Kouroukan Fouga
| kundin tsarin mulki | |
|
| |
| Bayanai | |
| Ƙasa | Mali |

Kouroukan Fouga, ko Kurukan Fuga, shi ne kundin tsarin mulkin Mali wanda aka kirkira bayan Yaƙin Krina (1235) ta hanyar taron manyan mutane don ƙirƙirar gwamnati ga sabuwar daular da aka kafa, a cewar Epic of Sundiata . Bisa ga al'adar baki na <i id="mwJA">jelis</i> na Mali da Guinea, Kouroukan Fouga ya kafa tarayyar dangin Mandinka a karkashin gwamnati daya, ya tsara yadda zai yi aiki kuma ya kafa dokokin da mutane za su rayu. Sunan Kurukan Fuga sunan wuri ne, wanda ke fassara zuwa "gishiri a kan dutse / dutse na lateritic", yana nufin fili kusa da inda labarin ya sa Sundiata Keita ya gabatar da sashin. Sau da yawa ana da'awar cewa wannan ya kasance kusa da garin Ka-ba (a yau Kangaba), biyo bayan fassarar Djibril Tamsir Niane, amma wasu masana sun yi jayayya cewa tarihin baki ya fi sanya taron a kusa da Dakajalan.[1]
Sake ginawa
[gyara sashe | gyara masomin]An tattara sassan farko na Epic of Sundiata a cikin shekarun 1890, kuma rubutun farko na kusa ya kasance a shekarar 1967. A matsayin misali na Tarihin baki, ba a wanzu a cikin wani tsari ba.
An yi ƙoƙari na "sake gina" Kouroukan Fouga daga al'adar baki a cikin 1998, a cikin wani bita na yanki da aka gudanar a Kankan, Guinea, tare da manufar bugawa da adana tarihin baki da ke da alaƙa da Gelli ko griots na yankin. Tare da taimakon masu sadarwa na zamani da masu ilimin harsuna na Guinea a karkashin kulawar Siriman Kouyaté, taron ya rubuta kuma ya fassara dokoki da umarni da aka kiyaye a yankuna daban-daban daga asalin Daular Mali.
Wannan yana daya daga cikin farkon amintaccen fassarar labari na baki a cikin al'adun Turai da aka yi wahayi zuwa rubuce-rubuce. Djibril Tamsir Niane a cikin wata hira ya kai ga da'awar sake ginawa "bayani ne game da haƙƙin mutum" wanda aka tsara "a cikin 1236".
Abinda ke ciki
[gyara sashe | gyara masomin]Kouroukan Fouga da aka sake ginawa, kamar yadda Kouyaté ya buga, ya ƙunshi dokoki 44. An raba su zuwa sassa huɗu da suka shafi Ƙungiyar Jama'a (edicts 1-30), ''Yancin Duki'' (edicts 31-36), Kare Muhalli (edicts 37-39) da Hakki na Mutum (edicts 40-44).
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Collet, Hadrien (2013). "L'introuvable capitale du Mali. La question de la capitale dans l'historiographie du royaume médiéval du Mali". Afriques. 04. Archived from the original on 3 July 2021. Retrieved 29 May 2024.CS1 maint: BOT: original-url status unknown (link)