Jam'iyyar ƴanci
|
| |
| Bayanai | |
| Suna a hukumance |
Partij voor de Vrijheid |
| Gajeren suna | PVV |
| Iri | jam'iyyar siyasa |
| Ƙasa | Holand |
| Ideology (en) |
right-wing populism (en) |
| Political alignment (en) | Siyasa ta dama |
| Laƙabi | PVV |
| Aiki | |
| Mamba na |
Identity and Democracy (en) |
| Member count (en) | 1 |
| Bangare na |
Patriots for Europe (en) |
|
Senate 4 / 75 European Parliament 6 / 720 House of Representatives 19 / 150 House of Representatives 37 / 150 European Parliament 6 / 720 House of Representatives 26 / 150 European Parliament 5 / 720 | |
| Mulki | |
| Shugaba |
Geert Wilders (mul) |
| Hedkwata | Amsterdam |
| Tarihi | |
| Ƙirƙira | 22 ga Faburairu, 2006 |
|
| |
Jam'iyyar 'Yanci (Yaren mutanen Holland: Partij voor de Vrijheid [pɑrˈtɛi voːr də ˈvrɛiɦɛit], PVV) jam'iyyar populist ce ta dama,[1] jam'iyyar siyasa ta dama a cikin Netherlands. Geert Wilders shi ne wanda ya kafa, shugaban jam’iyya, kuma shi kadai ne dan jam’iyyar mai rijista.[2]
An kafa shi a shekara ta 2006 a matsayin wanda zai gaji rukunin mutum daya na Wilders a majalisar wakilai, ta lashe kujeru tara a babban zaben shekara ta 2006. A zaben shekara ta 2010, ta samu kujeru 24, wanda hakan ya sa ta zama jam'iyya ta uku mafi girma. A wancan lokacin, PVV ta amince da ba da tabbaci da wadata ga tsirarun majalisar Rutte ta farko. PVV ta janye goyon bayanta a watan Afrilun 2012 saboda bambance-bambance game da rage kasafin kuɗi. A zaben 2012 mai zuwa, ta rasa kujeru 9. Bayan zaben ne jam’iyyar ta koma jam’iyyar adawa. Bugu da kari, a babban zaben shekarar 2017, jam'iyyar for Freedom ta lashe kujeru 20. A zaben 2023, ta zama jam'iyya mafi girma a majalisar wakilai. Bayan zaben, ta shiga gwamnati a karon farko a matsayin wani bangare na majalisar ministocin Schoof.
Manyan batutuwan PVV su ne hijira da sukar Musulunci. PVV ta ba da shawarar haramta kur'ani da rufe dukkan masallatai a cikin Netherlands. Jam'iyyar Eurosceptic ce kuma an fi son ficewa daga EU har zuwa 2024.[3]
Tarihi
[gyara sashe | gyara masomin]Rukunin Wilders (2004-2005)
[gyara sashe | gyara masomin]Asalin jam'iyyar ya samo asali ne tun bayan ficewar Geert Wilders daga jam'iyyar People's Party for Freedom and Democracy (VVD) a watan Satumbar 2004. Abin da ya sa Wilders ya nuna adawa da yuwuwar shigar Turkiyya cikin Tarayyar Turai, ko da yake a fakaice, ya zama mai tsaurin ra'ayi. Bayan tafiyarsa, ya ci gaba da zama a majalisa a matsayin rukuni na mutum daya, Groep Wilders (Group Wilders).
