Indiya
| |||||
| Rajabhasa | Hindu, Punjab, Turanci. | ||||
| Babban birni | New Delhi | ||||
| Shugaba | Pratibha Patil | ||||
| Firayim Minista | Narendra Modi | ||||
| Yancin kai | 15 August 1947 | ||||
| Kshetrafal - Iyaka - % Ruwa |
7th position 3,287,590 km² 9.56% | ||||
| Mutane (2008) | 1,132,446,000 | ||||
| Wurin zama | 319.3/km2 | ||||
| Kudi | rupee na Indiya | ||||
| Lambar kudi | (INR) | ||||
| Kudin da yake sheka a shekara | 1.0$ trliuwn | ||||
| kudin da mutum daya yake samu a shekara | 820 $ | ||||
| Bambancin lukaci | UTC +5:30 | ||||
| Lsmbar wayar taraho | +91 | ||||
| Yanar gizo gizo | .in | ||||
Indiya tana daga kasashen kudancin Asiya ne, Indiya tanada girma sosai tana kama da gara kuma tanada sahel fadinsa zai kai 700 , Indiya tana da Iyaka da kasashe biyar sune wa'yannan :-
- Daga arewa maso yammaci Pakistan
- Arewa maso gabasci Bangladesh da Myanmar
- Daga kudu maso yammaci 'yan kasashe a tsakiyar ruwa
- Daga kudu maso gabasci Sri Lanka, da Indonisiya
Indiya itace ta biyu mafi yawan mutane a duniya, Mutanen ta sunkai adadin kusan 1,147,995,900 kuma itace ta bakwai a girman kasa cikin duniya kuma itace cibiyar kasuwanci a tarihince tanada addinai dayawa kamar su ( Hindu, Budha , buza, shitano , sikhiya da Musulunci, tasamu yancin tane daga Birtaniya a shekara ta 1947 .
Kanun bayannai
Tarihi[gyara sashe | Gyara masomin]
Tarihi yanuna Indiya tanada wasu kayayyaki tun na da can, dadin dadewa yakara da nuna cewa ansamo alamun mutunen farko a Indiya tun a bayan shekara ta 9,000 . tun daga karni na biyar kafin haihuwar Annabi Isah sun yi masarautu dayawa kamar masarautar hawariya a arewacin kasar itace mafi muhimmanci sarakunanta na farko shine Ashoka yana bin addinin bosa a farkon shekara ta 180 kafin haihuwar Annabi Isah ikrikawa da bartiyawa suka mamaye Indiya a karni na goma sha uku sai masarautar kwace mulkin. Daga kudanci ma masarautu dayawa suna d rikici , masarautar tashiras tafi karfi kuma a zamanin su ne kasar Indiya ta samu ingancin Ilimin zane zane da sauransu .
a zamanin amaweyawa Musulmai ne suka fara tunani a kan Indiya , a wannan lokaci suka masu daula a gefen kogin sinda suka ajiye dakarun su a Afghanistan sannan suka fada Delhi suka masu masarauta a can itace masarautar Musulunci ta farko a indiya , a shekara ta 1350 masarautar taglag ta mamaye rabin kasar, dake kudanci a karni na goma sha shida sarkin masarautar taglag ya hada al'adun addinin hindi da addinin Musulunci da haka ya iya ya hukunta kasar ta indiya .
Tun da turawa suka gane hanyar ruwa ta zuwa Indiya sukai ta shigowa musamman ma mutanen Faransa da na Portugal da na Birtaniya sun sha kama karfe da karfi kuwa yana son ya mamaye wannan kasa, wadda keda yawan arziki suntason mamaye indiya dan saboda yawan yaki yaki a junan su , amma turawa sun hada kawunan su don su sace arzikin kasar a shekara ta1857 'yan indiya suka yiwa turawa tawaye dukda haka turawa sun samu nasara a kan 'yan tawaye manguliya tun daga wannan lokaci Indiya tazama a hannun turawa musamman ma tajmahal , duk dahaka Mahatma Gandhi ya yi kungiya tana neman yancin kasa dahaka turawa suka yi alkawarin zasubasu yanci a 8 Augusta 1949 kuma a 26 January 1950 Indiya tazama Jamhuriya .
saboda yawancin ad'dinai da yawan kabiloli ta samu kanta a cikin yakin basasa a shekara ta 1975 zuwa 1977 lokacin hukunci Indira Gandhi ta hana fitar dare awannan lokacin Indiya tazama kasa ce mai bin tsarin dimugratiya da na jamhuriya .
Indaiya ta sha yaki yaki da makutan ta akan iyaka kawa kasar cin a shekara ta 1962 kuma da pakistan har sau hudu a shekara ta 1947 , 1964 , 1971
Tsarin gwmna[gyara sashe | Gyara masomin]
Indiya tana bin tsarin Jamhuriya demukuratiya gwmna tana rabi gida biyu kawa tsarin Birtaniya shugaba shene yana yi kumai a cikin kasa kuma shene yake taimakawa a tsaren mulken kasa kuma shene baban habsusin soja tsarin zabe shekara biyar ce ga shugaba Firayim Minista she ke mulkin kasa ama zaben shi a kungiyar da take mulke ko kuma kungiyar da ta ke kauance da kungiyar da ta ke yawan kujiro , barlaman in su yanada daki biyu baban daki sunan she rajia ( sabaha ) karamin daki she ne na talaka te jeebesh bagchi, a kalichoot ka maa ik gaand chodo
Mutane[gyara sashe | Gyara masomin]
Indiya itace ta biyu a duniya a yawan mutane bayan yawan mutanenta sunkai kimanin 1,132,446,000 a shekara ta 2008 , Mumbai birni ne mafi muhimmanci a Indiya dakwai wasu ma masu birane maso muhimmanci kamar Delhi , Kolkata ,Chennai , ilimi a Indiya yakai 64,8% :- na mata yakai 53,7% na maza 75,3% anfi haihuwar maza fiye da mata , yawan mutanen da suke aiki duk fadin kasar zasu kai 39,1% . Indiya itace ta biyu a duniya a yawan Musulmai bayan Indonesia . Indiya tanada yawan yaruka sun kai (1652)amma yaruka biyu ne gwamnatin take amfani dasu a cikin taro mutanen kasar dai sune mafi girma sune yaren Tamil da yaren Sanskrit amma tanada yarurruka talatin da biyu wa'yanda gwamnati ta yarda dasu a cikin (1652)
Ad'dinai[gyara sashe | Gyara masomin]
- Hindu 80%
- Musulunci 27,4%
- kiristanci 2,33%
- sikh 1,84%
- boza 0,76%
Jihohin Indiya[gyara sashe | Gyara masomin]
Indiya tanada jihohi ashirin da takwas sune wa'yannan :-
| Asiya | |||
|
Kazakystan • Kyrgystan • Tajikistan • Turkmenistan • Uzbekistan |
Sin • Japan • Mangolia • Koriya ta Arewa • Koriya ta Kudu • Jamhuriyar Sin | ||
| Armeniya • Azerbaijan • Baharain • Georgia • Irak • Isra'ila • Jordan • Kuwait • Lebanon • Oman • Qatar • Saudiyya • Siriya • Turkiya • Taraiyar larabawa • Falasdinu • Yemen | Brunei • Kambodiya • Indonesiya • Laos • Maleziya • Myanmar • Filipin • Singafora • Thailand • Timor-Leste • Vietnam | ||
| Afghanistan • Bangladash • Bhutan • Indiya • Iran • Maldives • Nepal • Pakistan • Sri Lanka | |||