Kwasi Wiredu
| Rayuwa | |
|---|---|
| Haihuwa | Kumasi, 3 Oktoba 1931 |
| ƙasa | Ghana |
| Mutuwa | ga Janairu, 2022 |
| Karatu | |
| Makaranta |
University College, Oxford (en) |
| Harsuna | Turanci |
| Sana'a | |
| Sana'a |
mai falsafa, university teacher (en) |
| Employers |
Jami'ar Ibadan University of South Florida (mul) Keele University (en) Duke University (en) University of Richmond (en) |
Kwasi Wiredu (3 Oktoba 1931 - 6 Janairu 2022) masanin falsafa ɗa Ghana ne. Sau da yawa ana kiransa babban masanin falsafar Afirka na zamaninsa, aikinsa ya ba da gudummawa ga ƙaddamar da ra'ayi na tunanin Afirka.[1][2][3][4]
Rayuwa da Tasowarsa
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Wiredu a Kumasi, Gold Coast (yanzu Ghana), a cikin 1931, kuma ya halarci Kwalejin Adisadel daga 1948 zuwa 1952. A wannan lokacin ne ya gano falsafa, ta hanyar Plato (wanda ya zaburar da shi sha'awar Psychology Psychology) da Bertrand Russell. Ya sami gurbin karatu a Jami'ar Ghana, Legon. Bayan kammala karatunsa a 1958, ya tafi Kwalejin Jami'a, Oxford don yin karatun B.Phil.[1][5]
A Jami'ar Oxford, Gilbert Ryle (mai kula da karatunsa), Peter Strawson (Malamin Kwalejinsa), da Stuart Hampshire (mai koyar da shi na musamman) ne ya koyar da Wiredu, kuma ya rubuta kasida kan "Ilimi, Gaskiya, da Dalili". Bayan kammala karatunsa a 1960 an nada shi mukamin koyarwa a Kwalejin Jami'ar North Staffordshire (yanzu Jami'ar Keele), inda ya zauna na shekara guda. Ya koma Ghana, inda ya karbi mukamin koyar da ilimin falsafa a tsohuwar jami'ar sa. Ya ci gaba da zama a Jami'ar Ghana na tsawon shekaru ashirin da uku, inda a lokacin ya zama shugaban sashen na farko sannan kuma Farfesa. Daga 1987 har ya yi ritaya, ya kasance Farfesa Emeritus a Jami'ar Kudancin Florida a Tampa.
Wiredu ya rike da yawa na ziyartar farfesoshi: Jami'ar California, Los Angeles, California (1979-1980) Jami'ar Ibadan, Nigeria (1984) Jami'ar Richmond, Virginia (1985) Kwalejin Carleton, Minnesota (1986) Jami'ar Duke, North Carolina (1994-1995; 1999-2001) Ya kasance memba na Kwamitin Daraktoci na Ƙungiyar Ƙungiyoyin Falsafa ta Duniya daga 1983 zuwa 1998. Ya kuma kasance abokin aiki a Cibiyar Masana'antu ta Woodrow Wilson ta Duniya (1985) da Cibiyar Harkokin Bil'adama ta Kasa, North Carolina (1986). Ya kasance Mataimakin Shugaban Majalisar Falsafa ta Inter-African Council for Philosophy. Wiredu ya mutu a ranar 6 ga Janairu 2022 a Amurka, yana da shekara 90.
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- 1 2 "Wiredu, Kwasi". Internet Encyclopedia of Philosophy (in Turanci). Retrieved 20 March 2021.
- ↑ "Farewell to a Great Philosopher: Kwasi Wiredu (1931-2022)". criticalsouth.blog. Retrieved 14 March 2023.
- ↑ "Kwasi Wiredu cleared the way for modern African philosophy". theconversation.com. Retrieved 14 March 2023.
- ↑ "Kwasi Wiredu (1931-2022)". dailynous.com. Retrieved 14 March 2023.
- ↑ "USF :: Department of Philosophy". philosophy.usf.edu. Archived from the original on 21 June 2019. Retrieved 20 March 2021.
Hanyoyin haɗi na waje
[gyara sashe | gyara masomin]- Osha, Sanya. "Kwasi Wiredu (1931— )". iep.utm.edu. Internet Encyclopedia of Philosophy. A Peer-Reviewed Academic Resource. Retrieved 21 September 2023.
- Graneß, Anke (2000). "Introduction. Kwasi Wiredu's Ethics of Consensus. An African Model". them.polylog.org. Translated by Kresse, Kai. polylog. Forum for Intercultural Philosophy 2 (2000). Retrieved 21 September 2023. Introduction to and discussion of Wiredu's philosophy.
- Presbey, Gail M. "African Sage Philosophy". iep.utm.edu. Internet Encyclopedia of Philosophy. A Peer-Reviewed Academic Resouce. Retrieved 21 September 2023.
- Ibeh, Chukwuebuka (January 19, 2022). "Renowned Ghanaian Philosopher Kwasi Wiredu Passes on at 90". brittlepaper.com. Brittle Paper is an online literary magazine for readers of African Literature.
- CS1 Turanci-language sources (en)
- Wikipedia articles with BIBSYS identifiers
- Pages with red-linked authority control categories
- Wikipedia articles with BNE identifiers
- Wikipedia articles with BNF identifiers
- Wikipedia articles with CINII identifiers
- Wikipedia articles with GND identifiers
- Wikipedia articles with faulty ICCU identifiers
- Wikipedia articles with ISNI identifiers
- Wikipedia articles with LCCN identifiers
- Wikipedia articles with LNB identifiers
- Wikipedia articles with NKC identifiers
- Wikipedia articles with NLA identifiers
- Wikipedia articles with NTA identifiers
- Wikipedia articles with PLWABN identifiers
- Wikipedia articles with faulty RERO identifiers
- Wikipedia articles with SUDOC identifiers
- Wikipedia articles with Trove identifiers
- Wikipedia articles with VIAF identifiers
- Wikipedia articles with WorldCat-VIAF identifiers
- Haifaffun 1931
- Mutuwan 2022