Jump to content

Kasuwar bayi ta Esuk Mba

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Kasuwar bayi ta Esuk Mba
Bayanai
Ƙasa Najeriya

Kasuwar bayi ta Esuk Mba cibiyar kasuwancin bayi ce tsakanin ƙarni na 15 zuwa na 19, dake Akpabuyo, jihar Cross River, Nigeria. Tana ɗaya daga cikin kasuwanni da yawa a yankin wanda ya sauƙaƙa cinikin bayi na transatlantic. Kasuwar ta zama wata cibiya inda ake tara bayi daga ƙasashen waje, ana sayar da su, a kai su zuwa tashar jiragen ruwa da ke bakin teku don fitar da su zuwa Turai.[1]

Bayanan tarihi

[gyara sashe | gyara masomin]

Kasuwar bayi ta Esuk Mba ta yi aiki a lokacin tsayin cinikin bayi na transatlantic, daga ƙarni na 15 zuwa na 19.[2] 'Yan kasuwa da masu shiga tsakani sun kama tare da sayar da ɗaiɗaikun mutane ga 'yan kasuwa na Turai don musanya kayayyaki kamar bindigogi, masaku, da tagulla. [3] Kasuwar ta kasance cikin dabarar da ke kusa da Kogin Cross River, wanda ke ba da damar jigilar fursunonin cikin sauƙi ta hanyar kwale-kwale ko hanyoyin ƙasa zuwa manyan wuraren ajiyar bayi kamar Calabar, wanda ya kasance ɗaya daga cikin manyan tashar jiragen ruwa na fitar da bayi a yammacin Afirka.[4]

Bayan kawar da cinikin bayi na Burtaniya a cikin shekarar 1807 da aiwatar da dokokin hana bautar da bayi, Kasuwar bayi ta Esuk Mba ta ƙi.[5][6][7] Rundunar sojojin ruwan Burtaniya da ke sintiri a gabar tekun Afirka ta Yamma sun kawo cikas ga hada-hadar cinikin bayi, lamarin da ya kai ga rufe kasuwannin cikin gida da dama. [8] [9]

A yau, Esuk Mba ya sami kulawa don ci gaba da kasuwanci ta hanyar ciniki, inda ake musayar kaya ba tare da amfani da kuɗi ba. Wannan al'ada tana nuna tsarin tattalin arziki na gargajiya wanda ya kasance kafin tasirin mulkin mallaka. ’Yan kasuwa na gida suna yin ciniki da suka haɗa da kayan abinci, dabbobi, da kayan gida. An kiyaye wannan tsarin a matsayin wani ɓangare na al'adun mutanen Esuk Mba.[10] [11]

  1. "Routes of Enslaved Peoples: First 22 places join the new UNESCO's Network of Places of History and Memory" (in Turanci). Archived from the original on 2024-12-14. Retrieved 2025-03-01.
  2. "Routes of Enslaved Peoples: First 22 places join the new UNESCO's Network of Places of History and Memory" (in Turanci). Archived from the original on 2024-12-14. Retrieved 2025-03-01.
  3. Michael, Bamidele (2020-06-14). "3 Historical Slavery Museums Every Nigerian Should Visit". The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News (in Turanci). Retrieved 2025-03-01.
  4. Northrup, David (1979). "Nineteenth-Century Patterns of Slavery and Economic Growth in Southeastern Nigeria". The International Journal of African Historical Studies. 12 (1): 1–16. doi:10.2307/218000. ISSN 0361-7882.
  5. http://ndl.ethernet.edu.et/bitstream/123456789/6900/1/25.pdf.pdf
  6. Röschenthaler, Ute (2013), Bellagamba, Alice; Klein, Martin A.; Greene, Sandra E. (eds.), "The Blood Men of Old Calabar – a Slave Revolt of the Nineteenth Century?", African Voices on Slavery and the Slave Trade: Volume 1: The Sources, Cambridge: Cambridge University Press, 1, pp. 445–465, ISBN 978-1-139-02255-2, retrieved 2025-03-01
  7. "Slave History Museum, Calabar | Slavery and Remembrance". slaveryandremembrance.org. Retrieved 2025-03-01.
  8. Martin A. Invalid |url-status=Greene (help); Missing or empty |title= (help)
  9. "Slave History Museum, Calabar | Slavery and Remembrance". slaveryandremembrance.org. Retrieved 2025-03-01.
  10. "Trade by barter thrives after 63 years". The Sun Nigeria (in Turanci). 2019-05-05. Retrieved 2025-03-01.
  11. McPhilips, Nwachukwu (2012-06-04). "Road to Esuk Mba Slave Market…". Vanguard News (in Turanci). Retrieved 2025-03-01.