Hawulti
| Hawulti | |
|---|---|
|
| |
| Wuri | |
| Coordinates | 14°40′29″N 39°25′29″E / 14.674722°N 39.424722°E |
![]() | |
| Karatun gine-gine | |
| Tsawo | 5.5 m |
|
| |
Hawulti (Tigrinya: ሓወልቲ) wani obelisk ne na pre-Aksumite wanda ke cikin Eritrea" id="mwIg" rel="mw:WikiLink" title="Matara, Eritrea">Matara, Eritrea . abin tunawa yana ɗauke da misali mafi tsufa da aka sani na Rubutun Geʽez na dā. [1]
Bayyanawa
[gyara sashe | gyara masomin]Abin tunawa na Hawulti yana da mita 5.5 (18 a tsawo, tare da faifai da crescent a saman; Edward Ullendorff ya yi imanin cewa waɗannan alamomin "babu shakka ana nufin sanya dutsen a ƙarƙashin kariya ga alloli, mai yiwuwa na Šams, allahiyar Rana, da na Sin, allahn Wata". Wadannan alamomin kafin Kirista, da kuma halaye na paleographical kamar rashin alamun wasali a cikin Rubutun Geʽez, sun shawo kan Ullendorff cewa abin tunawa ya kasance "a farkon karni na huɗu AD" [2]
Ullendorff ya fassara rubutun kamar haka:
- Wannan shi ne obelisk wanda aka yi (saboda)
- 'Agaz ga iyayensa waɗanda suke da
- ya ɗauki matasan 'W'
- 'LF da kuma SBL.
Fassararsa ta bambanta da Enno Littmann a wurare da yawa. Na farko, Littmann ya yi imanin cewa layin na uku da ake magana a kai game da tono hanyoyin ruwa da ke kusa (fassararsa, "zog die Kannaele von ♡) duk da rashin alamun hanyoyin ruwa ko ramuka a yankin; Ullendorff ya yi jayayya cewa aikatau s-h-b a cikin rubutun ya kamata a fassara shi a matsayin "don ja tare, don kamawa". Na biyu, ya yi imanin sunayen - 'W', 'LF, da SBL - sunaye ne na wurare, kuma bisa ga tattaunawa tare da masu ba da labari na gida Ullendorff ya gano su da al'ummomin da ke kusa: sunan farko na Baraknaha, shafin yanar gizon coci karni na 12 mai nisan kilomita 17 daga Matara, an yi amfani da shi, kuma sanannen cocin Orthodox a Gunda Gunde, mai nisan kilometers 22 daga Matara. An taɓa saninsa da Awwa 'ilfi.[2]
Tarihin zamani
[gyara sashe | gyara masomin]Lokacin da Littmann, shugaban Deutsche Aksum-Expedition, ya sami Hawulti, an tura shi kuma ya karye a rabi a cikin nesa da suka gabata. Gwamnatin mulkin mallaka ta Italiya ta gyara abin tunawa da ya fashe tare da sandunan ƙarfe guda biyu kuma an saita shi tsaye a cikin abin da aka yi tunanin cewa shi ne matsayinsa na da ya dace, amma bai kasance daidai ba.
Sojojin Habasha sun rushe Hawulti kuma sun lalace [3] a cikin gajeren mamaye kudancin Eritrea a lokacin Yaƙin Eritrea da Habasha .[4] Tun daga wannan lokacin ne Gidan Tarihi na Kasa na Eritrea ya gyara shi.[5]
Bayanan da aka ambata
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Ullendorff, Edward (April 1951). "The Obelisk of Maṭara". Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland (1/2): 26–32. ISSN 0035-869X. JSTOR 25222457.
- ↑ 2.0 2.1 Ullendorff 1951.
- ↑ "Ethiopian Army Destroys World Heritage". 2001-05-18. Retrieved 2006-09-09.
- ↑ "Matara: Most recent information". Archived from the original on 2006-05-01. Retrieved 2006-09-10.
- ↑ "Ancient statue at Belew Kelew repaired". 2005-05-14. Archived from the original on 2007-05-27. Retrieved 2006-09-10.
