Joyce Sikakane
| Rayuwa | |
|---|---|
| Haihuwa |
Orlando (en) |
| ƙasa | Afirka ta kudu |
| Karatu | |
| Harsuna | Turanci |
| Sana'a | |
| Sana'a |
Masanin tarihi, ɗan jarida, gwagwarmaya, marubuci, mai tsara fim da anti-apartheid activist (en) |
Joyce Nomafa Sikakane, daga baya Sikakane-Rankin (an haife ta a shekara ta 1943), 'yar jarida ce kuma mai fafutuka a Afirka ta Kudu. Gwamnatin Apartheid ta Afirka ta Kudu ta tsare ta tsawon watanni 17 saboda fafutukar yaki da nuna wariyar launin fata.
Tarihin Rayuwa
[gyara sashe | gyara masomin]Rayuwar farko da ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Sikakane a cikin shekarar 1943 'ya ce ga Jonathan Sikakane da Amelia Nxumalo a asibitin Bridgeman Memorial Maternity Hospital a Johannesburg, Afirka ta Kudu.[1] Ta girma a Soweto, 'yar wani malami a Jami'ar Witwatersrand. [1] Ta halarci makarantar firamare ta Holy Cross har sai da jam’iyyar ANC ta yi kira da a ƙauracewa wa dokar ta ilimin Bantu kuma an rufe makarantar.[2] A ƙarshe iyayenta sun rabu kuma ta fara zuwa makarantar sakandare ta Inanda Seminary. [2] Ta halarci Makarantar Sakandare ta Orlando na wani lokaci bayan mahaifiyarta ta sami kulawa amma sai ta koma makarantar sakandare ta Inanda, daga nan ta sauke karatu a shekarar 1963. [2] Ba ta son sake shiga kowace kwalejoji a Afirka ta Kudu saboda Dokar Ilimi ta Bantu, maimakon haka ta yanke shawarar zama 'yar jarida. [2] [1] Daga baya ta sami digiri na farko a fannin Kimiyya a Burtaniya a Open University.[3]
Aiki da gwagwarmaya
[gyara sashe | gyara masomin]Sikakane ta fara aikinta a matsayin mai aikin jarida a cikin shekarar 1960 a The World, wata jarida da fararen fata ke gudanar da ita wacce ke kula da baƙi masu sauraro.[1] A cikin shekarar 1968, ta bar Duniya don zama mai zaman kanta a Rand Daily Mail, inda za ta zama bakar fata ta farko da jaridar ta ɗauka. [1] A Rand Daily Mail, ta fara mayar da hankali kan rubuce-rubucenta kan tasirin nuna wariyar launin fata ga 'yan Afirka na Afirka ta Kudu. [1] [2]
A ranar 12 ga watan Mayu 1969, 'yan sanda sun tsare Sikakane a ƙarƙashin dokar ta'addanci kuma aka kai ta gidan yari na Pretoria, inda aka yi mata tambayoyi game da jam'iyyar African National Congress (ANC).[1] An tuhume ta a ƙarƙashin dokar hana gurguzu kuma ta tsaya gaban kotu a ranar 1 ga watan Disamba 1969, tare da wasu masu fafutuka 21. [1] An janye tuhumar a ranar 16 ga watan Fabrairun 1970 amma an sake tsare Sikakane da sauran masu fafutuka jim kaɗan bayan haka. [2] [1] Bayan kimanin watanni 17 na tsare, an sake ta a ƙarshen shekarun 1970.[2] Daga ƙarshe ta bar Afirka ta Kudu a shekarar 1973 kuma ta ci gaba da aiki da ANC a lokacin da take gudun hijira. [1] [4]
Aure
[gyara sashe | gyara masomin]A daidai lokacin da ta fara aiki a Rand Daily Mail,[1] Sikakane fell in love with and became engaged to a Scottish doctor,[5] Sikakane ta ƙaunaci kuma ta yi aure da wani likitan Scotland, Ken Rankin (1939-2011),[4][6] amma kamar yadda irin wannan dangantaka ta ƙabilu ta kasance doka a Afirka ta Kudu, sun yi shirin yin aure a wajen ƙasar.[1] A cikin shekarar 1973, Sikakane ta bar Afirka ta Kudu zuwa Zambia da reshen ANC da aka kora, [1] kuma ita da Rankin sun yi aure a shekarar 1974, daga baya suka koma Scotland. [6]
Sikakane tana da yara biyar:[1]
- Nkosinati
- Noma
- Samora
- Vikela
- Allan
Rayuwa ta baya
[gyara sashe | gyara masomin]A cikin shekarar 1977, Sikakane's autobiography, A Window on Soweto, an buga shi a Landan ta Asusun Tsaro da Taimako na Duniya (IDAF),[1] a cikin shekarar da ta biyo bayan tawayen Soweto.[7]
A cikin shekarar 1994, ta koma Afirka ta Kudu, ana ɗaukar ta a gidan rediyon Afirka ta Kudu har zuwa shekara ta 2001.
A ranar 29 ga watan Yulin 1997, ta ba da shaida a gaban Hukumar Gaskiya da Sasantawa (TRC) game da abubuwan da ta fuskanta a ƙarƙashin mulkin nuna wariyar launin fata, gami da jinyar da ta yi a lokacin da take tsare na tsawon watanni. [8]
A cikin shekarar 2008, wani ma'aikacin adana kayan tarihi na gidauniyar Nelson Mandela ya gano wata wasiƙar da ba a aika ba ga Sikakane daga Nelson Mandela.[9]
Saura
[gyara sashe | gyara masomin]Sikakane tana cikin marubutan da aka yi a cikin littafin tarihin Margaret Busby na shekarar 1992 'Ya'yan Afirka.[10][11]
Labarai
[gyara sashe | gyara masomin]Tarihin Rayuwa
[gyara sashe | gyara masomin]- A Window on Soweto (IDAF, 1977)
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 "Sikakane, Joyce Nomafa (1943—) | Encyclopedia.com". www.encyclopedia.com (in Turanci). Retrieved 25 November 2018.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 Rajgopaul, Jeeva (2011-10-08). "Joyce Sikhakhane-Rankin". South African History Online (in Turanci). Retrieved 25 November 2018.
- ↑ "Joyce Sikhakhane-Rankin | The Southern African Liaison Office". www.salo.org.za (in Turanci). Archived from the original on 26 November 2018. Retrieved 25 November 2018.
- ↑ 4.0 4.1 Jeeva (8 October 2011). "Joyce Sikhakhane-Rankin". South Sfrican History Online. Retrieved 30 October 2017.
- ↑ Kathleen E. Sheldon (2005). Historical Dictionary of Women in Sub-Saharan Africa. Scarecrow Press. ISBN 978-0-8108-5331-7.
- ↑ 6.0 6.1 "Professor Kenneth Rankin", The Herald, 23 July 2011.
- ↑ Mbali Sikakana (30 October 2020). "A distress signal from Soweto in 1977". Mail & Guardian. Retrieved 28 March 2025.
- ↑ "TRC/Special Hearings". www.justice.gov.za. Retrieved 25 November 2018.[permanent dead link]
- ↑ "The lost letter – Nelson Mandela Foundation". www.nelsonmandela.org (in Turanci). 22 July 2008. Retrieved 25 November 2018.
- ↑ Margaret Busby (1992). Daughters of Africa: An International Anthology of Words and Writings by Women of African Descent from the Ancient Egyptian to the Present. Ballantine Books. ISBN 978-0-345-38268-9.
- ↑ "Joyce Sikakane" at Goodreads.