Jump to content

Joyce Mpanga

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Joyce Mpanga
Member of Parliament of Uganda (en) Fassara

1996 - 2001
Rayuwa
Haihuwa Mityana (en) Fassara, 22 ga Janairu, 1934
ƙasa Uganda
Mutuwa 18 Nuwamba, 2023
Karatu
Makaranta Makarantar Sakandare ta Gayaza
(1947 - 1952)
Harsuna Turanci
Sana'a
Sana'a ɗan siyasa
Mamba Lukiiko (en) Fassara
Amb. Brown tare da Hon. Mpanga

Joyce Rovincer Mpanga (née Masembe; 22 Janairu 1934 - 18 Nuwamba Shekara ta 2023) 'yar siyasar ƙasar Uganda ce kuma memba na Lukaiko daga shekarun 2009. Mpanga ta kasance ministar ci gaban mata daga shekarun 1988 zuwa 1989 sannan kuma ministar ilimin firamare daga shekarun 1989 zuwa 1992. Bayan majalisar ministocin Uganda, Mpanga ta kasance 'yar majalisa daga shekarun 1996 zuwa 2001 na gundumar Mubende.

Rayuwar farko da ilimi

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi Mpanga a ranar 22 ga watan Janairu shekara ta 1934 a Mityana, Uganda kuma ta halarci makarantar sakandare ta Gayaza. Bayan ta kammala karatunta a Kwalejin Makerere a shekarar 1958, ta tafi Jami'ar Landan don yin Digiri na Farko da Jami'ar Indiana Bloomington don yin Master of Science a shekara ta 1962. [1]

Mpanga ta fara aikinta a matsayin malama a Kwalejin Makerere a shekarar 1958 kuma mataimakiyar shugabar makarantar sakandare ta Gayaza a shekarar 1962.[1] A lokacin da take a Makerere, an zaɓi Mpanga a Majalisar Dokokin Uganda a shekara ta 1960.[2] Mpanga ya tafi Ingila a gudun hijira shekara guda bayan harin Lubiri na shekarar 1966 ta koma Uganda a shekara ta 1972.[1] Yayin da take Ingila, ta kasance malamar firamare.[3]

A cikin shekara ta 1988, Mpanga ta zama ministar mata a ci gaba ta Uganda ta farko kuma Gertrude Byekwaso Lubega ya gaje ta.[4] A shekara mai zuwa, an naɗa ta a matsayin ministar ilimin firamare kuma ta riƙe wannan muƙamin har shekara ta zuwa 1991.[5] Baya ga yin aiki a majalisar ministocin Uganda, Mpanga kuma 'yar majalisa ce ta gundumar Mubende daga shekarun 1996 zuwa 2001.[6] A tsakanin matsayinta na siyasa, ta shiga cikin sake rubuta kundin tsarin mulkin Uganda a shekara ta 1995.[7] A cikin shekara ta 2009, Mpanga ta zama memba na Lukiko na Buwekula kuma ta kasance wakiliyar mata na majalisar Buganda tun a shekarar 2011.[8]

Rayuwa ta sirri

[gyara sashe | gyara masomin]

Mpanga ta yi aure da ’ya’ya biyu.[9] Jikanta mawaƙin rap ne kuma mai yin magana George the Poet.[10]

Mpanga ya mutu a ranar 18 ga watan Nuwamba, 2023, tana da shekaru 89.[11]

  1. 1.0 1.1 1.2 (Henry Louis ed.). Missing or empty |title= (help) Cite error: Invalid <ref> tag; name "africanbiography" defined multiple times with different content
  2. Tripp, Aili Mari (2000). Women and Politics in Uganda. Madison: University of Madison Press. pp. 87–88. ISBN 9780299164843.
  3. Sheldon, Kathleen E. (2005). "Mpanga, Joyce R. (1934)". Historical Dictionary of Women in Sub-Saharan Africa. Lanham, Maryland: Scarecrow Press. p. 158. ISBN 0810853310.
  4. Empty citation (help)
  5. Magoba, Brian (13 October 2012). "Joyce Mpanga: A quiet champion for women's rights". Daily Monitor. Retrieved 7 July 2018.
  6. "FULL LIST OF BUGANDA LUKIIKO MEMBERS". The Observer (Uganda). 22 April 2009. Archived from the original on 28 November 2017. Retrieved 7 July 2018.
  7. Jennings, Rosalind (6 February 2008). "Ugandan women's right activist to speak on gender issues". Orlando Sentinel. Archived from the original on March 7, 2019. Retrieved 7 July 2018.
  8. "Representatives of different categories (Professionals)". Buganda Kingdom. Archived from the original on 14 October 2011. Retrieved 7 July 2018.
  9. Lubega, Henry (25 August 2013). "Being married to Buganda's attorney general forced Mpanga to flee country". Daily Monitor. Archived from the original on 8 March 2019. Retrieved 7 July 2018.
  10. Samfuri:Cite episode
  11. "Former minister Joyce Mpanga dies at 89". Daily Express. 18 November 2023. Retrieved 19 November 2023.