Lupus
Lupus, wanda aka fi sani da tsarin lupus erythematosus (SLE), cuta ce ta rigakafin jiki wanda Tsarin rigakafi jikin mutum ya yi kuskuren kai farmaki ga nama mai lafiya a sassa da yawa na jiki. Alamomin sun bambanta tsakanin mutane kuma suna iya zama masu sauƙi zuwa masu tsanani. Alamomin da aka saba da su sun haɗa da haɗin gwiwa masu zafi da kumbura, zazzabi, ciwon kirji, asarar gashi, cututtukan baki, kumburawar lymph, jin gajiya, da kuma jan rash wanda ya fi yawa a fuska. Sau da yawa akwai lokutan Rashin lafiya, wanda ake kira flare, da lokutan raguwa a lokacin da akwai alamomi kaɗan.
Dalilin ba a bayyane yake ba. An yi tunanin cewa ya haɗa da kwayoyin halitta tare da Abubuwan muhalli.[1] Daga cikin tagwaye iri ɗaya, idan ɗayan ya shafa akwai damar 24% ɗayan zai kasance. sigari, karancin bitamin D, da wasu cututtukan an kuma yi imanin cewa suna kara haɗarin. Hanyar ta haɗa da amsawar rigakafi ta hanyar autoantibodies akan ƙwayoyin mutum. Wadannan sune mafi yawan anti-nuclear antibodies kuma suna haifar da kumburi. Binciken na iya zama da wahala kuma ya dogara ne akan haɗuwa da alamomi da gwaje-gwaje na dakin gwaje-gaje. Akwai wasu nau'ikan lupus erythematosus da suka hada da discoid lupus erythematosus, neonatal lupus, da subacute cutaneous lupus eryphematosus.
Babu magani. Magunguna na iya haɗawa da NSAIDs, corticosteroids, immunosuppressants, hydroxychloroquine, da methotrexate. Kodayake corticosteroids suna da tasiri da sauri, amfani da dogon lokaci yana haifar da sakamako masu illa.[2] Ba a nuna madadin magani ba don shafar cutar. Rayuwar rayuwa ta fi ƙasa tsakanin mutanen da ke fama da SLE.[3] SLE yana ƙara haɗarin cututtukan zuciya sosai tare da wannan shine mafi yawan dalilin mutuwa. Tare da magani na zamani game da 80% na waɗanda abin ya shafa sun tsira fiye da shekaru 15. Mata masu cutar lupus suna da ciki wanda ke da haɗari mafi girma amma galibi suna samun nasara.
Adadin SLE ya bambanta tsakanin ƙasashe daga 20 zuwa 70 cikin 100,000. Mata masu shekaru masu haihuwa suna shafar kusan sau tara fiye da maza. Duk da yake galibi yana farawa tsakanin shekaru 15 zuwa 45, ana iya shafar shekaru masu yawa.[4] Wadanda suka fito daga Afirka, Caribbean, da Sinanci suna cikin haɗari fiye da fararen mutane.[1][4] Yawan cututtuka a kasashe masu tasowa ba su da tabbas.[5] Lupus shine Latin don "wolf": an sanya sunan cutar a cikin karni na 13 yayin da ake zaton rash ya bayyana kamar cinyewar wolf.
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- 1 2 Lisnevskaia, L; Murphy, G; Isenberg, D (22 November 2014). "Systemic lupus erythematosus". Lancet. 384 (9957): 1878–88. CiteSeerX 10.1.1.1008.5428. doi:10.1016/s0140-6736(14)60128-8. PMID 24881804.
- ↑ Davis, Laurie S.; Reimold, Andreas M. (April 2017). "Research and therapeutics—traditional and emerging therapies in systemic lupus erythematosus". Rheumatology. 56 (suppl_1): i100–i113. doi:10.1093/rheumatology/kew417. PMC 5850311. PMID 28375452.
- ↑ Murphy, G; Isenberg, D (December 2013). "Effect of gender on clinical presentation in systemic lupus erythematosus". Rheumatology (Oxford, England). 52 (12): 2108–15. doi:10.1093/rheumatology/ket160. PMID 23641038.
- 1 2 Danchenko, N.; Satia, J.A.; Anthony, M.S. (2006). "Epidemiology of systemic lupus erythematosus: a comparison of worldwide disease burden". Lupus. 15 (5): 308–318. doi:10.1191/0961203306lu2305xx. PMID 16761508.
- ↑ Tiffin, N; Adeyemo, A; Okpechi, I (7 January 2013). "A diverse array of genetic factors contribute to the pathogenesis of systemic lupus erythematosus". Orphanet Journal of Rare Diseases. 8: 2. doi:10.1186/1750-1172-8-2. PMC 3551738. PMID 23289717.