Jump to content

Kung'u Karumba

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Kung'u Karumba
Rayuwa
Haihuwa Limuru Constituency (en) Fassara, 1902
ƙasa Kenya
Ƙabila Kikuyu (en) Fassara
Mutuwa 1978
Karatu
Harsuna Turanci
Sana'a
Sana'a ɗan kasuwa, political activist (en) Fassara da freedom fighter (en) Fassara

Kung'u Karumba ɗan kishin ƙasar Kenya ne kuma mai fafutukar 'yanci. Ya kasance memba na Kapenguria Six, tare da Bildad Kaggia, Jomo Kenyatta, Fred Kubai, Paul Ngei, da Achieng Oneko.

An kama Kungu Karumba tare da wasu mutane biyar da suka haɗa da Jomo Kenyatta a ranar 20 ga watan Oktoba, 1952 a Kapenguria daga hannun gwamnan mulkin mallaka na Burtaniya, saboda hannu a wata kungiyar juyin juya hali mai suna Mau Mau, wacce ta jagoranci tawaye ga 'yan mulkin mallaka na Burtaniya. Dalilin da ya sa aka gudanar da shari'ar a Kapenguria shi ne don Mau Mau ya kasa samun 'yantar da mutanen. Yankin ya kasance mai nisa a lokacin. An yanke masa hukunci kuma an kulle shi a gidan yari na tsawon shekaru bakwai tare da aiki tukuru kafin ƙasar ta samu ‘yancin kai a ranar 12 ga watan Disamba, 1963.[1][2]

Bayan samun 'yancin kai na Kenya, ya kasance amini na kud da kud kuma mai ba da shawara ga Kenyatta wanda ya tashi zuwa Firayim Minista na Kenya. Mai himma a matsayin ɗan kasuwa, Karumba ya saka hannun jari a Uganda. Ya aro makudan kuɗaɗe ga matar kwamandan sojojin Uganda Isaac Maliyamungu, amma ba ta biya bashin da ke kanta ba. Sakamakon haka Karumba ya yi tafiya zuwa Uganda a cikin watan Yuni 1974, [3] kuma ya ɓace, ba a san makomarsa ba. [4] Daga baya rahotannin sirri sun nuna cewa Maliyamungu ne ya kashe Karumba a lokacin da aka samu saɓani kan basussukan matarsa. [3]

Kung'u Karumba yana da ɗa mai suna Abraham Karanja, 'ya'ya mata Philomena Njambi, Rose Njeri Ndungu da sauransu.[5]

Aikin kasuwanci

[gyara sashe | gyara masomin]

A matsayinsa na ɗan kasuwa, Kung'u Karumba ya saka hannun jari a masana'antar sufuri inda ya mallaki rundunar motoci masu nisa.[5] Ya kuma gudanar da jigilar mai inda ya kai mai daga tashar jiragen ruwa ta Mombasa zuwa Kampala da Bujumbura. Baya ga wannan, ya kuma mallaki masana'antar masana'antu a cikin gari na Nairobi.[5]

A Kenya, ana ɗaukar Karumba a matsayin gwarzo na ƙasa. Bacewarsa ta jawo hankali sosai, [4] kuma mai yiwuwa ya taimaka wajen taɓarɓarewar dangantakar siyasa tsakanin Kenya da Uganda. [3] Shahararren mawaki a lokacin, Daniel Kamau, ya rubuta wata waka mai suna 'A Ina Kung'u Karumba Ya Bace?'[6]

  1. Dec. 12, 1963 | Kenya Gains Independence - The New York Times
  2. The case that immortalised Kenya's 'Kapenguria Six'. (2017, July 1). https://www.theeastafrican.co.ke/magazine/Case-that-immortalised-Kenya-Kapenguria-Six-/434746-3995106-s8sxn5z/index.html
  3. 3.0 3.1 3.2 Amos Kareithi (30 September 2018). "Why Uganda's Idi Amin rejected Jomo's free flight offer from Nairobi". Standard. Retrieved 27 January 2019.
  4. 4.0 4.1 "Kenya History - Makes of a Nation". Archived from the original on 2016-03-04. Retrieved 2015-07-21.
  5. 5.0 5.1 5.2 "How Karumba's pursuit of debtor led to his death". Daily Nation (in Turanci). Retrieved 2020-07-03.
  6. Popular Music Censorship in Africa - Google Books