Kabari na Noratus
| Kabari na Noratus | |
|---|---|
| Նորատուսի գերեզմանատուն | |
|
| |
| Wuri | |
| Ƴantacciyar ƙasa | Armeniya |
| Province of Armenia (en) | Gegharkunik Province (en) |
| Village in Armenia (en) | Noratus (en) |
| Coordinates | 40°22′N 45°11′E / 40.37°N 45.18°E |
![]() | |
|
| |
Kabarin Noratus (Armenian), wanda aka fi sani da Noraduz, wani kabari ne na zamani tare da yawancin Khaskars na farko (dutse na tunawa) wanda ke cikin ƙauyen Noratus a Lardin Gegharkunik na Armenia, kusa da Gavar da Tafkin Sevan, kilomita 90 a arewacin Yerevan .
Kabarin yana da mafi girman tarin khachkars a Armenia.[1] A halin yanzu ita ce mafi girman makabartar da ta tsira tare da khachkars, biyo bayan halakar da khachkars a Azerbaijan_(city)#The_Archaeological_Site_of_Old_Jugha" id="mwHQ" rel="mw:WikiLink" title="Julfa, Azerbaijan (city)">Tsohon Julfa, Nakhichevan ta gwamnatin Azerbaijan.
Khachkars
[gyara sashe | gyara masomin]Tsohon khachkars a cikin makabartar sun kasance a ƙarshen karni na 10.[1] A lokacin farfadowar al'adar khachkar a cikin ƙarni na 16-17 an gina khachkar da yawa a ƙarƙashin karkiyar Daular Safavid, lokacin da tasirin gabas ya shiga cikin fasahar Armeniya. Mashahuran masu zane guda uku daga wannan lokacin sun zana khachkars a Noraduz, wanda ya fi shahara shi ne Kiram Kazmogh (1551-1610), tsaransa sune Arakel da Meliset.[2] Kabarin ya bazu a kan filin hekta bakwai wanda ke dauke da kusan khachkars dubu kowannensu yana nuna kayan ado na musamman.[1] Yawancin khachkars an rufe su da moss da lichen. Dutsen kabarin da yawa a cikin makabartar suna nuna hotuna na bukukuwan aure da rayuwar gona. Kusa da tsohuwar makabarta, an gina sabon makabarta ta zamani da aka raba ta da dogon shinge. Kusa da makabarta a ƙauyen akwai cocin Budurwa Mai Tsarki da aka gina a ƙarni na tara. Ɗaya daga cikin khachkars daga makabartar ya ba da gudummawa ga Gidan Tarihi na Burtaniya a 1977 ta Catholicos Vazgen I.[3][4] Fuskar gaba na rectangular khachkar yana da gicciye mai laushi tare da ƙananan gicciye biyu a ƙasa waɗanda aka tsara su da trefoil da buns na inabi da ke fitowa daga kowane gefe. Wani rubutu a gefen hagu yana neman jinƙai na Allah ga wani Aputayli.[3]
Labaran gargajiya
[gyara sashe | gyara masomin]
Wani shahararren labari da ke da alaƙa da makabartar ya shafi sojojin Tamerlane masu mamayewa. A cewar wani labari mazauna ƙauyen sun sanya kwalkwali a saman khachkars kuma sun jingina takobi a kansu. Daga nesa, khachkars sun yi kama da sojoji masu dauke da makamai da ke riƙe da matsayi na tsaro sakamakon haka sojojin Tamerlane suka janye.
A wani sanannen labari, masanin addini na karni na 19 mai suna Ter Karapet Hovhanesi-Hovakimyan, daga wani gidan ibada kusa da ƙauyen, ya gudanar da ayyukan binnewa a Noraduz. Don kauce wa tafiyar sa'o'i biyu daga makabartar zuwa gidan ibada, ya gina wa kansa ƙaramin tantanin halitta a Noraduz.[2] A lokacin da yake da shekaru 90, ya nemi ɗan'uwansa su binne shi da rai. Kalmominsa na ƙarshe sun kasance: "Ba na jin tsoron mutuwa. Ina so kada ku ji tsoro. Kada ku ji tsoron komai, amma Allah kadai. Bari duk wanda ya ji tsoro ya zo wurina. Ruwa ruwa a dutsen binnewa, ya sha ruwa, ya wanke fuska, kirji, hannayinka, da kafafu. Sa'an nan karya jirgin da ke dauke da ruwa. Tsoro zai bar ku. " Har zuwa yau mutane sun karye zuwa kabarin malamin don yin wannan al'ada, suna barin gilashin da aka warwatse a ko'ana.[2]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Kouymjian, Dickran. "Arts of Armenia". Sculpture. Armenian Studies Program, California State University, Fresno. Archived from the original on 2007-11-23. Retrieved 2007-10-10.
- 1 2 "Armenia. Stone crosses" (in Rashanci). Vokrug Sveta. 2003-12-28. Archived from the original on 2013-05-04. Retrieved 2007-10-10.