Wilders ya kasance tare da Bart Jan Spruyt na Gidauniyar Edmund Burke, tare da burin kafa jam'iyyar masu ra'ayin mazan jiya. Wilders ya wallafa wani bayani mai suna Shelar Independence (Yaren mutanen Holland: Onafhankelijkheidsverklaring), wanda Spruyt ya rubuta da farko. Da farko, sun yi shirin sake shi tare da Pim Fortuyn List 'yan siyasa Joost Eerdmans da Marco Pastors, amma Wilders a ƙarshe ya janye daga haɗin gwiwar. Spruyt ya bar jam’iyyar ne a watan Agustan shekarar 2006, bayan da ya tabbatar da cewa Wilders bai fi mayar da hankali kan kafa jam’iyyar masu ra’ayin rikau ba kuma ya fi mayar da hankali kan batutuwan da suka shafi Musulunci da shige da fice.[4]
Girma (2006-2010)
[gyara sashe | gyara masomin]Jam'iyyar Wilders dai ta dade tana samun karancin kuri'u, duk kuwa da yadda wasu kafafen yada labarai suka mayar da hankali a kai. Babban rawar da Wilders ya taka a yakin adawa da kundin tsarin mulkin Turai, wanda masu jefa kuri'a na Holland suka ki amincewa da shi da kashi 62%, ya haifar da karuwa. A gabanin babban zaben shekara ta 2006, Wilders ya kafa jam'iyyar for Freedom. Gangamin ya mayar da hankali ne kan Musulunci, tare da gargadin Wilders game da “tsunami na Musulunci”. Duk da karancin kuri'u, jam'iyyar ta lashe kujeru 9. "tsofaffin tara" ne suka dauki kujerun: Wilders, Fleur Agema, Raymond de Roon, Hero Brinkman, Martin Bosma, Dion Graus, Barry Madlener, Teun van Dijck da Sietse Fritsma.
A ranar 28 ga Nuwamba, 2007 Wilders ya ba da sanarwar fim dinsa mai suna Fitna, yana mai nuni da cewa zai hada da wuraren kona Alqur'ani. Gwamnatin Holland, Tarayyar Turai, da sauran kungiyoyin kasa da kasa na fargabar sake komawa kan takaddamar zane-zane na Jyllands-Posten Muhammad a shekara ta 2005, wanda ya haifar da yada yada labarai. Jami'an gwamnati da 'yan siyasa sun yi yunkurin hana Wilders fitar da fim din. Bayan jinkiri da yawa, an saki Fitna a cikin Maris na 2008. Ko da yake gwamnatin Holland ta nisanta kanta daga fim ɗin kuma ta sami martani na duniya, ba ta ba da wani sabon abu ba, kuma haɓakar da ake tsammani bai samu ba. Daga baya Fitna ta zama wani bangare na shari’ar nuna kyama da ake yi wa Geert Wilders, inda a karshe aka wanke shi.
2010 Municipal zaɓen
[gyara sashe | gyara masomin]PVV ta shiga cikin zaɓen gundumomi na Maris 2010 a Hague da Almere kawai saboda ƙarancin ƴan takarar da suka dace. 'Yan majalisar Sietse Fritsma da Raymond de Roon ne suka jagoranci jerin sunayen 'yan takara. Jam'iyyar PVV ta zama babbar jam'iyya a Almere, inda ta samu kashi 22% na kuri'un da aka kada, sannan ta biyu mafi girma a birnin Hague da kashi 17%. Wilders ya kasance lijstduwer a Hague kuma an zabe shi ta hanyar kuri'un da aka zaba, daga baya ya shiga majalisar. Duk da haka, tattaunawar da aka yi don shiga cikin hukumar zartaswa ta kasa a biranen biyu ya ci tura, wani bangare saboda bukatar kungiyar PVV ta haramta sanya lullubi ga ma'aikatan gwamnati.[5]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Pauwels, Teun (2014). Populism in Western Europe: Comparing Belgium, Germany and The Netherlands. Routledge. pp. 117–118. ISBN 978-1-317-65391-2. Archived from the original on 23 November 2023. Retrieved 19 October 2020
- ↑ Voerman & Vossen 2019, p. 7.
- ↑ Haan, Marko de (5 April 2024). "Wilders wil tóch maar geen Nexit. Het past in een bredere trend waarin radicaalrechtse partijen de EU juist gebruiken". NRC (in Dutch).
- ↑ Vossen 2013, pp. 58–61
- ↑ Lucardie, Paul (16 March 2023). "Partijgeschiedenis". Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (in Dutch