Jump to content

Janet Nwadiogo Mokelu

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Janet Nwadiogo Mokelu
Rayuwa
HaihuwaAsaba, 7 ga Faburairu, 1910
ƙasaNajeriya
Mutuwa31 ga Maris, 2003
Sana'a
Sana'aɗan siyasa, philanthropist (en) Fassara, nurse (en) Fassara, malami, ɗan kasuwa da gwagwarmaya

Cif Janet Nwadiogo Mokelu Listenⓘ (an haife ta Janet Onwuegbuzia; 7 ga Fabrairu, 1910 - 31 ga Maris, 2003) 'yar siyasar Najeriya ce, mai ba da agaji, ma'aikaciyar jinya, malami, Shugaba makarantar kuma 'yar kasuwa.[1] Ta sami damar rarrabe kanta a matsayin mai ilimi, mai fafutuka da kuma mai kishin kasa. Wani memba na Majalisar Dokokin Gabas da Majalisar Shugabannin Gabas a Najeriya, Mokelu na ɗaya daga cikin 'yan majalisa mata na farko na Najeriya.[2][3]

Rayuwa ta farko da aiki

[gyara sashe | gyara masomin]

An haife ta ne ga iyalin Joseph da Margaret Onwuegbuzia na Umuagu Quarters, Asaba, a cikin abin da ke yanzu Jihar Delta, Najeriya, Janet ta halarci Kwalejin Horar da Malamai (1930-1932), inda ta sami takardar shaidar Malamai ta Grade II. An nada ta a matsayin memba na musamman na Majalisar Shugabannin Gabas a shekarar 1959, tare da Cif Margaret Ekpo, [4] kuma daga baya ta yi aiki a matsayin mai ba da shawara na siyasa na musamman ga Gwamnatin Jihar Anambra daga 1980 zuwa 1983.

Mokelu ta yi imani sosai da ecumenism kuma ta yi aiki tare da abokiyarta Eudora, Lady Ibiam don inganta shi a matsayin dalilin. Ta jagoranci taron mata na Oraifite Anglican na tsawon shekaru ashirin da biyar, daga ƙarshe ta sauka a shekarar 1995. A wannan lokacin, ta jagoranci gina makarantar sakandare ta yara maza a Oraifite, da masana'antar saƙa da sauransu. Ta koyar da horo da dabi'u na ɗabi'a tsakanin matan da suka girmama ta.

Lady Knight na farko na Ikilisiyar Anglican a cikin tsohuwar Diocese a kan Nijar, [5] rawar da ta taka a matsayin jagora da mai motsawa [6] ta inganta ayyukan da ta yi. Mai karimci ga kuskure, koyaushe tana tallafa wa matalauta, tana ba da kuɗi, abinci da tufafi kyauta.

Mokelu ta ba da gudummawa daban-daban ga inganta mata ta hanyar ayyukanta na siyasa. Ta yi imani da daidaito, kuma ta jagoranci wasu dokoki a lokacin da take cikin gwamnati waɗanda aka yi niyyar inganta rayuwar 'yan uwanta mata. Ɗaya daga cikin irin wannan doka ita ce cewa a biya mata masu aure albashi iri ɗaya da takwarorinsu maza.

Yajin aikin Enugu

[gyara sashe | gyara masomin]

A shekara ta 1949, 'yan sanda sun kashe masu hakar ma'adinai ashirin da daya wadanda ke zanga-zangar rashin biyan bashin hakar ma-adinai a Enugu. Mokelu ya tattara mata kuma ya nuna adawa da kisan tare da 'yan gwagwarmaya Funmilayo Ransome-Kuti da Margaret Ekpo.[1] Sun bukaci a gurfanar da 'yan sanda da ke da hannu a harbi kuma a kashe su. Sun kuma yi Allah wadai da manufofin mulkin mallaka a duk wani bangare.

Ayyukan siyasa

[gyara sashe | gyara masomin]

Cif Mokelu ya yi imani da karfi cewa duk mata ya kamata su jefa kuri'a kuma a zabe su. Takardun da ta yi a matsayin 'yar majalisa sun tabbatar da waɗannan, tare da Cif Ekpo - wanda ya yi aiki tare da ita a cikin House of Chiefs daga 1959 har zuwa 1961 da kuma House of Assembly daga 1961 har zuwa 1966 - kasancewa mai haɗin gwiwa a wannan batun.[7]

  • Dubi Tattaunawar Majalisar Dokoki na Gabashin Gidan Shugabannin . Rahoton hukuma 1960-1961 da Tattaunawar Majalisar Dokoki ta Gabas, Rahoton hukumi 1961-1966.
  1. ↑ "BiafraNigeriaWorld: The Authority on BiafraNigeria". news.biafranigeriaworld.com. Archived from the original on March 30, 2013. Retrieved 2016-02-11.CS1 maint: unfit url (link)
  2. ↑ "Celebrating the Nigerian Political Amazons". www.gamji.com. Archived from the original on 2017-02-16. Retrieved 2016-02-11.
  3. ↑ Tayo Agunbiade. "Remembering Margaret Ekpo and the Enugu strike massacre". aljazeera.com. Retrieved July 13, 2025.
  4. ↑ Tayo Agunbiade. "Remembering Margaret Ekpo and the Enugu strike massacre". aljazeera.com. Retrieved July 13, 2025.
  5. ↑ Tony Chinedu. "My mother was the first woman elected into parliament in Nigeria – Janet Mokelu's daughter- Prof Egbuonu". anambrapeople.com.ng. Retrieved July 13, 2025.
  6. ↑ "BiafraNigeriaWorld: The Authority on BiafraNigeria". news.biafranigeriaworld.com. Archived from the original on March 30, 2013. Retrieved 2016-02-11.CS1 maint: unfit url (link)
  7. ↑ Tayo Agunbiade. "Remembering Margaret Ekpo and the Enugu strike massacre". aljazeera.com. Retrieved July 13, 2025.