Jerin mata masana kimiyya da masu fafutuka
|
Wikimedia list of persons by occupation (en) |
Wadannan sune jerin mata masana kimiyyar yanayi da masu gwagwarmaya ta ƙasa - mata da aka sani da ayyukansu a fagen ilimin yanayi.
Gabatarwa
[gyara sashe | gyara masomin]Mata sun ba da gudummawa sosai ga binciken sauyin yanayi da manufofi da kuma nazarin Batutuwan muhalli na duniya. Sun hada da mata masu kimiyya da yawa da kuma masu tsara manufofi da masu gwagwarmaya. Mata masu bincike sun ba da gudummawa sosai ga manyan kimantawa na kimiyya kamar na Millennium Ecosystem Assessment kuma suna da wakilci sosai a kan manyan kwamitocin canjin duniya na Majalisar Kimiyya ta Duniya (ICSU) da Kwalejin Kimiyya ta Amurka. Sun taka muhimmiyar rawa a cikin manufofin yanayi na duniya. Misali, Christiana Figueres tana jagorantar tattaunawar yanayi ta duniya a matsayin Babban Sakataren Yarjejeniyar Tsarin Majalisar Dinkin Duniya kan Canjin Yanayi (UNFCCC) kuma tsohon Shugaban Ireland Mary Robinson shine Jakadan Musamman na Majalisar Dinkinobho kan Canjin Canjin Yanki. Susan Solomon ta jagoranci ƙungiyar aiki ta kimiyyar yanayi ta 1 na Kwamitin Gwamnati kan Canjin Yanayi na huɗu a cikin 2007. Tun daga shekara ta 1990, mata suna taka muhimmiyar rawa a kan Kwamitin Gwamnati kan Canjin Yanayi, babban taron kasa da kasa.[1]
Afghanistan
[gyara sashe | gyara masomin]- Zuhal Atmar, mai kula da muhalli wanda ke gudanar da masana'antar sake amfani
- Faiza Darkhani (an haife ta a shekara ta 1992), mai kula da muhalli, masanin canjin yanayi, kuma mai fafutukar kare hakkin mata
Argentina
[gyara sashe | gyara masomin]- Inés Camilloni (an haife ta a shekara ta 1964), masanin yanayin yanayi yana nazarin canjin yanayi a Kudancin Amurka
Ostiraliya
[gyara sashe | gyara masomin]- Nerilie Abram (an haife ta a shekara ta 1977), mai bincike a cikin canjin yanayi da paleoclimatology
- Tracy Ainsworth, masanin ilimin halittu na ruwa da ke aiki a kan coral reefs
- Lisa Alexander, ƙwararren duniya game da raƙuman zafi
- Julie Arblaster, mai binciken canjin yanayi, mai ba da gudummawa ga Kwamitin Gwamnati kan Canjin Yanayi
- Sue Barrell, masanin yanayin yanayi mai aiki a cikin sa ido kan yanayi da lura da teku-duniya
- Kirsten Benkendorff (an haife shi a shekara ta 1973), masanin kimiyyar ruwa da ke aiki a kan molluscs
- Wendy Bowman (an haife ta c.1934), mai fafutukar kare muhalli
- Wendy Craik (an haife ta a shekara ta 1949), masanin kimiyya da ke aiki don Hukumar Canjin Yanayi
- Adriana Dutkiewicz, masanin ilimin sedimentologist a Jami'ar Sydney
- Ann Henderson-Sellers (an haife ta a shekara ta 1952), kimantawar Hadarin canjin yanayi
- Taryn Lane, masanin makamashi mai sabuntawa
- Judith Lean, masanin kimiyyar hasken rana da yanayi na Australiya-Amurka
- Indiya Logan-Riley, mai fafutukar kare yanayi na Māori
- Janice Lough, masanin kimiyyar yanayi da ke binciken coral reefs
- Amanda Lynch, Farfesa na Duniya, Muhalli da Kimiyya na Duniya a Jami'ar Brown kuma darektan da ya kafa Cibiyar a Brown don Muhalli da Al'umma.[2] Ita gwani ce a cikin tsarin tsarin yanayi na polar, ilimin muhalli na asali da nazarin manufofin yanayi. Ita memba ce ta American Meteorological Society, Kwalejin Kimiyya da Injiniya ta Australiya da Kwalejin Nazarin Kimiyya ta Norway don Binciken Polar .
