Jami'ar Gwamnati

Jami'ar Gwamnati
type of university (en)
Bayanai
Ƙaramin ɓangare na	jami'a da public educational institution (en)
Filin aiki	higher education (en)
Hannun riga da	jami'a mai zaman kanta

Jami'ar gwamnati, jami'ar jiha, ko kwalejin gwamnati jami'a ce ko kwaleji wacce jiha ce ke da ita ko kuma tana karɓar kuɗi mai yawa daga gwamnati. Ko jami'ar ƙasa ana ɗaukarta "jama'a" ya bambanta daga ƙasa ɗaya (ko yanki) zuwa wata, galibi ya danganta da takamaiman yanayin ilimi. Sabanin haka, jami'a mai zaman kanta galibi kamfani ne mai zaman kansa (ba don riba ko riba ba). Duk nau'ikan biyu galibi gwamnati ce ke tsara su, amma zuwa matakai daban-daban.

Afirka

Aljeriya

A Aljeriya, jami'o'in gwamnati muhimmin ɓangare ne na tsarin ilimi, kuma ana ɗaukar ilimi a matsayin haƙƙi ga dukkan 'yan ƙasa. Samun damar shiga waɗannan jami'o'in yana buƙatar cin jarrabawar Baccalaureate (Bac), tare da kowace cibiya tana saita buƙatun maki (cikin 20) don manyan fannoni da shirye-shirye daban-daban. Manyan jami'o'in gwamnati sun haɗa da Jami'ar Algiers, Jami'ar Oran, da Jami'ar Mentouri Constantine .

Misira

Jami'ar Alkahira da ke Giza, Masar

A Masar, an kafa Jami'ar Al-Azhar a shekara ta 970 AD a matsayin madrasa ; ta zama jami'ar gwamnati a hukumance a shekara ta 1961 kuma tana ɗaya daga cikin tsofaffin cibiyoyin ilimi mafi girma a duniya. A ƙarni na 20, Masar ta buɗe wasu jami'o'in gwamnati da yawa da kuɗin makaranta da gwamnati ke ba da tallafi, ciki har da Jami'ar Alkahira a shekara ta 1908, Jami'ar Alexandria a shekara ta 1912, Jami'ar Assiut a shekara ta 1928, Jami'ar Ain Shams a shekara ta 1957, Jami'ar Helwan a shekara ta 1959, Jami'ar Beni-Suef a shekara ta 1963, Jami'ar Zagazig a shekara ta 1974, Jami'ar Benha a shekara ta 1976, da Jami'ar Suez Canal a shekara ta 1989.

Kenya

A Kenya, Ma'aikatar Ilimi ce ke kula da dukkan jami'o'in gwamnati. Dalibai suna yin rajista bayan kammala tsarin shirin ilimi na 8-4-4 kuma sun cimma maki na C+ ko sama da haka. Dalibai da suka cika sharuddan da Hukumar Kula da Jami'o'i da Kwalejoji ta Kenya ta tsara kowace shekara suna samun tallafin gwamnati, tare da gwamnati tana ba da wani ɓangare na kuɗin jami'a ko kwaleji. Dalibai kuma suna cancanci samun rancen ƙarancin riba daga Hukumar Ba da Lamuni ta Ilimi Mai Girma; ɗalibai dole ne su biya bashin bayan kammala karatunsu na gaba.

Najeriya

A Najeriya, gwamnatocin tarayya da na jihohi na iya kafa jami'o'in gwamnati.

Afirka ta Kudu

Jami'ar Johannesburg da ke Johannesburg, Afirka ta Kudu

Afirka ta Kudu tana da jami'o'i 26 na gwamnati waɗanda membobin jami'o'i ne a Afirka ta Kudu. An rarraba waɗannan a matsayin jami'o'i na gargajiya ko na gabaɗaya.

Tunisiya

A Tunisiya, Ma'aikatar Ilimi Mai zurfi da Binciken Kimiyya tana kula da jami'o'in gwamnati kuma tana ba da garantin shiga ga ɗaliban da suka sami digiri na farko a fannin karatun digiri na farko a Tunisiya . Ta amfani da gidan yanar gizon gwamnati, ɗaliban suna yin jerin buƙatun jami'o'in da suke son zuwa, tare da ɗaliban da suka fi matsayi suna samun zaɓi na fifiko. Jami'o'i suna sanya ɗalibai a matsayi bisa ga sakamakon digirinsu na farko.

Asiya

Bangladesh

Jami'ar Barishal a Barishal, Bangladesh

Akwai jami'o'in gwamnati guda 56 a Bangladesh As of September 2025 Hukumar Ba da Tallafin Jami'o'i ce ke kula da su, wadda gwamnati ta kafa a shekarar 1973.

Brunei

Yawancin jami'o'i a Brunei jama'a ne.

China

Jami'ar Peking da ke birnin Beijing, kasar Sin

A ƙasar Sin kusan dukkan jami'o'i da cibiyoyin bincike na gwamnati ne. Yawanci, gwamnatocin larduna suna gudanar da jami'o'in gwamnati. Duk da haka, wasu gwamnatocin ƙananan hukumomi ne ke gudanar da su ko kuma na ƙasa ne, waɗanda gwamnatin tsakiya ke gudanarwa kai tsaye. Kwalejojin digiri na masu zaman kansu suna wanzuwa amma galibi kwalejojin sana'a ne waɗanda ƙungiyoyi masu zaman kansu ke ɗaukar nauyinsu. Jami'o'i masu zaman kansu galibi ba za su iya bayar da digiri na farko ba. Jami'o'in gwamnati suna da suna mafi girma a cikin gida da kuma a duniya baki ɗaya .

Hong Kong

Kwamitin Tallafin Jami'a yana ba da kuɗaɗen jami'o'i takwas na gwamnati a Hong Kong. Kwalejin Fasaha ta Hong Kong ita ma tana samun kuɗi daga gwamnati . Akwai jami'o'i huɗu masu ba da kuɗi ga kansu, wato Jami'ar Metropolitan ta Hong Kong, Jami'ar Hong Kong Shue Yan, Jami'ar Hang Seng ta Hong Kong, da Jami'ar Saint Francis .

Indiya

Jami'ar Jawaharlal Nehru da ke Delhi, Indiya

A Indiya, yawancin jami'o'i da kusan dukkan cibiyoyin bincike na gwamnati ne. Akwai wasu kwalejoji masu zaman kansu na digiri na farko amma yawancinsu makarantun injiniya ne waɗanda ke da alaƙa da jami'o'in gwamnati. Makarantun masu zaman kansu na iya samun taimako kaɗan daga gwamnatocin ƙasa ko na jihohi. Indiya kuma tana da jami'a "buɗaɗɗiya" ta gwamnati, Jami'ar Buɗaɗɗiya ta Ƙasa ta Indira Gandhi wacce ke ba da ilimin nesa. Dangane da adadin ɗaliban da suka yi rajista, yanzu ita ce babbar jami'a a duniya tare da ɗalibai sama da miliyan huɗu.