Jump to content

Jerin rikice-rikice na canjin yanayi

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Infotaula d'esdevenimentJerin rikice-rikice na canjin yanayi

Iri controversy (en) Fassara
Sanadi Canjin yanayi

Akwai muhawara ta jama'a da ta gabata da ta yanzu game da wasu fannoni na canjin yanayi: yawan abin da ya faru a zamanin yau, menene dalilinsa, menene tasirinsa zai kasance, da kuma abin da ya kamata a ɗauka don hana shi yanzu ko daga baya, da sauransu. A cikin wallafe-wallafen kimiyya, akwai Yarjejeniya mai karfi cewa yanayin zafi na duniya ya karu a cikin 'yan shekarun nan kuma cewa yanayin ya haifar da hayaki na iskar gas.[1]

Rashin jituwa yanzu ya fi na siyasa maimakon na kimiyya, saboda akwai yarjejeniyar kimiyya cewa dumamar duniya tana faruwa kuma ayyukan ɗan adam ne ke motsa shi.[2] Tattaunawar jama'a da ke nuna muhawara ta kimiyya sun haɗa da kimantawa game da yadda tsarin yanayi zai iya amsawa ga kowane matakin da aka ba da iskar gas (tsinkaye na yanayi). Rikici game da mahimman gaskiyar kimiyya na dumamar duniya sun fi yawa a cikin kafofin watsa labarai fiye da a cikin wallafe-wallafen kimiyya, inda ake bi da irin waɗannan batutuwa kamar yadda aka warware su, kuma irin waɗannan rikice-rikice sun fi yawa A Amurka da Ostiraliya fiye da duniya.[3][4]

Tattaunawa game da cikakkun bayanai a cikin kimiyya

[gyara sashe | gyara masomin]

An yi muhawara da yawa game da cikakkun bayanai na kimiyyar canjin yanayi. Masu musun canjin yanayi da "masu shakka" sun kasance suna ɗaukar bayanai ko nazari, sannan su yi ta yin tsokaci game da duk wata tattaunawa ta kimiya ko ɓatanci na fili wanda ya dace da ajandarsu. Yawancin waɗannan bambance-bambancen da aka bayyana an daidaita su a halin yanzu, ƙirar yanayi sun zama mafi daidai, ra'ayin kimiyya game da canjin yanayi ya ƙarfafa da sauransu. Misali, masanin yanayin yanayi Kevin E. Trenberth ya buga ko'ina a kan batun sauyin yanayi kuma ya fallasa kurakuran da ke cikin wallafe-wallafen wasu masana kimiyya.[5][6][7]

Don muhawara da jayayya da suka gabata game da cikakkun bayanai na kimiyya duba misali:

Tattaunawa game da amsa mafi inganci ga dumama

[gyara sashe | gyara masomin]

An yi muhawara game da amsoshi mafi kyau ga jinkirin dumamar duniya, da kuma lokacin su. Tattaunawar tana kan takamaiman ayyuka don Rage Canjin yanayi da daidaita canjin yanayi, ko aikin yanayi gabaɗaya. Dubi misali:

  • Halin rabuwa
  • Tarihin manufofin canjin yanayi da siyasa
  • Rikici da aka yi
  • Siyasa na kimiyya
  • Tsayayya da kimiyya na dama

Bayanan da aka ambata

[gyara sashe | gyara masomin]
  1. "'Climate Change 2013: The Physical Science Basis.' IPCC Fifth Assessment Report, Working Group I, Summary for Policymakers. 'The best estimate of the human-induced contribution to warming is similar to the observed warming over this period.'" (PDF). Archived from the original (PDF) on 22 October 2018. Retrieved 26 December 2018.
  2. "Scientific consensus: Earth's climate is warming". Climate Change: Vital Signs of the Planet. Retrieved 16 September 2018.
  3. Stoddard, Isak; Anderson, Kevin; Capstick, Stuart; Carton, Wim; Depledge, Joanna; Facer, Keri; Gough, Clair; Hache, Frederic; Hoolohan, Claire; Hultman, Martin; Hällström, Niclas; Kartha, Sivan; Klinsky, Sonja; Kuchler, Magdalena; Lövbrand, Eva; et al. (18 October 2021). "Three Decades of Climate Mitigation: Why Haven't We Bent the Global Emissions Curve?". Annual Review of Environment and Resources (in Turanci). 46 (1): 653–689. doi:10.1146/annurev-environ-012220-011104. ISSN 1543-5938. S2CID 233815004 Check |s2cid= value (help). Retrieved 31 August 2022. |hdl-access= requires |hdl= (help)
  4. Boykoff, M.; Boykoff, J. (July 2004). "Balance as bias: global warming and the US prestige press" (PDF). Global Environmental Change Part A. 14 (2): 125–136. Bibcode:2004GEC....14..125B. doi:10.1016/j.gloenvcha.2003.10.001. Archived from the original (PDF) on 6 November 2015.
  5. Trenberth, Kevin E.; Fasullo, John T.; Abraham, John P. (2011). "Issues in Establishing Climate Sensitivity in Recent Studies". Remote Sensing (in Turanci). 3 (9): 2051–2056. Bibcode:2011RemS....3.2051T. doi:10.3390/rs3092051. ISSN 2072-4292.
  6. Trenberth, Kevin E.; Fasullo, John T.; O'Dell, Chris; Wong, Takmeng (2010). "Relationships between tropical sea surface temperature and top-of-atmosphere radiation". Geophysical Research Letters (in Turanci). 37 (3). Bibcode:2010GeoRL..37.3702T. doi:10.1029/2009GL042314. ISSN 0094-8276. S2CID 6402800.
  7. Foster, G.; Annan, J. D.; Jones, P. D.; Mann, M. E.; Mullan, B.; Renwick, J.; Salinger, J.; Schmidt, G. A.; Trenberth, K. E. (2010). "Comment on "Influence of the Southern Oscillation on tropospheric temperature" by J. D. McLean, C. R. de Freitas, and R. M. Carter". Journal of Geophysical Research: Atmospheres (in Turanci). 115 (D9). Bibcode:2010JGRD..115.9110F. doi:10.1029/2009JD012960. ISSN 0148-0227.