Jump to content

Helene Lange

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Helene Lange
member of the Hamburg Bürgerschaft (en) Fassara

Rayuwa
Haihuwa Oldenburg (mul) Fassara, 9 ga Afirilu, 1848
ƙasa Deutsches Kaiserreich (mul) Fassara
Weimarer Republik (mul) Fassara
Grand Duchy of Oldenburg (en) Fassara
Harshen uwa Jamusanci
Mutuwa Berlin, 13 Mayu 1930
Makwanci Friedhof Heerstraße (en) Fassara
Ƴan uwa
Ma'aurata Gertrud Bäumer (mul) Fassara
Karatu
Harsuna Jamusanci
Sana'a
Sana'a ɗan siyasa, social worker (en) Fassara, ilmantarwa, edita da Mai kare hakkin mata
Wurin aiki Hamburg
Kyaututtuka
Imani
Jam'iyar siyasa Free-minded Union (en) Fassara
Progressive People's Party (en) Fassara
Deutsche Demokratische Partei (mul) Fassara

Ta hanyar ƙuduriwarta, ta tashi sama da gwaje-gwaje na rayuwarta ta farko, gami da asarar iyayenta, don zama babbar murya ga samun damar mata zuwa ilimi mafi girma da sana'o'i, musamman a koyarwa. na taimaka wajen haifar da kafa Frauenbewegung, ko ƙungiyar mata, a Jamus.[1] Ta yi aiki akai-akai don haɓaka ƙa'idodin ilimi tsakanin mata, ta yi imanin cewa ci gaban zamantakewa ba zai yiwu ba ba tare da an ba mata damar samun ilimi ba.[2]

Rayuwa da ilimi

[gyara sashe | gyara masomin]

Baya ga aikinta a matsayin malami, Lange ta kasance mai aiki a siyasa da sake fasalin zamantakewa. A shekara ta 1890, ta kafa Allgemeiner Deutscher Lehrerinnenverein wata kungiya ce ta malaman mata na Jamus, wacce wata cibiyar sadarwa ce da ke gwagwarmaya ga malamai mata don inganta yanayin aikinsu kuma suna da damar samun manyan mukamai a fagen.[1] Ayyukan Lange sun kasance muhimmiyar gudummawa ga rawar da mata ke takawa a rayuwar jama'a kuma sun karfafa wa tsararraki na baya mata su zama shugabanni. Ta kasance muhimmiyar adadi a tarihin ƙungiyar mata ta duniya saboda jajircewarta ga daidaito.[2]

Lokacin da take yarinya, Helene Lange da ayyukanta na samun ilimi mafi girma sun fuskanci kalubale: Jami'o'in Jamus sun kusan rufe ga mata.[3] Wannan bai juya ta daga burinta ba, duk da haka. Lange ta ci gaba da ilmantarwa kanta kuma daga baya ta zama mai koyarwa mai zaman kanta sannan kuma malami a Berlin.[4] Ƙayyadaddun damar da ta haifar da ƙarin ƙuduri, kuma ta ƙaddara kan kawar da ƙa'idodin ƙuntatawa waɗanda ke hana mata daga fannoni na ilimi da ƙwararru.[5]

Canjin ilimin mata

[gyara sashe | gyara masomin]

A shekara ta 1887, damar mata ta canza lokacin da Lange ta rubuta Yellow Brochure, wanda shine memorandum da ta gabatar ga Ma'aikatar Ilimi ta Prussia.[6] Wannan ya zama takarda mai ƙarfi wanda ya bayyana cewa sauye-sauye a cikin ilimin 'yan mata suna buƙatar ƙarin tsarin karatun ilimi da malamai mata waɗanda aka horar da su. Mutane da yawa sun goyi bayan Yellow Brochure kuma a hankali ya haifar da gyare-gyare a gabatar da tsarin ilimin sakandare ga mata.[7] A cikin shekaru masu zuwa, Lange ya ci gaba da buga wasu ayyukan da ke ba da shawarar sake fasalin ilimi ga 'yan mata da mata.[8]

Bust da masanin zane Udo Reimann (1995) ya yi a Cäcilienplatz a Oldenburg

Helene Lange ta kasance mai tasiri a fagen horar da malamai. Ta kafa kuma ta gudanar da Höhere Mädchenschule, makarantar sakandare don horar da 'yan mata matasa su zama malamai.[9] A wancan lokacin, hanyar horar da malamai ta zamani ce. Ta jaddada Ka'idar koyarwa da tunani tare da tsarin karatu mai zurfi.[10] Ta nace cewa malamai mata suna samun horo mai zurfi kamar yadda ake tsammani daga takwarorinsu maza don a ɗaga ingancin ilimi ga 'yan mata.[11] Ayyukanta sun taimaka wajen ƙware mata a ilimi ta hanyar jinkiri da tabbataccen matakai, ya ba su sabbin damar aiki, kuma ya goyi bayan samfurin ƙwarewar ilimi ga makarantun 'yan mata.[12]

Kasancewar siyasa da ƙungiyar mata

[gyara sashe | gyara masomin]

Damuwar Lange game da canjin siyasa ya kuma kai ta ga shiga a matsayin ɗaya daga cikin mambobin da suka kafa Bund Deutscher Frauenvereine, ko Tarayyar Kungiyoyin Mata na Jamus.[13] A matsayin kungiya mai laima, wannan ya haɗu da kungiyoyi daban-daban na mata waɗanda burinsu na yau da kullun shine haƙƙin siyasa da sake fasalin zamantakewa.[14] Ta hanyar aikin tarayyar, Lange ta kuma so ta inganta haƙƙin mata fiye da ilimi. Wadannan hakkoki sun hada da sufuri da daidaito a aiki. Duk da yake ta fi dacewa idan aka kwatanta da wasu daga cikin tsaranta, Lange ta kusanci abubuwa ta hanyar dabarun da ta zaɓi canji a hankali don samun karɓar ra'ayinta a cikin al'ummar Jamus.[15]

