Jump to content

Lemang

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Lemang
sticky rice in bamboo (en) Fassara da rice dish (en) Fassara
Kayan haɗi glutinous rice (en) Fassara
Madara ta kwakwa
Tarihi
Asali Indonesiya
Said to be the same as (en) Fassara mami btakan (en) Fassara da rice in bamboo (en) Fassara

Lemang abinci ne na gargajiya na Malay[1] da Minangkabau[2] wanda aka yi daga shinkafa mai ɗanɗano, madarar kwakwa, da gishiri, wanda aka dafa a cikin bututun bamboo mai rami wanda aka lulluɓe da ganyen ayaba don hana shinkafar mannewa a kan bamboo. Ana kyautata zaton Lemang yana da alaƙa da tsoffin mutanen Proto-Malay da Deutero-Malay waɗanda suka zauna a faɗin Kudu maso Gabashin Asiya ƙarni da suka gabata.[3][4] Irin waɗannan abincin da aka yi da shinkafa mai ɗanɗano a cikin bamboo sun zama ruwan dare a duk faɗin Babban yankin Kudu maso Gabashin Asiya.

Ana cin Lemang ne a al'adance domin nuna ƙarshen azumin yau da kullun a lokacin bukukuwan Musulmai na shekara-shekara na Eid-ul-Fitr da Eid-ul-Adha (Lebaran).

Asalin Ma'anar

[gyara sashe | gyara masomin]

An samo Lemang ne daga Proto-Malayo-Polynesian ləməŋ ("dafa a cikin bututun bamboo kore"). An gaji wannan kalmar zuwa Proto-Malayic sannan kuma zuwa Classical Malay a matsayin لمڠ (lĕmang), daga ƙarshe ya zama lemang na Malay na zamani. Abubuwan da aka samo suna nufin abincin gargajiya da aka yi ta hanyar dafa shinkafa mai ɗumi tare da madarar kwakwa a cikin bututun bamboo mai rami da aka lulluɓe da ganyen ayaba don hana mannewa. Abubuwan da aka haɗa a cikin harsunan Austronesian na zamani sun haɗa da lamang ( Minangkabau ), wanda ke nufin irin wannan nau'in abinci.[5][6][7]

Shinkafa mai mannewa a cikin bamboo an san ta a matsayin abincin gargajiya da ake samu a cikin al'ummomin gargajiya na kudu maso gabashin Asiya da yawa. A al'adun Minangkabau, lemang, ko lamang abinci ne na gargajiya wanda ya ƙunshi shinkafa mai laushi ko tapai wanda ake amfani da shi a cikin bukukuwa daban-daban na gargajiya, galibi a Yammacin Sumatra, Indonesia . A cewar al'adar Minangkabau, Sheikh Burhanuddin ne ya fara gabatar da dabarar girki na lemang. Duk da haka, ana kuma san lemang a matsayin abincin gargajiya na wasu kabilu a yankin Kudu maso Gabashin Asiya, kuma hanyar girkin su har yanzu ta daɗe sosai kuma ta dogara ne akan kayan halitta da sinadaran, gami da bututun bamboo.[8]

A farkon wallafe-wallafen Indonesiya, an ambaci lemang a cikin littafin Marah Rusli na 1922 Siti Nurbaya, wanda Nurbaya ya ci abinci mai guba ba da gangan ba saboda makircin Meringgih.[9]

Hanyar girki

[gyara sashe | gyara masomin]
Dafa bututun bamboo na lemang.

Goro yana ɗauke da shinkafa mai ɗanɗano, gishiri da madarar kwakwa wadda ake sanyawa a kan wani wuri mai karkata baya ga ƙaramin wuta tare da buɗewar da ke fuskantar sama. Ya kamata a riƙa juya ta akai-akai domin tabbatar da cewa shinkafar da ke cikin goro ta dahu daidai gwargwado. Tsarin girki yana ɗaukar kimanin awanni 4-5. Sau da yawa ana ba da Lemang tare da rendang ko serundeng .

Rarrabawa da al'adu

[gyara sashe | gyara masomin]

A Indonesia, Lemang yana da alaƙa da al'adar Minangkabau ta Yammacin Sumatra . Duk da haka, hanyar girkin shinkafa ta amfani da bututun bamboo ta yaɗu a yankin, ciki har da ƙabilun Brunei, Minahasa, Dayak da Orang Asli. Sigar Minahasan ta wannan abincin ana kiranta da Nasi Jaha, wanda ake dafawa ta wannan hanyar.[10]

