Jump to content

M. D. Naidoo

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
M. D. Naidoo
Rayuwa
Haihuwa 1919
Mutuwa 1 ga Yuni, 1995
Ƴan uwa
Mahaifi R.M. Naidoo
Abokiyar zama Phillis Naidoo (nee David) (en) Fassara
Ahali M. J. Naidoo (mul) Fassara da Ompragash Naidoo (en) Fassara
Sana'a
Sana'a ɗan siyasa, lauya da anti-apartheid activist (en) Fassara

Mooroogiah Dhanapathy Naidoo (1919 - 1 Yuni 1995) ɗan gwagwarmayar siyasa ne kuma lauya ɗan Afirka ta Kudu. An fi saninsa da rawar da ya taka a gwagwarmayar yaki da nuna wariyar launin fata, inda aka ɗaure shi a tsibirin Robben tsakanin shekarun 1967 zuwa 1972.

Rayuwa da aiki

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi Naidoo a cikin shekarar 1919 a Durban ga dangin Hindu waɗanda suka fito daga ƙwararrun ma'aikatan Indiya. [1] Mahaifinsa, ɗan kasuwa, ya rasa dukiyarsa a hadarin kasuwar hannun jari na shekarar 1929, kuma makarantar sakandaren Naidoo ya jinkirta yayin da yake barin makaranta don neman aiki. A shekarar 1943 ya shiga Jami'ar Natal. [1]

Shugaban ƙungiyar ɗalibai a jami’ar sa, ya zama mai fafutuka a siyasance a ƙungiyoyin ‘yan bangar hagu da na Indiya; Ya kasance mai himma musamman a cikin Ƙungiyoyin Ƙasashen Turai, Jam'iyyar Kwaminisanci ta Afirka ta Kudu, da Natal Indian Congress.[1] An ɗaure shi na tsawon watanni shida a shekara ta 1946 saboda shigansa a yakin da ake yi na adawa da dokar Ghetto na Majalisar Ɗinkin Duniya na Majalisar Ɗinkin Duniya ta Indiya ta Kudu, [2] kuma a wannan lokacin ya wakilci Majalisa a Majalisar Ɗinkin Duniya.[3] Bayan shekara ta 1948, ayyukan siyasa na Naidoo ya kai ga gwagwarmayar adawa da nuna wariyar launin fata. [2]

A halin yanzu, a cikin shekarar 1957, an shigar da Naidoo a Bar a Durban, inda ya yi aiki a matsayin lauya.[2][1] Duk da haka, bayan shekaru da yawa na zalunci daga gwamnatin nuna wariyar launin fata, an kama Naidoo a cikin shekarar 1966 kuma an tuhume shi da karya dokar hana gurguzu; An same shi da laifi kuma aka yanke masa hukuncin ɗaurin shekaru biyar, wanda ya yi aiki a tsibirin Robben tsakanin shekarun 1967 da 1972.[1] Lokacin da ya isa tsibirin Robben, nan da nan aka ba shi haɗin kai a Babban Kwamandan Majalisar Ɗinkin Duniya na Afirka ƙungiyar shugabannin fursunoni na siyasa, ƙarƙashin jagorancin Nelson Mandela saboda girmansa a cikin yunkurin Congress.[4]

A tsakanin shekarun 1977 da 1991, Naidoo ya yi zaman gudun hijira a Biritaniya. Bayan ya dawo a shekarar 1991 ya ci gaba da aikin shari'a. [2] Rashin lafiya tare da emphysema, ya mutu a ranar 1 ga watan Yuni 1995 a Durban, yana da shekaru 75. [2]

Rayuwa ta sirri

[gyara sashe | gyara masomin]

A cikin shekarar 1958 ya auri Phyllis Naidoo, wacce ya haɗu da ita a Majalisar Natal Indian Congress. [5] Ta yi rashin aure a lokacin da yake tsare a gidan yari kuma sun rabu a shekarar 1977.[6] Yana da riƙo a kan ‘ya’yansu biyu, Sadhan da Sha, waɗanda suka riga shi; Sun kuma haifi ɗiya mace tare, mai suna Sukthie.[2][6]

Ɗan’uwan Naidoo, MJ Naidoo, shi ma fitaccen ɗan gwagwarmaya ne, kuma ƙanwarsa Tim Naidoo ta auri Mac Maharaj a shekara ta 1958. [7]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Frederikse, Julie (1987). "Interview with M.D. Naidoo" (PDF). South African History Archive. Retrieved 26 December 2024.
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 "M. D. Naidoo, 75, Foe of Apartheid". New York Times (in Turanci). 12 June 1995. Archived from the original on 2015-05-26. Retrieved 2024-12-26.
  3. Desai, Ashwin; Vahed, Goolam (2021). Colour, Class and Community: The Natal Indian Congress, 1971–1994 (in Turanci). NYU Press. ISBN 978-1-77614-718-2.
  4. Buntman, Fran Lisa (2003). Robben Island and Prisoner Resistance to Apartheid (in Turanci). Cambridge University Press. p. 97. ISBN 978-0-521-00782-5.
  5. Devenish, Annie (2021-08-09). "Dear Aunti, with Love from Robben Island: Remembering Phyllis Naidoo". Daily Maverick (in Turanci). Retrieved 2024-12-26.
  6. 6.0 6.1 Evans, Gavin (23 April 2013). "Phyllis Naidoo: Activist who fought to end apartheid". The Independent (in Turanci). Archived from the original on 2022-07-07. Retrieved 2024-12-26.
  7. Vahed, Goolam (2015-02-05). "Women and national liberation in South Africa: an oral history perspective". South Asian Diaspora (in Turanci). 7 (2): 129–147. doi:10.1080/19438192.2015.1007635. ISSN 1943-8192.