Jump to content

Kama Touggourt (1871)

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Infotaula d'esdevenimentKama Touggourt
Iri faɗa
Kwanan watan 14   15 Mayu 1871

Kame Touggourt wani farmakin soji ne da 'yan ƙabilar Chaamba suka kai wa birnin Touggourt a lokacin tawayen Mokrani, inda aka kashe sojojin Faransa na birnin da kwamandojinsa. Ya faru daga watan Mayu 14-15, 1871.[1]

Bouchoucha makiyayi ne mai sauki dan ƙasar Aljeriya wanda ya samu matsala da Faransa saboda sata.[2][1] Ya yi nasarar tserewa zuwa Ain Salah, inda ya haɗa kai da wata ƙabila mai suna Chaamba, ƙarƙashin jagorancin Bennacer Benchohra, tare da su suka fara turjiya, inda suka kame N'Goussa a ranar 5 ga watan Maris 1871[3] kafin su kai wa Ouargla hari a cikin watan Maris na wannan shekarar.[4] Babban makiyinsu shi ne wani Ali Bey, Agha na Touggourt[5] a ƙarƙashin Faransa, wanda ya kame birnin a shekara ta 1854, Bayan Ali ya gane ikonsu.[1] Bayan haka, sun nufi Touggourt na Faransa da ke iko da shi don kama shi, tare da shugaban Chaamba Benchohra.[1]

Garin yana da Tirailleur na Faransa 66 da Sajan guda biyu, wanda Laftanar Mousseli ɗan asalin ƙasar ke jagoranta. An san Mousseli da karfin soja amma ba shi da hankali kuma bai yi wani kokari ba wajen kare birnin, ko da ya san Bouchoucha na gabatowa, lokacin da Bouchoucha ya isa bangon Touggourt a safiyar ranar 14 ga watan Mayu, ya ga wasu magoya bayansa sun buɗe kofofin. Ba tare da ɓata lokaci ba ya mamaye birnin.[1] Ya nufi Casbah, sai ya tarar da wata ƙaramar runduna har ma da iyayen Ali-Bey a wurin. Ma'aikatan Bouchoucha sun kai hari ga sansanin, kuma a lokacin hargitsi, an kashe Sajan Basile na Faransa a farkon yakin.[1] Wannan ya sa Mousseli ya fahimci cewa ya riga ya rasa shida daga cikin Tirailleurs 66.[1] Mousseli ya karɓi wasiƙar da ba a bayyana sunansa ba tana ba shi shawarar ya ƙaurace wa kagara ya nufi arewa tare da sojojinsa, inda Bouchoucha ba zai bi ba.[1] Ya bi shawarar kuma ya tafi a ranar 15 ga watan Mayu, amma ba su ma yi nisan kilomita 5 daga birnin ba, lokacin da suka fahimci ma'aikatan Cherif na Touggourtian sun kewaye su. Mousseli na ɗaya daga cikin waɗanda aka kashe na farko, kuma an yi wa sansanin kisan kiyashi, inda Tirailleurs huɗu kawai suka samu nasarar tserewa. A halin da ake ciki kuma, iyayen Ali-Bey gaba ɗaya sojojin garin Casbah sun bar su gaba ɗaya. Sun yi yaki sosai da Cherif, amma da suka samu labarin mutuwar Mousseli, sai suka mika wuya ga Bouchoucha. Daga baya, an miƙa su ga sabon Khalifa na Bouchoucha, Bounchemal ben Goubi.[2][1]

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Bernard Nantet, Le Sahara : Histoire, guerres et conquêtes, op. cit., p. 187.
  2. 1 2 Garrot, Henri (1910). Histoire générale de l'Algérie (in Faransanci). Impr. P. Crescenzo.
  3. Le Muséon (in Faransanci). Société des lettres et des sciences. 1892.
  4. Le Chatelier, Les Medaganat, archives des services des affaires indigènes, GGA, Alger, 1888.
  5. Louis Rinn, Histoire de l'insurrection de 1871 en Algérie,, Alger, Librairie Adolphe Jourdan, 1891.