Jump to content

Johanna Mafuyana

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Johanna Mafuyana
Rayuwa
Haihuwa Matobo District (en) Fassara, 18 Satumba 1927
ƙasa Zimbabwe
Mutuwa Bulawayo, 3 ga Yuni, 2003
Makwanci National Heroes Acre (en) Fassara
Ƴan uwa
Abokiyar zama Joshua Nkomo
Sana'a
Sana'a revolutionary (en) Fassara

Johanna MaFuyana Nkomo (Satumba 18 1927 – Yuni 3, 2003) 'yar ƙasar Zimbabwe ce a lokacin gwagwarmayar ‘yantar da ƙasar daga hannun ‘yan mulkin mallaka. Mutanen Zimbabwe ne suka yi mata laƙabi da Mama Mafayuna.[1][2][3][2]

Rayuwar farko da ta sirri

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi MaFuyana a Matobo, Matebeleland South zuwa Paul Silwalume Fuyana da Maria Sithunzesibi Mbambo. An haife ta a gidan sarautar Nguni kuma ita ce babba ta biyu a cikin yara uku. Ta kammala karatun firamare a St. Joseph's Primary School.[4]

Ta yi aiki a matsayin matron a Dominican Sister's Convent a Bulawayo, inda ta haɗu da mai kishin ƙasa kuma marigayi mataimakin shugaban ƙasa Joshua Nkomo a shekarar 1949. Sun yi aure a cikin shekara guda. Ɗansu na fari ya rasu yana jariri. Sun haifi 'ya'ya huɗu.[5][6][4]

Gwagwarmaya

[gyara sashe | gyara masomin]

MaFuyana ta kasance mai biyayya ga mijinta kuma ta yi renon danginsu a lokacin da ya je yakin neman ‘yancin ƙasar, har ma a lokacin da ake tsare da shi. Ita ma MaFuyana ta shiga cikin turjiyar.

MaFuyana ta kasance tana takurawa tsarin mulkin mallaka. An sha yi mata barazanar kama ta. Wani lokaci, ƴan makonni bayan ta haifi ƙaramin ɗanta, Sehlule, Reshe na Musamman na Rhodesian ya zo gidanta don kai farmaki. Ta jefa musu gwangwanin madarar madara a matsayin kare kai aka tsare ta. An daure ta a wani sanannen Sansanin Ƙuntatawa na Gonakudzingwa. [7]

MaFuyana yai dauki ƙwaƙƙwaran ƙwararru tare da isar da bayanai daga ƴan kishin ƙasa da aka ɗaure saboda turjiya. A watan Maris na shekarar 1977, bayanai sun zo cewa ‘yan mulkin mallaka, a karkashin marigayi Firayim Minista Ian Smith, na shirin yin garkuwa da ƙaramin yaronta a matsayin wani mataki na daukar fansa. An tilasta mata yin gudun hijira kuma ta zauna a Ingila da Jamhuriyar Demokradiyyar Jamus na ɗan lokaci, waɗanda suka goyi bayan 'yancin kai na Zimbabwe.[4][7][6] She was imprisoned at the notorious Gonakudzingwa Restriction Camp.[7]

MaFuyana ta yi aiki tare da Gidauniyar Rayuwa da Ci gaban Yara har zuwa mutuwarta. Gidauniyar an shiryata ne domin tabbatar da jin daɗin yara marasa galihu a ƙasar ta Zimbabwe.

MaFuyana ta yi korafin ciwon ciki har sai da ta rasu ranar 3 ga watan Yunin 2003 a Bulawayo. Tana da shekaru 75 a duniya. [2]

An binne MaFuyana a Acre na Jarumi na ƙasa a Harare. [2]

  1. "Mama Mafuyana honoured". The Chronicle. 6 October 2014. Retrieved 11 November 2020.
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 "Johana "Mama MaFuyana" Nkomo (1927-2003) - Find A..." www.findagrave.com (in Turanci). Retrieved 11 November 2020.
  3. "All set for Mama Mafuyana gala". Bulawayo24 News. 28 October 2020. Retrieved 11 November 2020.
  4. 4.0 4.1 4.2 "MaFuyana: Royalty married to the struggle". The Herald. Retrieved 11 November 2020.
  5. "Zimbabwe Nationalist Joshua Nkomo Dies at 82". Washington Post. 2 July 1999. Retrieved 11 November 2020.
  6. 6.0 6.1 Magirosa, Maidei. "Mothers of the revolution | Celebrating Being Zimbabwean". The Patriot. Archived from the original on 9 March 2023. Retrieved 11 November 2020.
  7. 7.0 7.1 7.2 NDLOVU, NQOBANI. "All set for Mama Mafuyana gala". NewsDay Zimbabwe. Archived from the original on 26 December 2024. Retrieved 11 November 2020.