Kafarta

Kafarta
Bayanai
Ƙaramin ɓangare na	removal (en) da aukuwa
Has cause (en)	Q12112340
Described at URL (en)	loc.gov…

Count na Rasha Nikolay Yevdokimov, wanda ya shirya kamfen ɗin hallaka na "Tsitsekun", ya sanya ayyukan soja na Rasha da aka yi niyya ga 'yan asalin Circassian da kalmar "ochishchenie" (tsabtacewa).

A cikin Tarihi, Addini da kimiyyar siyasa, tsarkakewa shine cire matsayi ko kashe mutanen da wadanda ke mulki ba su so daga gwamnati, wani, shugabannin tawagar su, ko al'umma gaba daya. Kungiyar da ke yin irin wannan ƙoƙari ana kiranta da tsarkake kanta. Tsarkakewa na iya zama ko dai ba tare da tashin hankali ba ko tashin hankali, tare da tsohon sau da yawa ana warware shi ta hanyar cirewa mai sauƙi na waɗanda aka wanke daga ofis, kuma na ƙarshe sau da yawa an warware shi da ɗaurin kurkuku, gudun hijira, ko kisa waɗanda aka wanye.[1]

Halaye

Kisan gillar da aka yi a birnin Shanghai na shekarar 1927 a kasar Sin da kuma daren dogayen wukake na shekarar 1934 a Jamus na Nazi, inda shugaban wata jam'iyyar siyasa ya bijire wa wani bangare ko wata kungiya a cikin jam'iyyar tare da kashe mambobinta, ana kiransa da sunan "tsarkakewa". Korar jama'a da yawa bisa dalilan wariyar launin fata da kyamar baki, kamar korar 'yan Tatar na Crimea a Tarayyar Soviet, ba haka ba ne.

Kodayake tsarkakewa na kwatsam da tashin hankali sananne ne, yawancin tsarkakewar ba su haɗa da kisa ko ɗaurin kurkuku nan take ba, misali tsarkake-tsarkakewa mai yawa na Jam'iyyar Kwaminis ta Czechoslovakia a kan dalilan rashin kulawa ko watsi, ko tsarkake Yahudawa da Masu adawa da siyasa daga Ma'aikatan Jama'a na Jamus a 1933-1934.

Tun daga shekarar 1966, shugaba Mao Zedong da mukarrabansa sun kawar da da yawa daga cikin shugabancin jam'iyyar kwaminis ta kasar Sin, ciki har da shugaban kasar, shugaba Liu Shaoqi da babban sakatare-janar na lokacin, Deng Xiaoping, a matsayin wani bangare na abin da shugabannin suka kira juyin al'adu. A cikin jihohin Maoist, hukunce-hukuncen yawanci sun ƙunshi aiki tuƙuru a sansanonin laogai da kisa. Deng Xiaoping ya yi kaurin suna wajen komawa kan karagar mulki bayan an wanke shi sau da yawa.

Amfani da kalmar a tarihi

Tarayyar Soviet

An yi tsarkakewa akai-akai a Tarayyar Soviet. A cikin Tarayyar Soviet, sojoji da masu tsaron gida sun fi kamawa fiye da fararen hula.

Kalmar "tsarkakewa" sau da yawa ana danganta ta da Stalinism. Yayinda yake jagorantar USSR, Joseph Stalin ya gudanar da tsarkakewa akai-akai wanda ya haifar da dubban mutane da aka yanke musu hukuncin zuwa sansanonin aiki na Gulag da kuma kashe-kashen Kwaminisanci, jami'an soja, 'yan tsiraru, masu fashewa, da' yan ƙasa da ake zargi da makirci da kwaminisan kai. Stalin tare da Nikolai Yezhov sun fara sanannun tsarkakewar CPSU, Babban Tsarkakewa, a tsakiyar zuwa ƙarshen shekarun 1930.