Kabarin Tutankhamun
| Kabarin Tutankhamun | |
|---|---|
 | |
| Wuri | |
| Ƴantacciyar ƙasa | Misra |
Governorate of Egypt (en)  | Luxor Governorate (en) |
| Birni | Luxor |
| Geographical location | Valley of the Kings |
| Coordinates | 25°44′25″N 32°36′05″E / 25.740361111111°N 32.601444444444°E |
 | |
| Occupant (en) |
TutanKhamun (en) - 1925 |
| Karatun gine-gine | |
| Tsawo | 30.79 meters |
| Yawan fili | 109.82 m² |
|
| |
Kabarin Tutankhamun (wanda ya yi sarauta c. 1332–1323 BC), Fir'auna na Daular Goma sha Takwas na tsohuwar Masar, yana cikin kwarin Sarakuna. Kabarin, wanda kuma aka sani da lambar kabarinsa KV62, ya ƙunshi ɗakuna huɗu da matakalar shiga da koridor. Ya fi ƙanƙanta da ƙarancin ƙawata fiye da sauran kaburburan masarautar Masar na zamaninsa, kuma wataƙila ya samo asali ne a matsayin kabari na wanda ba sarki ba wanda aka daidaita don amfani da Tutankhamun bayan mutuwarsa da wuri. Kamar sauran fir'aunai, an binne Tutankhamun da abubuwa iri-iri na jana'izar da kadarori, kamar akwatin gawa, daki, tufafi da kayan adon, duk da cewa a cikin sararin da ba a saba gani ba sai an cika kayan. 'Yan fashi sun shiga kabarin sau biyu a cikin shekarun da suka biyo bayan jana'izar, amma mummy na Tutankhamun da galibin kayayyakin jana'izar ba su nan. Ƙarƙashin matsayin kabarin, wanda aka haƙa a cikin ƙasa na kwarin, ya ba da damar shigansa ya ɓoye ta wurin tarkace da ambaliyar ruwa da gina kabari suka ajiye. Don haka, ba kamar sauran kaburbura a cikin kwarin ba, ba a cire shi daga kayansa masu kima ba a lokacin Tsakanin Matsakaici na Uku (c. 1070-664 BC).
An gano kabarin Tutankhamun a shekara ta 1922 da masu aikin tono karkashin jagorancin George Herbert, 5th Earl na Carnarvon da Howard Carter. Sakamakon yawa da ban mamaki na kayan binnewa, kabarin ya ja hankalin kafofin watsa labaru kuma ya zama sanannen sananne a cikin tarihin Egiptology. Binciken ya haifar da taƙaitaccen shaida game da tarihin mulkin Tutankhamun da kuma Zamanin Amarna da ya gabace shi, amma ya ba da haske game da al'adun kayan tarihi na tsoffin mutanen Masar masu hannu da shuni da kuma salon fashin kabari na dā. Tutankhamun ya zama ɗaya daga cikin fitattun fir'aunai, kuma wasu kayan tarihi na kabarinsa, kamar abin rufe fuska na jana'izarsa na zinare, suna daga cikin sanannun zane-zane na tsohuwar Masar.
Yawancin kayayyakin kabarin an aika zuwa gidan adana kayan tarihi na Masar da ke birnin Alkahira, kuma yanzu haka suna cikin babban dakin adana kayan tarihi na Masar da ke Giza, duk da cewa har yanzu ana nuna mummy da sarcophagus na Tutankhamun a cikin kabarin. Ambaliyar ruwa da zirga-zirgar 'yan yawon bude ido sun yi barna a kabarin tun lokacin da aka gano shi, kuma an gina kwafin dakin binnewa a kusa da wajen don rage matsin lambar 'yan yawon bude ido a kan asalin kabarin.
Tarihi
[gyara sashe | gyara masomin]Kabari da fashi
[gyara sashe | gyara masomin]Tutankhamun yayi sarauta a matsayin fir'auna tsakanin c.1334 da 1325 BC, zuwa ƙarshen daular sha takwas a lokacin Sabuwar Mulki.[1][2] Ya ɗauki kursiyin tun yana yaro bayan mutuwar Akhenaten (wanda wataƙila mahaifinsa ne) da gajeriyar sarautar Neferneferuaten da Smenkhkare. Akhenaten ya sake fasalin tsohuwar addinin Masar ta hanyar bauta wa wani abin bautawa guda ɗaya, Aten, da ƙin sauran alloli, canjin da ya fara lokacin Amarna. Ɗaya daga cikin manyan ayyukan Tutankhamun shine maido da ayyukan addini na gargajiya. An canza sunansa daga Tutankhaten, yana nufin allahntakar Akhenaten, zuwa Tutankhamun, girmama Amun, ɗaya daga cikin manyan alloli na pantheon na gargajiya. Haka nan an canza sunan sarauniyarsa daga Ankhesenpaaten zuwa Ankhesenamun.[3]
Jim kadan bayan da Tutankhamun ya karbi mulki, ya ba da umarnin wani kabari mai girman girman sarauta a cikin kwarin Sarakuna, wanda watakila daya ne daga cikin kaburbura guda biyu na zamanin daya, WV23 ko KV57. Ana tunanin KV62 asalin kabari ne wanda ba na sarauta ba, mai yiyuwa an yi nufin Ay, mai ba Tutankhamun shawara. Bayan da Tutankhamun ya mutu da wuri, an fadada KV62 don ɗaukar binne shi. Ay ya zama Fir'auna akan mutuwar Tutankhamun kuma an binne shi a WV23. Ay ya tsufa lokacin da ya hau karagar mulki, kuma mai yiyuwa ne ya binne magabacinsa a KV62 domin ya kwace wa kansa WV23 da kuma tabbatar da cewa ya shirya wani kabari na girman sarauta idan shi da kansa ya mutu. Fir'auna a zamanin Tutankhamun kuma sun gina gidajen gawawwaki inda za su karɓi hadayu don raya ruhinsu a lahira. Haikali na Ay da Horemheb da ke Medinet Habu ya ƙunshi mutummutumai waɗanda tun asali aka zana wa Tutankhamun, suna nuna ko dai haikalin Tutankhamun ya tsaya a kusa ko kuma Ay ya kwace haikalin Tutankhamun a matsayin nasa.[4]
Janar Horemheb na Tutankhamun ne ya gaje Ayy, duk da cewa an yi adawa da mika mulki kuma an haifar da wani ɗan gajeren lokaci na rashin kwanciyar hankali na siyasa. A matsayin wani ɓangare na ci gaba da mayar da martani ga Atenism, Horemheb ya yi ƙoƙarin share Akhenaten da magajinsa daga faifan, tare da wargaza abubuwan tarihin Akhenaten tare da kwace waɗanda Tutankhamun ya gina. Jerin sunayen sarakuna na gaba sun tsallake kai tsaye daga mahaifin Akhenaten, Amenhotep III, zuwa Horemheb.[5]