Jump to content

Liam Ó Briain

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Liam Ó Briain
Rayuwa
Haihuwa 16 Satumba 1888
Mutuwa 12 ga Augusta, 1974
Karatu
Makaranta University College Dublin – National University of Ireland, Dublin (mul) Fassara
Harsuna Harshen Irish
Sana'a
Sana'a marubuci da linguist (en) Fassara

Liam Ó Briain (16 Satumba 1888 12 Agusta 1974) kwararre ne a harshen/yaren Irish kuma ɗan gwagwarmayar siyasa.

An haife shi a North Wall, Dublin a matsayin William O'Brien, ya ɗauki sha'awar harshen Irish tun yana ƙarami kuma yayin da yake a Makarantar O'Connell ya fara amfani da sigar Irish na sunansa. Ya kuma halarci tarurruka na Gaelic League, sannan ya halarci Kwalejin Jami'ar Dublin (UCD) kan tallafin karatu, inda ya karanci Faransanci, Ingilishi da Irish, ya samu BA da MA.[1]

UCD ta yanke shawarar fara bayar da tallafin karatu na shekara-shekara don balaguro a 1911, kuma Ó Briain ya ci nasara ta farko, ta amfani da shi don ziyartar Jamus da karatu a ƙarƙashin Kuno Meyer da Rudolf Thurneysen. Bayan shekaru uku, ya dawo gida, inda ya koma Gaelic League kuma ya fara koyar da Faransanci a UCD. Ya kuma shiga cikin 'Yan Agaji na Irish sannan, a shekara mai zuwa, Seán T. O'Kelly ya rinjaye shi ya shiga 'Republican Irish Brotherhood.

A lokacin Ista Rising, Ó Briain ya ga aiki tare da Sojojin Jama'ar Irish. Ya zo cikin rikici tare da kwamandansa, Michael Mallin, yayin da yake so ya bi dabarun ba tare da brigade na Dublin da aka "kwance a cikin birni ba". Duk da haka, Mallin ya soke shi kuma ya nace su mayar da hankali kan ɗaukar Dublin Castle.[2] Ya shafe watanni biyu a gidan yari, shida kuma a wani sansanin horarwa kafin a sake shi don gano cewa an kore shi daga aikinsa, amma da sauri ya sami digiri na Farfesa a cikin harsunan Romance a Jami'ar Galway (UCG). [1]

A kusa da wannan lokacin, Ó Briain ya shiga Sinn Féin, kuma bai yi nasara ba ga jam'iyyar a Mid Armagh a babban zaɓen Irish na shekarar 1918, yana samun kuri'u 5,689. Yaƙin neman zaɓe ya kai, a kaikaice, zuwa wani hukuncin kurkuku. A lokacin da aka sake shi, an naɗa shi a matsayin alkali a cikin tsarin kotunan jamhuriyar da ba bisa ka'ida ba a lokacin, kuma ya ziyarci Faransa da Italiya don kokarin samar da makamai ga Sojojin Jamhuriyar Ireland. A cikin watan Nuwamba 1920, an sake kama shi kuma an kulle shi sama da shekara guda, don haka ya ɓace ƙarshen Irish War of Independence. A lokacin da aka sake shi, an sanya hannu kan yarjejeniyar Anglo-Irish; ya goyi bayan hakan, kuma bai sake shiga cikin ayyukan tsageru ba.

A cikin sabuwar Ireland mai cin gashin kanta, Ó Briain ya kasance farfesa a Galway. Ya kuma tsaya a zaɓen Seanad na 1925, kodayake bai yi nasara ba. Shi ne magatakardar kafa gidan wasan kwaikwayo ta Taibhdhearc na Gaillimhe, kuma yana aiki a yawancin shirye-shiryensa, kuma ya ɗauki lokaci mai tsawo yana fassara ayyuka daga Turanci da harsunan Romance zuwa Irish. Ya tsaya ya zama shugaban UCG a shekarar 1945, amma ba a zaɓe shi ba, kuma a shekarun 1940 da 1950 ya fi shahara da yawan fitowa a talabijin da rediyo.

A ranar 1 ga watan Satumba 1921 ya auri Helen Lawlor. Iyayen ma'auratan shine ɗan jaridar Eibhlín Ní Bhriain.

  1. 1 2 Paul Rouse, "Ó Briain, Liam", Dictionary of Irish Biography
  2. Charles Townshend, "Easter 1916: The Irish Rebellion", p.93