Igbo highlife
| Nau'in kiɗa | |
| Bayanai | |
| Ƙaramin ɓangare na |
Igbo music (en) |
Igbo Highlifewani salon kiɗa ne na zamani wanda ya haɗa kiɗan '''Highlife''' da kuma waƙoƙin gargajiyar al’ummar Igbo. Wannan salon kiɗa ya fi karkata ga amfani da guitar, tare da wata irin haɗaɗɗiyar murya ta musamman tsakanin kayan busa da tsarin rerawa.[1][2] Waƙoƙin Igbo Highlife galibi ana rerawa ne da harshen Igbo, tare da ɗan haɗa harshen Turancin Pidgin a wasu lokuta.[3] Ɗaya daga cikin fitattun mawaka kuma masu tsara waƙoƙin wannan salo shi ne Chief Stephen Osita Osadebe, wanda aikinsa ya shafe sama da shekaru 40. Kundin waƙoƙinsa ya ƙunshi fitattun waƙoƙi masu yawa, ciki har da shahararriyar waƙarsa ta shekarar 1984 mai suna Osondi Owendi, wadda ta ba shi damar shiga sahun manyan mawakan duniya a matsayin ɗaya daga cikin jagororin salon Igbo Highlife.[4]
Wani shahararren mawaƙi kuma ɗan guitar, Oliver De Coque, ana kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin manyan masu ƙirƙira da bunƙasa waƙoƙin zamani na Igbo. Oliver De Coque ya taka muhimmiyar rawa wajen ƙara shaharar Igbo Highlife ta hanyar gabatar da sautukan gargajiyar Igbo cikin tsarin guitar. Daga cikin fitattun waƙoƙinsa akwai Biri Ka Mbiri, Ana Enwe Obodo Enwe, Nnukwu Mmanwu da Identity, waɗanda suka yi matuƙar fice daga farkon shekarun 1980 zuwa tsakiyar shekarun 1990.[5]
Sauran masu wasan kwaikwayo na farko a cikin jinsi waɗanda suka ba da gudummawa sosai ga ci gabanta sune, Ali Chukwuma, Bright Chimezie, Dr Sir Warrior, Celestine Ukwu, Nico Mbarga, Oriental Brothers,[6] Gentleman Mike Ejeagha, Isaac Rogana Ottah, Morocco Maduka, Peacocks Guitar Band International da Ikem Mazeli, da sauransu.[6][7][1]
Igbo Highlife a ƙarni na 21
[gyara sashe | gyara masomin]
Daga shekarar 2004 zuwa gaba, mawaka irin su Flavour N'abania, J. Martins, Bracket da Wizboyy sun ƙara bai wa salon Igbo Highlife sabon ƙarfi da shahara ta hanyar haɗa shi da sabbin tasirin kiɗa na zamani waɗanda suka wuce tsarin gargajiyar kiɗan Afirka ta Yamma.
Misali mafi bayyana shi ne kundin waƙar '''Uplifted''' na Flavour N’abania wanda aka fitar a shekarar 2010 ta hannun Obaino Music/2nite Entertainment. Kundin ya nuna sauyi daga salon waƙarsa ta baya, inda ya haɗa sautukan hip hop, R&B, techno, reggae, dancehall da calypso.[8] Kundin ya samu gagarumar nasarar kasuwanci a duniya baki ɗaya, kuma Flavour ya ci gaba da zama ɗaya daga cikin mawakan da ake yawan gayyata zuwa bukukuwa da taruka a nahiyar Afirka.
Tare da hauhawar jinsi a cikin roko na al'ada, yawancin MCs masu tasowa musamman daga Kudu maso Gabas da sauran yankunan makwabta sun fara haɗa sauti na rayuwa. Ayyuka irin su Mr Raw (tsohon Dat N.I.G.G.A. Raw), Slow Dogg, MC Loph da 2Shotz sun taimaka wajen kafa kyakkyawar alaƙa tsakanin rap na asali, da sabon rayuwa ta hanyar samar da ayoyi ga waƙoƙi da yawa kuma sau da yawa za su hayar masu ba da sauti na Igbo don raira waƙoƙin kansu. A cikin shekara ta 2011, J Martins ya yi kanun labarai a nahiyar da kuma bayan lokacin da ya yi aiki tare da Cabo Snoop daga Angola da Fally Ipupa daga Jamhuriyar Demokradiyyar Kongo. Waƙoƙin da ake kira "Good Tym" da "Kele Papa" sun jawo hankali sosai a wannan shekarar, kuma daga baya za su ci gaba da zama magoya baya. A shekara ta 2012, J Martins ya zama daya daga cikin sanannun Afirka ta Yamma, sanannun tauraron kiɗa na duniya. Hanyar da ya yi amfani da ita don yin rikodin rikodin ya kara samun ƙarin magoya baya da girmamawa.
A watan Maris na shekara ta 2014, an saki kundi na gabatarwa na Phyno No Guts No Glory . Fim da manyan bayyanar biyu ta N'abania suna ba da gudummawa ga waƙoƙin "Multiply" da "Authentic"). Kundin ya sami kyakkyawan bita tun lokacin da aka saki shi. Ya sami Phyno a City People Entertainment Award gabatarwa don Mafi Kyawun Rap Album.[9]
Duba kuma
[gyara sashe | gyara masomin]- Ikwokirikwo
- Owerri Bongo
- Harshen Igbo
- Mutanen Igbo
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- 1 2 "Ikem Mazeli". africaResource. 27 September 2008. Archived from the original on 6 October 2014. Retrieved 30 September 2014. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "mazeli" defined multiple times with different content. - ↑ "Video Abaraka Guitar Band of Nigeria (Nigeria) – Egwu Ndidi (80′s Evergreen Igbo Highlife!)". Peganabenga.com.br. 14 March 2014. Archived from the original on 28 June 2015. Retrieved 30 September 2014.
- ↑ "Igbo Highlife". Global Groove. 16 February 2012. Retrieved 30 September 2014.
- ↑ "Nigeria's Chief Stephen Osita Osadebe dead". United Press International. 19 May 2007. Retrieved 30 September 2014.
- ↑ Harris, Craig. "King (Dr.) Chief Oliver de Coque". Allmusic. Retrieved 30 September 2014.
- 1 2 "Dr. Sir Warrior + Oriental Brothers Band Vintage Hits Vol 1 (Nigeria) @ [256k]". globedia.com. 24 April 2011. Archived from the original on 6 October 2014. Retrieved 30 September 2014.
- ↑ "Discography of Celestine Ukwu (Celestine Obiakor)". African Music. 10 January 2008. Archived from the original on 6 August 2014. Retrieved 1 October 2014.
- ↑ Muomah, Onyinye (23 May 2011). "Review Of Flavour N'abania Uplifted Album". Nigeria Films. Archived from the original on 17 July 2013. Retrieved 3 October 2014.
- ↑ Okiche, Wilfred (3 May 2014). "Album review: Phyno's 'No guts, no glory' is the feel good album of the year". YNaija. Retrieved 4 October 2014.