Izabela Czartoryska
 Izabela Czartoryska | |
|---|---|
 | |
| Rayuwa | |
| Haihuwa | Warszawa, 3 ga Maris, 1746 |
| ƙasa |
Russian Empire (en)  Polish–Lithuanian Commonwealth (en) |
| Mutuwa |
Wysocko (en) , 17 ga Yuni, 1835 |
| Ƴan uwa | |
| Mahaifi | Georg Detlev von Flemming |
| Mahaifiya | Antonina Czartoryska |
| Abokiyar zama |
Adam Kazimierz Czartoryski (en) (1761 - 1823) |
| Ma'aurata |
Stanisław August Poniatowski (mul) |
| Yara |
view
|
| Yare |
House of Flemming (en) |
| Karatu | |
| Harsuna |
Polski (mul) |
| Sana'a | |
| Sana'a |
salonnière (mul) , marubuci, art collector (en) , philanthropist (en) da mai kafa |
| Wurin aiki |
Puławy (mul) da Warszawa |
| Muhimman ayyuka |
Czartoryski Museum (en) Temple of the Sibyl (en) |
 | |
Elżbieta "Izabela" Dorota Czartoryska ( née Flemming ; 31 Maris 1745 [1] – 15 Yuli 1835) gimbiya ce 'yar Poland, marubuciya, mai tattara fasaha, kuma fitacciyar jaruma a cikin wayewar Poland . Ita ce matar Adam Kazimierz Czartoryski kuma memba ce a cikin jam'iyyar siyasa mai tasiri ta Familia . An kuma san ta da kafa gidan tarihi na farko na Poland, Gidan Tarihi na Czartoryski, wanda yanzu yake a Kraków .
Rayuwa
[gyara sashe | gyara masomin]
Ita 'yar Count Georg Detlev von Flemming ce ( Polish ) da Gimbiya Antonina Czartoryska .
A ranar 18 ga Nuwamba, 1761, a Wołczyn, ta auri Yarima Adam Kazimierz Czartoryski, ta haka ta zama gimbiya. Ɗanta Adam Jerzy Czartoryski ya rubuta a cikin tarihin rayuwarsa cewa kafin auren, Izabela ta kamu da cutar ƙaiƙayi kuma goggonsa, Elżbieta Izabela Lubomirska, cikin firgici da fuskar amarya da aka yi mata alama da alkyabba, ta yi ƙoƙarin hana auren ɗan'uwanta.
An yi ta rade-radin cewa ta yi soyayya da jakadan Rasha a Poland, Nikolai Vasilyevich Repnin, wanda ake zargin ya haifi ɗanta Adam George Czartoryski .
Ta kuma yi soyayya da Duke de Lauzun, wanda ya ce da kansa a cikin littafinsa na "Memoires" ya haifi ɗanta na biyu Konstanty Adam .
A birnin Paris a shekarar 1772, ta haɗu da Benjamin Franklin, wanda daga baya ya zama shugaban juyin juya halin Amurka, da kuma masana falsafa na Faransa Jean-Jacques Rousseau da Voltaire, waɗanda ke kawo sabbin ra'ayoyi ga tsohuwar tsarin.
A shekara ta 1775, tare da mijinta, Czartoryska ta mayar da Fadar Czartoryski da ke Puławy gaba ɗaya zuwa wurin taro na ilimi da siyasa. Kotunta tana ɗaya daga cikin mafi sassaucin ra'ayi da ci gaba a cikin Commonwealth, kodayake wasu ɓangarorin halayenta suma sun haifar da badakala.
Izabela ta gano baiwar matashin mai zane Aleksander Orłowski kuma ta ba shi kuɗi.
A lokacin da take a Prussia tare da 'yarta Maria Wirtemberska don aurenta, ta shaida wa Frederick II fargabar da take da ita cewa za a saka wa mijinta guba, wanda shi ne abin da ya haifar da rabuwar kai tsakaninsa da Stanisław August Poniatowski a siyasance. Frederick ya yi dariya ya gaya mata cewa sarakuna ne kawai aka sanya wa guba, kuma ya yaɗa tattaunawar a fadarsa ga Izabela, a cewar Wirydianna Fiszerowa .
A shekarar 1784, ta shiga Jam'iyyar Patriotic Party .
Bayan murkushe tawayen Kościuszko, 'ya'yanta maza Adam George da Konstanty Adam an yi garkuwa da su a siyasance ta hannun Sarauniya Catherine ta II ta Rasha.
A shekara ta 1796, Izabela ta ba da umarnin sake gina fadar da ta lalace a Puławy sannan ta fara gidan tarihi. Daga cikin abubuwan farko da aka haɗa akwai kofunan Turkiyya da sojojin Sarkin Poland John III Sobieski suka kwace a Yaƙin Vienna na 1683. Haka kuma an haɗa da taskokin sarautar Poland da kuma kayan tarihi na dangin Poland. A shekara ta 1801, Izabela ta buɗe Haikalin Sibyl, wanda kuma ake kira "Haikali na Tunawa". Ya ƙunshi abubuwa masu mahimmanci na jin daɗi dangane da ɗaukaka da wahalhalun rayuwar ɗan adam. A lokacin Tawayen Nuwamba a shekara ta 1830, an rufe gidan tarihi. Ɗan Izabela Adam George Czartoryski, wanda ya tafi gudun hijira a Paris, ya kwashe kayayyakin da suka tsira daga gidan tarihi zuwa Hôtel Lambert . Ɗansa Władysław Czartoryski zai sake buɗe gidan tarihi a shekara ta 1878 a Kraków, inda yake a yau.
An sanya wa garin Izabelin, wanda mahaifinta ya kafa, suna saboda ita.
Ayyuka
[gyara sashe | gyara masomin]- Myśli rożne o sposobie zakładania ogrodów (1805)
- Pielgrzym w Dobromilu, czyli nauki wiijskie (ca. 1818)
Duba kuma
[gyara sashe | gyara masomin]- Gidan Tarihi na Czartoryski
- Akwatin Sarauta
- " Mould na Duniya "
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "Jak dumną była, że się Polką urodziła – Izabela Czartoryska, twórczyni muzeum pamiątek narodowych : Muzeum Czartoryskich w Puławach". muzeumczartoryskich.pulawy.pl. Retrieved 2025-03-28.