- Cara Augustenborg (1938-2017), ɗan wasan kwaikwayo na Slovenia-Amurka kuma mai fafutukar kare muhalli
- Ann Henderson-Sellers (an haife ta a shekara ta 1952), masanin kimiyyar tsarin ƙasa da ke mai da hankali kan tasirin yanayi
- Jane McAdam (an haife ta a shekara ta 1974), ƙwararren lauya kan canjin yanayi da 'yan gudun hijira
- Helen McGregor, masanin ilimin ƙasa kuma mai binciken canjin yanayi, Makarantar Bincike ta Kimiyya ta Duniya a Jami'ar Kasa ta AustraliaJami'ar Kasa ta Australiya
- Amanda McKenzie, mai sharhi game da canjin yanayi
- Jessica Melbourne-Thomas, masanin ilimin muhalli na ruwa da kuma tsarin muhalli
- Sam Mostyn (an haife ta c.1964), 'yar kasuwa mai aiki a canjin yanayi
- Sarah Perkins-Kirkpatrick (an haife ta a shekara ta 1983), bincike na zafi
- Anjali Sharma (an haife ta a shekara ta 2004), mai fafutukar kare yanayi na yara
- Kate Trinajstic, masanin burbushin halittu da masanin ilimin juyin halitta
- Jo Vallentine (an haife shi a shekara ta 1946), mai fafutukar adawa da nukiliya
- Carden Wallace, masanin ilimin halittu na ruwa kuma darektan gidan kayan gargajiya, gwani a kan murjani
- Shemara Wikramanayake (an haife ta a shekara ta 1962), 'yar kasuwa da ke kokarin samar da karancin hayaki da samar da makamashi mai sabuntawa
- Penny Whetton (1958-2019), tsinkayen canjin yanayi na yanki na Ostiraliya
- Katherine Woodthorpe, mai zartarwa da ke da hannu a cikin gobarar daji da haɗarin halitta
Belgium
[gyara sashe | gyara masomin]- Margaretha Guidone (an haife ta a shekara ta 1956), mai fafutuka da ke yaki da dumamar yanayi
Bolivia
[gyara sashe | gyara masomin]- Ximena Vélez Liendo (an haife ta a shekara ta 1976), masanin ilimin halitta da ke mai da hankali kan yanayin muhalli na beyar Andean
Brazil
[gyara sashe | gyara masomin]- Rosaly Lopes (an haife ta a shekara ta 1957), masanin ilimin ƙasa wanda ya ƙware a fannin ilimin dutsen wuta
- Antônia Melo (an haife ta a shekara ta 1949), mai kula da muhalli kuma mai fafutukar kare hakkin dan adam
Kamaru
[gyara sashe | gyara masomin]- Sevidzem Ernestine Leikeki (an haife shi a shekara ta 1985), mai fafutukar yanayi
Kanada
[gyara sashe | gyara masomin]- Eriel Danger (an haife shi a shekara ta 1979), mai fafutukar kare hakkin 'yan asalin ƙasar da niyyar aiwatar da yanayi
- Marie-Josée Fortin (an haife ta a shekara ta 1958), mai binciken muhalli na sararin samaniya
- Natalya Gomez, mai tsara yanayin kankara mai ƙarfi, farfesa a Jami'ar McGill
- Katharine Hayhoe (an haife ta a shekara ta 1972), kimiyyar yanayi, tsarin yanayi na duniya
- Nasrin Husseini, ɗan gudun hijira da aka haifa a Afghanistan, mai fafutukar abinci da ke aiki kan inganta yawan aiki ta hanyar kiwo
- Naomi Klein (an haife ta a shekara ta 1970), marubuciya, mai shirya fina-finai kuma mai fafutukar kare muhalli
- Melina Laboucan-Massimo, mai fafutukar kare hakkin dan asalin ƙasar
- Corinne Le Quéré (an haife ta a shekara ta 1966), farfesa a binciken Royal Society, Jami'ar East Anglia
- Deborah Martin-Downs, masanin ilimin halittu na ruwa, masanin muhalli
- Line Rochefort, masanin ilimin muhalli wanda ya kware a cikin sabunta turɓaya
- Marie Sanderson (1921-2010), masanin ilimin ƙasa da kuma masanin yanayin yanayi.
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Gay-Antaki, Miriam (17 January 2018). "Climate for women in climate science: Women scientists and the Intergovernmental Panel on Climate Change". Proceedings of the National Academy of Sciences. PNAS. 115 (9): 2060–2065. Bibcode:2018PNAS..115.2060G. doi:10.1073/pnas.1710271115. PMC 5834669. PMID 29440422.
- ↑ "IBES 10th Anniversary". Institute at Brown for Environment and Society. Brown University. Retrieved December 29, 2024.