Jump to content

Jakes Gerwel

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.

Jakes Gerwel {{Get

lzmGert Johannes Gerwel (18 ga watan Janairun shekara ta 1946 - 28 ga watan Nuwamba shekara ta 2012) wanda aka fi sani da Jakes, masanin kimiyya ne na Afirka ta Kudu kuma mai fafutukar adawa da wariyar launin fata. Ya yi aiki a matsayin darektan janar na shugabancin lokacin da Nelson Mandela ke aiki.[1] A cikin shekarar 1999 Gerwel ya taimaka wajen yin sulhu da yarjejeniyar da aka miƙa ga waɗanda ake zargi da fashewar bam ɗin Lockerbie zuwa Scotland. Bayan shugabancin Mandela, Gerwel ya jagoranci Gidauniyar Nelson Mandela da Gidauniya ta Mandela Rhodes, kuma ya ɗauki matsayi da yawa na ilimi da kasuwanci har zuwa mutuwarsa a watan Nuwamb2a na shekara ta 2012. [2]

Rayuwar farko da ilimi

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi Gert Johannes Gerwel a cikin 1946 ga ma'aikatan gona da ke wurin kiwon tumaki a garin Kommadagga, wanda ke tsakanin Grahamstown da Somerset Gabas a Gabashin Afirka ta Kudu. Gerwel ya yi digiri daga makarantar sakandare ta Paterson a Port Elizabeth, kuma daga 1965 zuwa 1967, Gerwel ya yi digiri a Afrikaans-Nederlands a Jami'ar Western Cape. A cikin 1971, Gerwel ya fara karatu a Jami'ar Brussels kuma ya sami digirinsa na digiri a fannin adabi da falsafa a 1979 don littafinsa "Literature and Apartheid." [3]

Gerwel ya yi karatu a Kwalejin Horar da Malamai ta Hewat da ke Crawford, Cape Town na tsawon watanni goma sha takwas kafin ya ci gaba da karatunsa a Vrije Universiteit Brussel (VUB). Gerwel ya koma Jami'ar Western Cape a 1980 a matsayin farfesa. Ya zama shugaban UWC na Kwalejin Fasaha a cikin 1982 kuma daga baya an nada shi mataimakin shugaban UWC a watan Yuni na 1987. Gerwel zai yi aiki a matsayin mataimakin shugaban jami'ar Western Cape na tsawon shekaru goma sha bakwai masu zuwa, har zuwa lokacin da Nelson Mandela ya nada shi babban darektan shugaban kasa a majalisar ministocinsa bayan mulkin wariyar launin fata. Bayan ƙarshen wa'adin Mandela a 1999, Gerwel ya yi aiki a matsayin shugaban jami'ar Rhodes a Grahamstown, Afirka ta Kudu, har zuwa rasuwarsa a shekara ta 2012. [3]

Falsafar ilimi da nasarori

[gyara sashe | gyara masomin]

Gerwel ya yi aiki don gyara matsalolin da daliban Afirka ta Kudu baƙi suka fuskanta wajen samun damar shiga manyan makarantu. Ya yi suka musamman kan tsarin shigar jami’o’i da yadda ake amfani da kudaden da ba a yi amfani da su ba. A cikin kasidarsa ta 1992 “Matsaloli masu daurewa a Matakin Sakandare: Wasu Matsalolin Matsalolin Da Ke Haɓaka a Jami’ar Western Cape”, Gerwel ya dage cewa alamar matric da ɗalibi ya karɓa akan jarrabawar matric ɗinsu alama ce ta iya yin aiki tuƙuru da shawo kan rashin lahani don haka ya kamata ya kasance babban al'amari wajen hasashen aikin ɗalibi na gabaa jami'a.[4] Sanin tasirin da tarbiyyar mutum da rashin daidaito a cikin ilimi ke da shi ga mutum, Gerwel bai yi jayayya cewa alamar matric ta zama cikakkiyar ma'auni ba, sai dai ma'auni na dangi. Gerwel ya kuma ba da mafita don magance matsalolin kuɗi da UWC ke fuskanta. A lokacin da aka rubuta labarin a shekarar 1988, an rage tallafin da Jami'ar Western Cape ke bayarwa da kashi 52% kuma Ma'aikatar Ilimi ta dakatar da rabon tallafin karatu ga daliban Afirka masu shigowa. 7,866 daga cikin ɗalibai 10,592 da ke halartar UWC sun sami tallafin kuɗi daga ko dai UWC Bursary Committee, jiha, ko kuma kamfanoni masu zaman kansu, wanda ke haifar da matsala ga kuɗin jami'ar. Gerwel ya ba da shawarar cewa jami'ar ta rabu da tallafin kudi kuma ta rungumi nau'ikan tallafin kudi da ya shafi daukar dalibai aiki. Ya ba da tabbacin samar da tallafin koyarwa wanda zai rage kudin karatun dalibai domin yin musanya da sana’o’insu, tare da samar da Cibiyar Kasuwancin Kanana da za ta baiwa dalibai damar kafa masana’antu ta hanyar cin riba tsakanin wadanda suka kafa da jami’ar.

A lokacinsa a Jami'ar Western Cape, Gerwel ya kawar da kansa daga tsarin ilimin wariyar launin fata. A cikin jawabinsa na farko na 1987 a matsayin Mataimakin Shugaban Jami'ar UWC, Gerwel ya ba da shawarar cewa jami'ar ta bayyana, "motsin dimokuradiyya a matsayin babban tsarin akida wanda ke kwatanta yanayin aikinmu." Ya bayar da hujjar cewa UWC na iya wakiltar Hagu mai tsattsauran ra'ayi a fagen ilimi wanda kishin Afirkaner da 'yancin walwala na anglophone ya mamaye. Ko da yake Gerwel ya goyi bayan ra'ayin UWC na yin rajista ga madaidaicin akidar Hagu, ya tabbatar wa ɗalibai cewa jami'ar ta himmatu ga maganganun ilimi da bincike.

A cikin 2015 Vanguard Drive, babbar hanyar da ke gudana daga yankunan kudancin Cape Town zuwa Cape Flats ( hanyar M7 ), an sake masa suna a matsayin Jakes Gerwel. [5]

Jakes Gerwel Technical School a Bonnievale, Western Cape ana kiransa da sunan sa. [6]

  1. "Jakes Gerwel, South African academic who was a friend and aide to Nelson Mandela, dies at 66". The Washington Post. Retrieved 29 November 2012.[dead link]
  2. "Rhodes mourns the passing of its Chancellor". Rhodes University. Archived from the original on 2012-11-30. Retrieved 29 November 2012.
  3. 3.0 3.1 Badat, Saleem (December 2012). "Jakes Gerwel (1946-2012): Humble intellectual, scholar, and leader". South African Journal of Science. 109: 1–2 – via Research Gate. Cite error: Invalid <ref> tag; name ":0" defined multiple times with different content
  4. "Jakes Gerwel, South African academic who was a friend and aide to Nelson Mandela, dies at 66". The Washington Post. Retrieved 29 November 2012.[dead link]
  5. Jan Cronje (18 January 2015). "Vanguard Drive named after Jakes Gerwel". Weekend Argus. Retrieved 19 January 2015.
  6. "FEEL GOOD | How a tiny rural village came together to build a top Cape high school". Parent. 2019-10-16. Retrieved 2019-11-25.