Ingattacen magani

Ingattacen magani
legal term or legal concept (en)

Ingantacciyar magani ko isasshiyar magani a shari'a wani bangare ne na maganin shari'a (ko dai kotu ta umurce shi ko tattaunawa tsakanin masu kara) wanda kotu ta ga ya dace, ba tare da neman hanyar da ta dace ba. Wannan la'akari yana nuna wa kotu ko ya kamata a ba da kuɗi ko kuma a yanke hukuncin kotu. "Maganin da ya dace a shari'a" yana nufin isassun diyya na hasara ko diyya da wanda ake tuhuma ya yi tare da kyautar kuɗi mai kyau. Dole ne kotu ta ba da isasshen maganin da zai kai ga "ji mai ma'ana". Ko an nemi lahani na shari'a ko taimako na gaskiya ya dogara ne akan ko ana iya kimanta maganin ko a'a. Dukkan abubuwa biyu, ramuwa da ma'anar ji, suna ba da hanyar da ta dace don samun isasshen magani. Kalmar "ma'ana" na sauraren shari'a a cikin tsarin shari'a shine tunanin cewa wanda ake tuhuma dole ne ya zama mai ma'ana ga wanda aka ji rauni inda wanda ake tuhuma ya biya diyya ga duk asarar da aka yi. Don haka, sauraron da ba zai iya ba da kowane adadin diyya ko daidaitawa ba "ma'ana" ba ne, kuma rashin samun diyya zai haifar da rashin isasshen magani. Ingantacciyar magani a shari'a shine maganin shari'a ma'ana yana da gamsarwa diyya ta hanyar diyya ta kudi ba tare da bayar da daidaitattun magunguna ba.

A matsayin aiki na doka, sau da yawa dole ne lauya ya gabatar wa kotu ko akwai isasshen magani. Wannan zai zama ainihin ka'idar daidaito. Lokacin da kyautar kuɗi ba ta zama isasshiyar magani ko dacewa ba, ãdalci na iya ba da umarnin "takamaiman aiki", umarnin kotu da ke buƙatar wani ɓangare na aiwatar da wajibcin da ya ɗauka don aiwatarwa a ƙarƙashin kwangilar. "Takamaiman aikin" yana kasancewa lokacin da akwai musayar a ƙarƙashin kwangilar da ba za a iya samun sauƙi a wani wuri ko kwata-kwata, kamar kayan gargajiya, fakitin ƙasa. Yawancin lokaci ana yin ɓarna ko ƙididdige lalacewa a cikin wani gwaji na daban ko kuma a matsayin wani ɓangare na yanke hukunci daban-daban daga ko an sami wani laifi ko kwangila.

Tarihi

Kalmar “Isalan Magani” ta fara bayyana a cikin Dokar Shari’a ta 1789. An fayyace cewa "maganin da ya dace" an hana cewa taimako na adalci dole ne ya zama mallakar doka[4]. Ko da yake akwai sabani a cikin 1938 na Dokokin Tarayya na Ayyukan Farar Hula, cewa daidaiton doka dole ne ya haɗa da "daidaitaccen magani" a cikin doka ta 57, Hukunce-hukuncen Bayyanawa. A kan wannan hukunce-hukuncen, yana nuni ne da cewa ko da yake akwai barnar kudi ga shari’a kuma kotu na iya bayar da bayanin hukuncin. A farkon tarihin shari'a na Amurka, "Isalan Magani" yana da alaƙa da bambanci tsakanin kotunan doka da daidaito. "Isalan Magani" yana nufin maganin shari'a, da kuma daidaitattun magunguna waɗanda suka shafi maganin gudanarwa ko na kotun jiha.[4] Kotun ba ta iya ba da kowane madaidaicin magani kamar takamaiman aiki inda akwai ingantaccen magani na shari'a kamar diyya na kuɗi. "Isalan Magunguna" yana ci gaba da bayyana a shari'ar tarayya tsakanin 1938 zuwa 1946.

Manufar Maganin Shari'a

Ana bayyana maganin a matsayin magani a shari'a inda maganin shari'a ko maganin shari'a ya faru a cikin kotu. Yadda al'umma ke yarda da shi ba daidai ba ne hanyar da ta dace. Don haka, yana da mahimmanci a kiyaye haƙƙin mutum da shari'o'in da aka kayyade don tabbatar da isasshen magani. Akwai manyan nau’o’in magunguna guda biyu wadanda su ne maganin shari’a da kuma adalci. Misalin rabe-raben magunguna na shari’a shi ne lalacewa, daya daga cikin nau’o’in diyya da aka fi samu shi ne diyya inda ya biya diyya kai tsaye ga wanda ya samu rauni ko wanda ba ya karya darajar asarar da aka yi. Duk da haka, yana da mahimmanci a ƙima ko rama adadin da ya dace ga waɗanda suka ji rauni daidai da asarar da suka sha. Kashi na biyu magani ne mai adalci inda ya kasance don takamaiman aiki, umarni da ramawa.