Jump to content

Lardunan Libya

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Lardunan Libya
Bayanai
Ƙaramin ɓangare na administrative territorial entity of Libya (en) Fassara da former administrative territorial entity (en) Fassara
Ƙasa Libya
Lokacin farawa 1934
Lokacin gamawa 1963
Taswirar lardunan gargajiya na Libya.

An wajabta lardunan Libya a cikin shekarar 1934, a lokacin ƙarshen lokacin mulkin mallaka na Italiya Libya, kuma sun ci gaba ta hanyar Libya bayan samun 'yancin kai har zuwa shekara ta 1963 lokacin da aka kafa tsarin mulki.[1]

Manyan larduna uku na ƙasar sun bi sahun asali na mulkin mallaka na Italiya Libya: lardin Tripolitania, lardin Cyrenaica da lardin Fezzan.[1]

Zamanin mulkin mallaka na Italiya

[gyara sashe | gyara masomin]

Bayan Italiya ta karɓe yankin daga Daular Ottoman a shekarar 1912, an gudanar da ita a matsayin ruƙunin gudanarwa guda ɗaya, wanda ake kira Italiya Arewacin Afirka.[2] Bayan haka, daga shekarun 1927 zuwa 1934, an raba yankin zuwa yankuna biyu daban-daban, kowannensu yana ƙarƙashin jagorancin gwamnan Italiya: Italiyan Cyrenaica da Italiyan Tripolitania. A cikin shekarar 1934, Italiya ta karɓi sunan "Libya" (Libya Italiya) a matsayin sunan hukuma na yankin da aka sake haɗewa kuma a hukumance ta raba shi zuwa larduna uku na Cyrenaica, Tripolitania da Fezzan. A cikin shekarar 1937, lardunan Cyrenaica da Tripolitania sun rabu, inda arewacin Cyrenaica ya zama lardin Benghazi da lardin Darnah da arewacin Tripolitania suka rabu zuwa lardin Tripoli da lardin Misurata.[1]

Ba a raba Fezzan a cikin shekarar 1937 ba, amma duk yankin hamadar sahara ta kudu ana gudanar da aikin soja ne a matsayin yankin Soja na Kudancin (Territorio del Sahara Libico ko Il Territorio Militare del Sud Libico).[3]

An raba yankin Saharar Libya zuwa gundumomin soji huɗu da ake gudanarwa daga hamadar garuruwan Ghat, Brak, Murzuk da Hun. Oder Senussi Kufra oasis a kudu maso gabashin hamadar Libya ba Italiya bane ke gudanar da shi daban ba, amma a shekara ta 1932, sun gina katanga a wuri mai tsarki na El Tag a samansa. Sojojin Italiya ne kawai ke gudanar da wannan yanki kuma a cikin shekarar 1936 an ƙara haɓaka tare da haɗa Aouzou Strip na Chadi na Faransa.[2]

Yaƙin Duniya na II da samun 'yancin kai

[gyara sashe | gyara masomin]

A shekarar 1943 ne Faransawa da Britaniya suka mamaye ƙasar Libya bayan nasarar Kamfen na hamada ta Yamma, lokacin da aka sake raba ƙasar zuwa larduna uku: Tripolitania a arewa maso yamma, Cyrenaica a gabas da Fezzan-Ghadames a kudu maso yamma.[4]

Bayan samun 'yancin kai a shekara ta 1951, larduna uku sun ci gaba da zama tsarin raba ƙasa a masarautar Libya, inda aka ɗan canja iyakoki, har zuwa shekara ta 1963.[5] Sannan aka maye gurbin lardunan da tsarin muhafazah <i id="mwSw">na muhafazah</i> a masarautar da kuma jamhuriyar Larabawa ta Libya ta gaba har sai da tsarin gundumomi <i id="mwUA">Baladiyat</i> na shekarar 1983 ya maye gurbinsu. [5]

Bayanan kula

[gyara sashe | gyara masomin]
  1. 1.0 1.1 1.2 Rodogno, D. (2006). Fascism's European empire: Italian occupation during the Second World War. p. 61.
  2. 2.0 2.1 Hodder, Lloyd, McLachlan (1998). Land-locked states of Africa and Asia, Volume 2, p. 32. Frank Cass, London, Great Britain.
  3. Pan, Chia-Lin (1949) "The Population of Libya" Population Studies, 3(1): pp. 100-125, p. 104
  4. "Map of Libya 1943-1951" Zentrale für Unterrichtsmedien
  5. 5.0 5.1 "Districts of Libya". Statoids.com. Retrieved 21 November 2010. Cite error: Invalid <ref> tag; name "statoids" defined multiple times with different content