Lardin Léopoldville
| Bandundu (fr) | |||||
|
| |||||
|
| |||||
| Suna saboda |
Bandundu (en) | ||||
| Wuri | |||||
| |||||
| Ƴantacciyar ƙasa | Jamhuriyar dimokuradiyya Kwango | ||||
| Babban birni |
Bandundu (en) | ||||
| Yawan mutane | |||||
| Faɗi | 5,201,000 (1998) | ||||
| • Yawan mutane | 17.59 mazaunan/km² | ||||
| Labarin ƙasa | |||||
| Yawan fili | 295,658 km² | ||||
| Sun raba iyaka da | |||||
| Bayanan tarihi | |||||
| Ƙirƙira | 1966 | ||||
| Rushewa | 2015 | ||||
| Ta biyo baya |
Kwilu (en) | ||||
| Bayanan Tuntuɓa | |||||
| Kasancewa a yanki na lokaci | |||||
| Lamba ta ISO 3166-2 | CD-BN | ||||
Bandundu na daya daga cikin tsoffin larduna goma sha daya na Jamhuriyar Demokradiyyar Kongo. Tana iyaka da lardunan Kinshasa da Bas-Congo daga yamma, Équateur a arewa, da Kasai-Occidental a gabas. Ana kuma kiran babban birnin lardin Bandundu (tsohon Banningstad/Banningville).
Tarihi
[gyara sashe | gyara masomin]An kafa Bandundu ne a shekarar 1966 ta hanyar hade yankuna uku na siyasa bayan mulkin mallaka: Kwilu, Kwango, da Mai-Ndombe. A karkashin kundin tsarin mulkin 2006, Bandundu ya kamata a sake wargajewa zuwa yankunan siyasa da aka ambata.[1] Wannan a ƙarshe ya faru a cikin 2015 repartitioning.[2] An kafa lardin Kwilu ne ta hanyar hada gundumar Kwilu da garuruwan Bandundu da Kikwit, lardin Kwango daga gundumar Kwango, da lardin Mai-Ndombe ta hanyar hada yankunan Plateaux da Mai-Ndombe.
Ilimin ƙasa
[gyara sashe | gyara masomin]Filayen lardin Bandundu ya ƙunshi tudun tudu da aka lulluɓe da savanna, da koguna da koguna waɗanda galibi ke kan iyaka da daji mai kauri.[3] Kogin Kasai ya raba lardin biyu, wanda ke kwarara cikin kogin Kongo da ke kan iyakar yammacin lardin. Sauran manyan koguna su ne Kwango, Kwenge, Kwilu da Lukenie. Tafkin Mai-Ndombe shi ne tafki mafi girma, tare da wannan tafkin da dajin fadama da ke kewaye da shi ya zama yankin kudancin Tumba-Ngiri-Maindombe Ramsar dausayi.[4]
Tattalin Arziki
[gyara sashe | gyara masomin]Yawancin ƙauyuka suna kan tudu mai tsayi, tare da mazauna ƙauyen suna aiwatar da aikin noma da ƙonawa a cikin kwaruruka. Babban amfanin gona shine manioc (rogo), masara, kabewa, da wake. Mazauna kauyen suna kiwon kaji, agwagi, awaki, tumaki da shanu, kuma suna kara abincinsu da kifi da naman daji. Wasu 'yan kasuwa na Indiya da China masu sayar da kayan lantarki, kamar wayoyin hannu, talabijin da na'urorin sauti, sun bude shago kwanan nan.
Rayuwar yau da kullun
[gyara sashe | gyara masomin]Da yawa daga cikin al'ummar garin Bandundu suna gudanar da rayuwarsu da kanana kantunan sayar da kayan abinci na yau da kullun, kayan kwalliya iri-iri da sauran kayan kwalliya kamar saƙar gashi. An samu karuwar ’yan kasuwa daga kasashen waje suna bude shagunan sayar da kayan lantarki da sauran kayayyakin lantarki da ke kara wayar da kan kasuwa. Jirgin bas na yau (yana kashe $30 hanya ɗaya) daga Kinshasa (Babban birnin) zuwa Bandundu sau biyu a mako, amma mashigar jirgin yana aiki ne kawai daga karfe 7 na safe zuwa 5 na yamma. Akwai gidajen talabijin guda biyu da ke nuna labaran gida daga Kinshasa, addini ko wasanni na kasar; kwallon kafa. Otal-otal, kamar Otal ɗin Vendome, suna haɓaka sannu a hankali a tsakiyar gari, suna ba da cikakkun ayyuka don haɗawa da sadaukarwar intanet. Ko da yake baƙon ƙasashen duniya ba su da yawa, akwai baƙi lokaci-lokaci da ke da alaƙa da ƙungiyoyin sa-kai da ayyukan ƙananan hukumomi. Chez Jacque, gidan wasan kwaikwayo na waje, yana ba da rayuwar dare na kiɗan Kongo ga ƙananan jama'a; duk da haka, yawancin 'yan ƙasa sun fi son wuraren shakatawa na gefen titi tare da kiɗa, gasasshen naman akuya da giya; irin su Primus, Mitzig da Doppel. Harkokin sufuri na cikin gida a Bandundu galibi kekuna ne da babura da ake kira "Toleka" ma'ana "Mu tafi" a yaren Lingala. Jami’an ‘yan sandan tituna ne ke jagorantar zirga-zirgar ababen hawa a kowace mahadar hanya don gujewa rikici tsakanin ’yan motocin, babura, zirga-zirgar kafa, da kuma kuloli. Ana amfani da cibiyar al'adun gida don kammala karatun digiri, sabis na jama'a, da coci. Akwai manyan kantunan canjin kuɗi don kuɗin gida da na ƙasashen waje, kamar Soficom da Western Union. Kida wani babban yanki ne na rayuwa a cikin Kongo inda soyayyar rhumba zata iya mamaye filin raye-raye tare da masu son Sarki Kester Emeneya, da sauransu, suna karkatar da tsohuwar bugun samba daga tasirin Cuban.
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "Constitution de la République démocratique du Congo: Article 226"
- ↑ RDC: démembrement effectif du Bandundu". Radio Okapi (in French). 19 July 2015. Archived from the original on 20 July 2015. Retrieved 4 June 2020.
- ↑ Bandundu". Congo Pages. Archived from the original on 21 September 2017. Retrieved 2 February 2012.
- ↑ Logging concession different periods" (PDF). Institute for Environmental Security. Archived from the original (PDF) on 4 March 2016. Retrieved 28 January 2012.