Matsayin da ke cikin ƙungiyar mata zai canza ga Lange, musamman a cikin Jamhuriyar Weimar mai rikici na siyasa. Duk da yake wasu 'yan mata da yawa sun fara turawa don sauye-sauye masu sauri, Lange ya bukaci sauye-shiryen sauyawa. Halin da take yi a wasu lokuta ya sa ta yi rashin jituwa da sauran mata amma ya jaddada imanin ta ga canji na dindindin. Ta ba da gudummawa ga ilimi da kuma yunkurin mata gabaɗaya duk da haka yana da mahimmanci, yayin da ta yi aiki tuƙuru don ƙirƙirar al'umma wanda zai sa al'ummomin mata na gaba su sami matsayi mai ƙarfi a cikin al'umma.[16]

Rayuwa ta baya

[gyara sashe | gyara masomin]
Porcelain Berlin Memorial Plaque a gidan a Kunz-Buntschuh-Straße 7 a Grunewald

A shekara ta 1919, an zabe ta a Majalisar dokokin Hamburg a madadin Jam'iyyar Democrat ta Jamus . [17] A shekara ta 1928, an ba ta lambar yabo ta Grand Prussian State Medal . [18] Ta kuma sami digiri na girmamawa a kimiyyar siyasa daga Jami'ar Tubingen . [19]

Ayyukanta sun sami karbuwa a duniya, kuma ta kasance cikin hulɗa tare da ƙungiyoyin mata daban-daban a duk faɗin Turai da Amurka a matsayin wani ɓangare na cibiyar sadarwa ta masu ba da shawara kan haƙƙin mata ta duniya.[20] Ta shafe shekarunta na ƙarshe a Hamburg, inda ta ci gaba da rubuce-rubuce game da haƙƙin mata har sai da ta mutu a 1930.[21]

  1. "Helene Lange (1848-1930) | Towards Emancipation?". hist259.web.unc.edu. Retrieved 2024-12-10.
  2. hannahvoss (2024-01-12). "Women's and Gender History in the Digital Age: The "Helene-Lange-Archiv" and its Potential for Historical Research and Education". h r e f (in Turanci). Retrieved 2024-12-10.
  3. "Girls Higher Education in Germany in The 1930s PDF | PDF | Nazi Germany | Teacher Education". Scribd (in Turanci). Retrieved 2024-12-10.
  4. "Helene Lange (1848-1930) | Towards Emancipation?". hist259.web.unc.edu. Retrieved 2024-12-10.
  5. "Helene Lange - ToleranzRäume" (in Turanci). Retrieved 2024-12-10.
  6. Albisetti, James C. (1982). "Could Separate Be Equal? Helene Lange and Women's Education in Imperial Germany". History of Education Quarterly. 22 (3): 301–317. doi:10.2307/367771. ISSN 0018-2680. JSTOR 367771.
  7. "Helena Lange - Unlearned Lessons". archiv.zawiw.de. Retrieved 2024-12-10.
  8. Dollard, Catherine (2004-09-01). "'Sharpening the wooden sword' in Imperial Germany: Marital status and education in the work of Helene Lange". Women's History Review. 13 (3): 447–466. doi:10.1080/09612020400200403. ISSN 0961-2025.
  9. "Helene Lange (1848-1930) | Towards Emancipation?". hist259.web.unc.edu. Retrieved 2024-12-10.
  10. "Helene Lange (1848-1930) | Towards Emancipation?". hist259.web.unc.edu. Retrieved 2024-12-10.
  11. "Lange, Helene (1848–1930) | Encyclopedia.com". www.encyclopedia.com. Retrieved 2024-12-10.
  12. Dollard, Catherine (2004-09-01). "'Sharpening the wooden sword' in Imperial Germany: Marital status and education in the work of Helene Lange". Women's History Review. 13 (3): 447–466. doi:10.1080/09612020400200403. ISSN 0961-2025.
  13. hannahvoss (2024-01-12). "Women's and Gender History in the Digital Age: The "Helene-Lange-Archiv" and its Potential for Historical Research and Education". h r e f (in Turanci). Retrieved 2024-12-10.
  14. Tate, Laura (2001). "The Culture of Literary Bildung in the Bourgeois Women's Movement in Imperial Germany". German Studies Review. 24 (2): 267–281. doi:10.2307/1433476. ISSN 0149-7952. JSTOR 1433476.
  15. Albisetti, James C. (1982). "Could Separate Be Equal? Helene Lange and Women's Education in Imperial Germany". History of Education Quarterly. 22 (3): 301–317. doi:10.2307/367771. ISSN 0018-2680. JSTOR 367771.
  16. fembio.org, Hiltrud Schroeder / (2017-04-24). "Helene Lange". www.digitales-deutsches-frauenarchiv.de (in Jamusanci). Retrieved 2024-12-10.
  17. "Helene Lange (1848-1930) | Towards Emancipation?". hist259.web.unc.edu. Retrieved 2024-12-10.
  18. "Helene Lange, 1848-1930". Author Gallery. 2018-10-05.
  19. "Helene Lange, 1848-1930". Author Gallery. 2018-10-05.
  20. "Higher education of women in Europe, | Library of Congress". www.loc.gov. Retrieved 2024-12-10.
  21. "Helene Lange, 1848-1930". Author Gallery. 2018-10-05.