Kwasi Wiredu
| Rayuwa | |
|---|---|
| Haihuwa | Kumasi, 3 Oktoba 1931 |
| ƙasa | Ghana |
| Mutuwa | ga Janairu, 2022 |
| Karatu | |
| Makaranta |
University College, Oxford (en) |
| Harsuna | Turanci |
| Sana'a | |
| Sana'a |
mai falsafa, university teacher (en) |
| Employers |
Jami'ar Ibadan University of South Florida (mul) University of Keele (en) Duke University (en) University of Richmond (en) |
Kwasi Wiredu (3 Oktoba 1931 - 6 Janairu 2022) masanin falsafa ɗa Ghana ne. Sau da yawa ana kiransa babban masanin falsafar Afirka na zamaninsa, aikinsa ya ba da gudummawa ga ƙaddamar da ra'ayi na tunanin Afirka.
Rayuwa da Tasowarsa
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Wiredu a Kumasi, Gold Coast (yanzu Ghana), a cikin 1931, kuma ya halarci Kwalejin Adisadel daga 1948 zuwa 1952. A wannan lokacin ne ya gano falsafa, ta hanyar Plato (wanda ya zaburar da shi sha'awar Psychology Psychology) da Bertrand Russell. Ya sami gurbin karatu a Jami'ar Ghana, Legon. Bayan kammala karatunsa a 1958, ya tafi Kwalejin Jami'a, Oxford don yin karatun B.Phil.
A Jami'ar Oxford, Gilbert Ryle (mai kula da karatunsa), Peter Strawson (Malamin Kwalejinsa), da Stuart Hampshire (mai koyar da shi na musamman) ne ya koyar da Wiredu, kuma ya rubuta kasida kan "Ilimi, Gaskiya, da Dalili". Bayan kammala karatunsa a 1960 an nada shi mukamin koyarwa a Kwalejin Jami'ar North Staffordshire (yanzu Jami'ar Keele), inda ya zauna na shekara guda. Ya koma Ghana, inda ya karbi mukamin koyar da ilimin falsafa a tsohuwar jami'ar sa. Ya ci gaba da zama a Jami'ar Ghana na tsawon shekaru ashirin da uku, inda a lokacin ya zama shugaban sashen na farko sannan kuma Farfesa. Daga 1987 har ya yi ritaya, ya kasance Farfesa Emeritus a Jami'ar Kudancin Florida a Tampa.
Wiredu ya rike da yawa na ziyartar farfesoshi: Jami'ar California, Los Angeles, California (1979-1980) Jami'ar Ibadan, Nigeria (1984) Jami'ar Richmond, Virginia (1985) Kwalejin Carleton, Minnesota (1986) Jami'ar Duke, North Carolina (1994-1995; 1999-2001) Ya kasance memba na Kwamitin Daraktoci na Ƙungiyar Ƙungiyoyin Falsafa ta Duniya daga 1983 zuwa 1998. Ya kuma kasance abokin aiki a Cibiyar Masana'antu ta Woodrow Wilson ta Duniya (1985) da Cibiyar Harkokin Bil'adama ta Kasa, North Carolina (1986). Ya kasance Mataimakin Shugaban Majalisar Falsafa ta Inter-African Council for Philosophy. Wiredu ya mutu a ranar 6 ga Janairu 2022 a Amurka, yana da shekara 90.