Jump to content

Kawango Agot

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Kawango Agot
An haife ta
Kenya
Ta mutu 17 ga watan Agusta 2024
Zambia

Kasancewa ɗyar ƙasa yar Kenya
Ilimi BSc, MPh,PhD
Alma Matar  Jami'ar Nairobi, Jami'ar Washington
Ayyuka Lafiyar jama'a, Mai Bincike
Taken Dokta

Kawango Agot (ya mutu a ranar 17 ga watan Agusta, 2024) [1] ya kasance mai binciken kiwon lafiyar jama'a na Kenya kuma masanin cututtukan cututtuka. Binciken Agot ya mayar da hankali kan cutar kanjamau, yaduwar cutar kanjamao, da kaciya ta namiji.[2] Ta kasance mai kula da aikin hadin gwiwa tsakanin jami'arta da jami'o'in Illinois da Manitoba (UNIM), tana kimanta tasirin kaciya ta maza tsakanin HIV a cikin samari.[3]  

Kawango Agot (ta mutu a ranar 17 ga watan Agusta, 2024) [4] ta kasance dan kenya mai binciken kiwon lafiyar jama'a na kuma masanin yaduwan cututtuka ne. Binciken Agot ya mayar da hankali kan cutar kanjamau, yaduwar cutar kanjamao, da kuma kaciyar maza.[5] Ta kasance mai kula da aikin hadin gwiwa tsakanin jami'arta da jami'o'in Illinois da Manitoba (UNIM), tana kimanta tasirin kaciyar maza tsakanin HIV a cikin samari.[6]

Ta kasance kwararriyar masaniyar cutar kanjamau.[7][8]

Masanin Fulbright, ta sami digiri na farko daga Jami'ar Nairobi, digiri na biyu a Philosophy daga Jami'an Moi, da digirgir da MPH a Jami'ar Washington . [9]

Farkon rayuwa da ilimi

[gyara sashe | gyara masomin]

Ta sami ilimin farko a Kenya. Ta sami digiri na farko a fannnin ilimi daga Jami'ar Nairobi kuma ta ci gaba gaba har ta samu digiri na biyu na Falsafan cikin Abinci na Dan Adam daga Jami'an Moi . Ayyukanta a Jami'ar Moi sun haɗa da bincike kan batutuwan abinci mai gina jiki da ilmin cutar kanjamau.[10]

Kawongo Agot ta ci gaba da horon tsakanin kasa da kasa ta hanyar shiga Jami'ar Washington, Seattle inda ta sami digiri na biyu a Public Health da Doctor of Philosophy a Epidemiology a lokaci guda. Ayyukanta na digiri sun kasance tushe ga jagorancinta daga baya a cikin bincike da shirye-shiryen rigakafin cutar kanjamau a duk faɗin Kenya.[11]

Ayyukanta a cikin binciken rigakafin cutar kanjamau ya fara ne a farkon shekarun 2000 tare da gwajin barkatai na kaciyar maza don rigakafin HIV. Wannan gwajin ya nuna raguwar kamuwa da kwayar cutar kanjamau tsakanin maza da aka yi wa kaciya kuma ya rinjayi manufofin kiwon lafiyar jama'a na duniya a lokacin.[12][13]

Nasarorin da ta samu

[gyara sashe | gyara masomin]

Ta kasance memba na Ƙungiyar AIDS ta Duniya kuma an san ta da rawar da ta taka wajen gudanar da bincike da aiwatar da manufofi a cikin shirye-shiryen HIV. Ayyukanta sun ba da gudummawa wajen fahimtar da duniya game da rigakafin cutar kanjamau a cikin yanayin da babu wadata kuma ya taimaka wa dabarun cutar kanjamau a Kenya.[4]

Kawango Agot ta mutu a ranar 17 ga watan Agusta, 2024 bayan a thalarci taron kwana biyu a Zambia.[14]

  1. "Remembering Kawango Agot | International AIDS Society (IAS)". www.iasociety.org (in Turanci). Retrieved 2025-08-02.
  2. "HIV Rates Lower in Women With Circumcised Partners". medscape.com. 6 August 2014. Retrieved 29 June 2016.
  3. "ResearchGate | Find and share research". ResearchGate (in Turanci). Retrieved 2020-05-28.
  4. 1 2 "Remembering Kawango Agot | International AIDS Society (IAS)". www.iasociety.org (in Turanci). Retrieved 2025-08-02."Remembering Kawango Agot | International AIDS Society (IAS)". www.iasociety.org. Retrieved 2025-08-02.
  5. "HIV Rates Lower in Women With Circumcised Partners". medscape.com. 6 August 2014. Retrieved 29 June 2016.
  6. "ResearchGate | Find and share research". ResearchGate (in Turanci). Retrieved 2020-05-28.
  7. Nguyen, Katie (21 July 2014). "What's male circumcision worth? In Kenya, it's food vouchers". Thomson Reuters Foundation. Archived from the original on 3 October 2016. Retrieved 29 June 2016.
  8. Edwin Mbulo (24 February 2016). "Many circumcised Zambians have sex before they heal - researcher". postzambia.com. Archived from the original on 15 April 2016. Retrieved 29 June 2016.
  9. "Kawango Agot". na.eventscloud.com. Retrieved 2020-05-28.
  10. Ajon, Brian (2024-08-18). "Kawango Agot: Renowned Kenyan Scholar Collapses, Dies - Tuko.co.ke". www.tuko.co.ke (in Turanci). Retrieved 2025-08-02.
  11. Ajon, Brian (2024-08-18). "Kawango Agot: Renowned Kenyan Scholar Collapses, Dies - Tuko.co.ke". www.tuko.co.ke (in Turanci). Retrieved 2025-08-02.
  12. Bailey, Robert C.; Moses, Stephen; Parker, Corette B.; Agot, Kawango; Maclean, Ian; Krieger, John N.; Williams, Carolyn FM; Campbell, Richard T.; Ndinya-Achola, Jeckoniah O. (2007-02-24). "Male circumcision for HIV prevention in young men in Kisumu, Kenya: a randomised controlled trial". The Lancet (in English). 369 (9562): 643–656. doi:10.1016/S0140-6736(07)60312-2. ISSN 0140-6736. PMID 17321310.CS1 maint: unrecognized language (link)
  13. "DR KAWANGO AGOT (KENYA) - The EastAfrican". www.theeastafrican.co.ke. Retrieved 2025-08-02.
  14. "Prof Agot: face HIV war impact male circumcision on scourge" (in Turanci). 2024-09-02. Retrieved 2025-08-04.

Haɗin waje

[gyara sashe | gyara masomin]