl təɓi
Dime ˈwɔkʰʌl / wókkil ˈkʼʌtʼɨm / kʼəstin ˈmʌkʰɨm / mə́kkim ʔʊdːʊ / ʔúddú ˈʃənːə / ʃinní ˈlahə ~ ˈlah / láxi ˈtʰʊsːʊm / tússum ˈkʼʌʃnaʃ / kʼaʃnáʃiʃ ˈwʌklaʃ / wókláʃiʃ ˈtʰamːe / təmme
Karo (Kara Apo) kala lama makkam ojidi dɔŋ la tsoɓa lɔɔŋkaji sal taɓi
  1. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). http://glottolog.org/resource/languoid/id/sout2845 |chapterurl= missing title (help). Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
  2. Zaborski, Andrzej. 1986. Can Omotic be reclassified as West Cushitic? In Gideon Goldenberg, ed., Ethiopian Studies: Proceedings of the 6th International Conference pp. 525–530. Rotterdam: Balkema.
  3. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Yigezu2013
  4. Chan, Eugene (2019). "The Afro-Asiatic Language Phylum". Numeral Systems of the World's Languages.