Jacqueline Ki-Zerbo
| Rayuwa | |
|---|---|
| Haihuwa | Ségou, 23 Satumba 1933 |
| ƙasa | Mali |
| Mutuwa | Ouagadougou, 15 Disamba 2015 |
| Ƴan uwa | |
| Abokiyar zama |
Joseph Ki-Zerbo (mul) |
| Yara |
view
|
| Karatu | |
| Makaranta |
Sorbonne Université (mul) |
| Harsuna | Faransanci |
| Sana'a | |
| Sana'a | gwagwarmaya da Mai kare hakkin mata |
Jacqueline Ki-Zerbo née Coulibaly (23 Satumba 1933 - 15 Disamba 2015) ta kasance mai fafutukar kare hakkin mata ta Mali, mai fafutuka da dimokuradiyya kuma mai fafutukaka a ci gaban Afirka.[1] Ta shiga cikin shahararren tashin hankali na Janairu 3, 1966 inda ta jagoranci ƙungiyar mata da 'yan mata da suka yi tafiya a kan shugabancin tare da rubutun kamar "ruwa, gurasa da dimokuradiyya ga mutane."An ba ta lambar yabo ta Paul G. Hoffmann don aiki mai ban mamaki a ci gaban kasa da kasa a shekarar 1984.[2][3]
Tarihi
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Ki-Zerbo ne a Ouagadougou, Burkina Faso ga Lazarre Coulibaly da Gertrude Traore . [1] Ki-Zerbo ta fara karatun sakandare a Collège des Jeunes Filles a Bamako kuma ta kammala karatun ta a École Normale de Rifisque a Dakar, Senegal . Ki-Zerbo ta sami lasisi a Turanci a Sorbonne a Paris a shekarar 1956. Ta auri Joseph Ki-Zerbo a shekarar 1956. Suna da 'ya'ya maza uku da mata biyu tare.
Ki-Zerbo ta yi aiki a matsayin malamin Ingilishi a Lycée Philippe Zinda Kaboré a Ouagadougou a 1961 kuma ta zama darakta na Kwalejin Kwalejin Matasa (tun lokacin da aka sake masa suna Nelson Mandela High School) a Ouagadogougou, har zuwa 1974, lokacin da ta yi aiki da ƙungiyar 'yan jarida ta Voices of the Teachers . A cikin shekarun 1960, ta shiga Guinea don tallafawa Ahmed Sékou Touré . [4][5] Ki-Zerbo ta shiga Makarantar Horar da Malamai ga 'yan mata a Burkina Faso a matsayin mace ta farko ta Afirka. Yayinda take can, ta tura dokar da za ta ba da damar 'yan mata masu juna biyu su ci gaba da karatunsu a makaranta.
Ki-Zerbo ya kasance mai aiki a cikin al'ummar duniya. Ta kasance mai kula da Kwamitin Dindindin na Interstate don kula da fari a cikin Sahel's Sahel Improved Housing Programme daga 1981 zuwa 1983, a lokacin da ta taimaka wajen yada ilimi game da man fetur. "Former UNIFEM Representative remembered for her pioneering work for the rights of women and girls in Africa". UN Women (in Turanci). Retrieved 2021-03-03."Former UNIFEM Representative remembered for her pioneering work for the rights of women and girls in Africa". UN Women. Retrieved 2021-03-03.</ref> Ki-Zerbo ita ce Darakta ta farko ta UNIFEM a Yamma da Tsakiyar Afirka, kuma ta wakilci Yamma da Afirka ta Tsakiya a Asusun Ci gaban UNIFEM na Mata a 1987. Ta taimaka wajen jagorantar kokarin farko na al'ada jinsi a ci gaba a teburin zagaye na UNDP na Chadi. Da yake fahimtar cewa mata sun jagoranci kashi 80% na ma'aikatan gona na Sahel, ta karfafa gwamnatocin kasa da masu ba da gudummawa na duniya don samar da mata a yankin Sahel kayan aiki don shiga da cin nasara a kasuwanci da kuma zama masu hulɗa tsakanin al'ummomi da masu tsara manufofi.[6]
Ki-Zerbo ya mutu a ranar 15 ga Disamba, 2015, a Ouagadougou . An binne ta a Toma a lardin Nayala . [7]
Daraja
[gyara sashe | gyara masomin]- 1984: Kyautar Paul G. Hoffmann don kyakkyawan aiki a ci gaban ƙasa da na duniya
- 1994: An zabi shi a matsayin daya daga cikin Maza da Mata da aka fi so a Cibiyar Nazarin Rayuwa ta Amurka.
- 2008: An yi masa ado a matsayin jarumi na National Order of Merit a cikin Arts, Letters and Communication tare da "littattafai na baki da rubuce-rubuce" a matsayin wani ɓangare na Ouagadougou International Book Fair (FILO)
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "La marche du monde - Jacqueline Ki-Zerbo: Eduquer". RFI (in Faransanci). 2016-12-23. Retrieved 2021-03-03.
- ↑ "3 janvier 1966 : Histoire d'une symphonie inachevée - leFaso.net". lefaso.net (in Faransanci). Retrieved 2021-03-03.
- ↑ "Jacqueline Coulibaly Ki-Zerbo". AWID (in Turanci). 2018-11-13. Retrieved 2021-03-03.
- ↑ "Former UNIFEM Representative remembered for her pioneering work for the rights of women and girls in Africa". UN Women (in Turanci). Retrieved 2021-03-03.
- ↑ "Jacqueline Ki- Zerbo : Une grande dame, discrète et compétente, s'en est allée - leFaso.net". lefaso.net. Retrieved 2021-03-03.[permanent dead link]
- ↑ Bop, C. (January 1990). "[Interview of Mme. Jacqueline Ki-Zerbo: "... some strong and radical responses ..."]". Vie et Santé (2): 10–12. ISSN 0042-5524. PMID 12283081.
- ↑ "SIG: Service d'Information du Gouvernement – Burkina Faso » Décès de Jacqueline Ki- Zerbo : Les condoléances du Gouvernement de la Transition". www.sig.bf. Retrieved 2021-03-03.