A al'adar Minangkabau, yin lemang ana kiransa Malamang . Lemang ba ya cika idan ba a ci shi tare da tapai ba, don haka ana kwatanta su da namiji da mace daga mutanen Minang. Lemang da kansa yana bayyana haɗin kan mutanen Minang saboda tsarin yin sa koyaushe ana yin sa tare. Akwai haramun da yawa da dole ne a yi biyayya da su wajen yin lemang da tapai. Ana kuma amfani da Lemang a matsayin kyauta lokacin ziyartar gidajen wasu mutane, misali, lokacin ziyartar surukai ko bikin manjapuik marapulai . Duk da haka, babu wata ma'ana ta alama da ke bayan wanzuwar lemang a bukukuwan gargajiya. A gefe guda kuma, lemang da tapai sun shahara saboda ɗanɗanon su na musamman da sinadaran da ke cikin sinadaran su ke samarwa. A cikin wannan labarin, an tattauna asalin lemang da tapai, falsafar da gabatar da lemang a cikin al'adun mutanen Minangkabau, da kuma siffofin ɗanɗanon lemang da tapai daga mahangar kimiyya.[11]

Mutanen Iban galibi suna shirya lemang don bukukuwa kamar bikin girbi na Hari Gawai, ana cin lemang da abincin nama kamar curry na kaza. Tsarin girki ana amfani da shi wajen yin lemang don nama daban-daban, wanda kuma al'ummomin Dayak na asali suka sani da pansoh ko pansuh.

A karamar hukumar Kerinci da ke Jambi ana dafa lemang a cikin nepenthes kuma ana kiran tasa lemang kantong semar.[12]

Kayan Abinci Masu Kama Da Wannan

[gyara sashe | gyara masomin]

A ƙasar Philippines, musamman a Pangasinan, akwai irin wannan abincin da ake kira binungey. Tsarin yana kama da lemang, amma bututun bamboo sun yi gajeru, kuma babu rufin ganyen ayaba.

Hotunan Hotuna

[gyara sashe | gyara masomin]
  1. Wahyudi, Bertha Araminta; Octavia, Felicia Agnes; Hadipraja, Marissa; Isnaeniah, Sabrina; Viriani, Vicky (2017). "Lemang (Rice bamboo) as a representative of typical Malay food in Indonesia". Journal of Ethnic Foods. 4 (1): 3–7. doi:10.1016/j.jef.2017.02.006. ISSN 2352-6181.
  2. Yovani, Tania (2019-12-11). "Lamang tapai: the ancient Malay food in Minangkabau tradition". Journal of Ethnic Foods. 6 (1): 22. doi:10.1186/s42779-019-0029-z. ISSN 2352-619X.
  3. Wahyudi, Bertha Araminta; Octavia, Felicia Agnes; Hadipraja, Marissa; Isnaeniah, Sabrina; Viriani, Vicky (2017). "Lemang (Rice bamboo) as a representative of typical Malay food in Indonesia". Journal of Ethnic Foods. 4 (1): 3–7. doi:10.1016/j.jef.2017.02.006. ISSN 2352-6181.
  4. Yovani, Tania (2019-12-11). "Lamang tapai: the ancient Malay food in Minangkabau tradition". Journal of Ethnic Foods. 6 (1): 22. doi:10.1186/s42779-019-0029-z. ISSN 2352-619X.
  5. Blust, Robert; Trussel, Stephen. "Austronesian Comparative Dictionary: *l". Austronesian Comparative Dictionary. Retrieved 16 June 2025.
  6. "Wiktionary, the free dictionary". Retrieved 2025-06-16.
  7. Fitrisia, Dohra; Widayati, Dwi (2019-12-11). "Changes in basic meanings from Proto-Austronesian to Acehnese". Studies in English Language and Education. 5 (1): 114–125 (p. 120). doi:10.24815/siele.v5i1.9431. ISSN 2461-0275.
  8. Yovani, Tania (December 2019). "Lamang tapai: the ancient Malay food in Minangkabau tradition". Journal of Ethnic Foods. 6 (1): 22. doi:10.1186/s42779-019-0029-z. S2CID 209325826.
  9. Kaya, Indonesia. "Warisan Sastra Indonesia Dalam Lantunan Lagu Dan Tarian Di Drama Musikal 'Siti Nurbaya (Kasih Tak Sampai)' | Liputan Budaya - Situs Budaya Indonesia". IndonesiaKaya (in Harshen Indunusiya). Retrieved 2020-09-20.
  10. "Jika Sumbar Punya Lamang, Minahasa Punya Nasi Jaha". Republika Online (in Harshen Indunusiya). 2016-11-19. Retrieved 2020-09-20.
  11. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Tradisi Malamang".
  12. Rohman, Taufiqur (8 May 2019). "Lemang Kantong Semar, Uniknya Kelezatan Kuliner Khas Kerinci". phinemo.com (in Indonesian). Retrieved 27 May 2023.CS1 maint: unrecognized language (link)