James Kati
| Rayuwa | |
|---|---|
| Haihuwa | 4 ga Janairu, 1924 |
| Mutuwa | 2006 |
| Sana'a | |
Zamiwonga James Kati an haife shi a ranar (4 Janairu 1924 - 29 Satumba 2006) ɗan siyasan Afirka ta Kudu ne kuma mai fafutukar yaƙi da wariyar launin fata wanda ya wakilci jam'iyyar (ANC) ta Afirka a Majalisar Dokoki ta Ƙasa har zuwa rasuwarsa a shekara ta 2006. Ya shiga (ANC) a 1949 kuma ya kasance memba na Umkhonto we Sizwe karkashin kasa a Transkei .
Rayuwar farko da gwagwarmaya
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Kati a ranar 4 ga Janairu 1924 [1] a Luheweni, wani ƙauye a Ngcobo a tsohuwar lardin Cape . [2] Ya shiga jam'iyyar ANC a Cape Town a 1949 kuma an fara kama shi a 1952 a lokacin yakin neman zabe . [3] Bayan da gwamnatin wariyar launin fata ta dakatar da ANC a shekarar 1960, ya zama babban memba na karkashin kasa a yankin da ya zama Transkei bantustan . [4] Ya kuma shiga reshen ANC na dauke da makamai, Umkhonto we Sizwe, [5] inda nom de guerre Castro ya san shi.
An tsare shi saboda ayyukan siyasa da dama kuma an tsare shi a tsibirin Robben tsakanin Satumba 1964 da Yuli 1971. [6] Ya sake yin wani zaman gidan yari na shekara shida a shekarun 1980. [7] Bayan juyin mulkin demokradiyya, ya shaida wa hukumar gaskiya da sasantawa cewa an azabtar da shi sosai a lokacin da yake tsare. [7] [3]
Aikin majalisa
[gyara sashe | gyara masomin]Ba a fara zaben Kati a matsayin dan majalisa ba a zaben farko na Afirka ta Kudu bayan mulkin wariyar launin fata a 1994, [8] amma ya shiga Majalisar Dokoki ta kasa a lokacin wa'adin majalisa da ya biyo baya, inda ya cike gurbin da bai dace ba a jam'iyyar ANC. [9] Ba a sake zabe shi nan take ba a babban zabe na gaba a 1999 amma ya dawo a ranar 3 ga Yuli 2001, inda ya cika guraben da bai dace ba da ya taso lokacin da aka zabi Smangaliso Mkhatshwa magajin garin Tshwane a 2000. [10] An sake zaben Kati a shekara ta 2004, mai wakiltar mazabar Eastern Cape, [11] kuma a lokacin mutuwarsa, yana da shekaru 82, shi ne dan majalisa mafi tsufa a majalisar.
Rayuwa ta sirri da mutuwa
[gyara sashe | gyara masomin]Matar Kati ta mutu a lokacin mulkin wariyar launin fata yayin da yake tsare a gidan yari. [3] An kwantar da shi a asibiti a Umtata a cikin 2006 [12] kuma ya mutu a ranar 29 ga Satumba. [13] Mataimakin shugaban jam'iyyar ANC Jacob Zuma ya yi jawabi a wajen jana'izar sa. [14]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ name=":7">Empty citation (help)
- ↑ name=":3">"Human rights violations". Truth and Reconciliation Commission. 1996. Retrieved 2023-04-15.
- 1 2 3 "Human rights violations". Truth and Reconciliation Commission. 1996. Retrieved 2023-04-15."Human rights violations". Truth and Reconciliation Commission. 1996. Retrieved 15 April 2023.
- ↑ name=":4">Gibbs, Timothy (2011). "Chris Hani's 'Country Bumpkins': Regional Networks in the African National Congress Underground, 1974-1994". Journal of Southern African Studies. 37 (4): 681. ISSN 0305-7070.
- ↑ name=":5">"ANC mourns death of MP James Kati". The Mail & Guardian (in Turanci). 2006-10-02. Retrieved 2023-04-15.
- ↑ "James Kati". South African History Online. 22 August 2019. Retrieved 2023-04-15.
- 1 2 "Volume 5, Chapter 2: Zamiwonga James Kati". Truth Commission Special Report. Department of Justice. Retrieved 2023-04-15.
- ↑ "Minutes of proceedings of the Constitutional Assembly" (PDF). Department of Justice and Constitutional Development. 24 May 1994. Retrieved 2 April 2023.
- ↑ "Members of the National Assembly". Parliament of South Africa. 1998-06-03. Archived from the original on 1998-06-28. Retrieved 2023-04-12.
- ↑ "The National Assembly List of Resinations and Nominations". Parliament of South Africa. 2002-06-02. Archived from the original on 2 June 2002. Retrieved 2023-04-02.
- ↑ Empty citation (help)"General Notice: Notice 717 of 2004 - Electoral Commission – List of Names of Representatives in the National Assembly and the Nine Provincial Legislatures in Respect of the Elections Held on 14 April 2004" (PDF). Government Gazette of South Africa. Vol. 466, no. 2677. Pretoria, South Africa: Government of South Africa. 20 April 2004. pp. 4–95. Retrieved 26 March 2021.
- ↑ "Rebellion in the Eastern Cape ANC ranks". The Mail & Guardian (in Turanci). 2006-09-01. Retrieved 2023-04-15.
- ↑ "ANC mourns death of MP James Kati". The Mail & Guardian (in Turanci). 2006-10-02. Retrieved 2023-04-15."ANC mourns death of MP James Kati". The Mail & Guardian. 2 October 2006. Retrieved 15 April 2023.
- ↑ "Zuma calls for unity". News24 (in Turanci). 21 October 2006. Retrieved 2023-04-15.