Jump to content

Kogin Zamfara

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Kogin Zamfara
General information
Height above mean sea level (en) Fassara 188 m
Yawan fili 160 m
Labarin ƙasa
Tsarin Daidaiton Labarin Kasa 12°02′02″N 4°02′23″E / 12.03395°N 4.039681°E / 12.03395; 4.039681
Kasa Najeriya
Territory Jihar Zamfara
River mouth (en) Fassara Kogin Sokoto
Sanadi Lead
Kogin Sokoto, kogin Zamfara zuwa kudu

Kogin Zamfara kogi ne a yankin arewacin Najeriya. Asalinsa daga jihar Zamfara, yana tafiyar kimanin 250 kilometres (160 mi) yamma zuwa cikin Jihar Kebbi inda ya haɗu da Kogin jihar Sakkwato kimanin 50 kilometres (31 mi) kudu maso yammacin Birnin Kebbi.

Tutar Zamfara state

A mafi girman matsayinsa Kogin Zamfara yana ratsawa ta wani yanki mai 188 metres (617 ft) sama da matakin teku. Akwai sunaye daban-daban na Zamfara a yankuna daban-daban da yake ratsawa ta cikinsu. Wasu daga cikin wadanda suka shahara sun hada da: Gulbi Gindi, Gulbi Zamfara, Kogin Zamfara, da Kogin Gindi. Kogin yana a latitude 12 ° 2'2.22 "da kuma longitude: 4 ° 2'22.85" [1]

Jihar Zamfara, wacce a cikinta ne Kogin Zamfara ya samo asali.
Taswirar da ke nuna babban kogin Najeriya.

Harin ta'addanci

[gyara sashe | gyara masomin]

A ranar 6 ga Oktoba, 2022, an tabbatar da cewa mutanen kauye da ke zaune a kusa da kogin, sun nutse a lokacin da suke kokarin tserewa harin ta’addanci.[3]

Halin yanayin ruwa da nau'in malalar saman ruwa a kogin Hadejia

[gyara sashe | gyara masomin]

An kimanta magudanar ruwa[2] ta yin amfani da bayanan da suka wuce shekaru 36, (1980-2015), don ingantaccen shiri da hukumar kadarorin ruwa a cikin kwano. Sabon ilimin ruwa na gundumar: An bambanta abubuwan duniya da na sararin samaniya a cikin malalar ruwan Hadeia. An lura da raguwar raguwar sakin hanyar ruwa, daga biyu daga cikin tashoshi uku na ƙasa. Ko ta yaya, akwai haɓakar yanayin sakin hanyar ruwa daga kowane ɗayan tashoshi uku na sama, duk da haka ba shi da mahimmanci. ANOVA [F (5,210) = 106.226, P <0.05] da sakamakon binciken rukuni ya nuna nau'ikan sararin samaniya tsakanin tashoshin sama da na ƙasa. Haɓaka yanayin sakin a cikin tashoshin sama yana faruwa ne saboda tsananin hazo da faɗaɗa biranen kusa. Ko ta yaya, babban tsarin raguwa na sakin rafi na kamawar rafi yana da alaƙa da sauye-sauye masu yawa, mai ban mamaki; babban bacewa saboda yawan zafin jiki, ƙarancin hazo ma'ana da ɗan ɗanɗaɗɗen yawan shigar shigar da ƙasa mai girman yashi da ci gaban ƙasa mai laushi. Samar da ruwa da ban ruwa, musamman a yankunan da ke karkashin ruwa, na cikin hadari a sakamakon wadannan abubuwa da banbance-banbance. Sakamakon haka, haɗaɗɗen binciken basin da ke amfani da ƙirar ƙirar ruwa zai taimaka wajen tantance tasirin abubuwan da ke ba da gudummawa da hasashen yadda kogin zai yi don amsa waɗannan tasirin.[3]

Arewacin Najeriya da ke jihar Zamfara, sakamakon barkewar cutar a wasu kauyuka biyu, wata tawaga ta zagaya ta fara bincike domin gano musabbabin barkewar cutar. Mazauna kowane kauye sun ba da rahoton cewa kashi ɗaya cikin huɗu na yaran da ke yankinsu sun mutu a shekarar da ta gabata. Rijiyoyin al'umma suna da yawan gubar dalma wanda hakan ya sa yaran kauyukan biyu suna da yawan gubar a cikin jininsu.[4]

Manazarta 

[gyara sashe | gyara masomin]
  1. "River Zamfara". Retrieved 23 October 2013.
  2. Umar, Da'u Abba; Ramli, Mohammad Firuz; Aris, Ahmad Zaharin; Jamil, Nor Rohaizah; Abdulkareem, Jabir Haruna (2018). "Runoff irregularities, trends, and variations in tropical semi-arid river catchment". Journal of Hydrology: Regional Studies. 19: 335–348. Bibcode:2018JHyRS..19..335U. doi:10.1016/j.ejrh.2018.10.008.
  3. Umar, Da'u Abba; Ramli, Mohammad Firuz; Aris, Ahmad Zaharin; Jamil, Nor Rohaizah; Abdulkareem, Jabir Haruna (2018). "Runoff irregularities, trends, and variations in tropical semi-arid river catchment". Journal of Hydrology: Regional Studies. 19: 335–348. Bibcode:2018JHyRS..19..335U. doi:10.1016/j.ejrh.2018.10.008.
  4. "Lead Poisoning Investigation in Northern Nigeria | One Health | CDC". www.cdc.gov. 28 November 2022. Retrieved 26 September 2023.