Mable Pinnie Koma

Mable Pinnie Koma
Rayuwa
Haihuwa	Mahikeng (mul) , 6 ga Augusta, 1924
ƙasa	Botswana
Mutuwa	Mahalapye (en) , 22 ga Augusta, 2008
Makwanci	Mahalapye (en)
Ƴan uwa
Abokiyar zama	Gaolese Kent Koma (mul)
Sana'a
Sana'a	ɗan siyasa
Imani
Jam'iyar siyasa	Botswana Democratic Party (en)

Mable (wanda kuma aka rubuta Mabel) Pinnie Khutsafalo Koma (1924 – 2008) (an haife shi Mpa) tsohuwar 'yar siyasar Botswana ce, shugabar kungiyar mata, kuma 'yar kasuwa.

Ta yi aiki a matsayin Kansila na gundumar Mahalapye na Dilaene daga 1984 zuwa 1994. Koma ya kasance shugaban majalisar gunduma ta tsakiya daga 1982 zuwa 1990. Ita ce mamba ta kafa reshen mata na jam'iyyar Botswana Democratic Party (BDP) kuma shugabar mata a tsakiyar shekarun 70. Memba mai kafa kungiyar Kiristocin Matasa ta Botswana.

Rayuwar farko da ilimi

An haifi Mable Pinnie Koma a ranar 6 ga Agusta 1924 a Mahikeng a Mmamosetsanyana, Lardin Arewa maso Yamma, a lokacin da ake kira Bophuthatswana, Afirka ta Kudu . Ita ce ta uku cikin goma. Iyayenta sune Pitoro da Bela Mpa. Ta zauna a wani yanki da ake kira Tlhabologo-Magogwe inda ta girma tare da kakaninta. Ta fara karatunta ne a St Mary's (wanda aka fi sani da Roma) a Mahikeng inda ta kammala karatunta na firamare. Daga nan ta wuce zuwa Holly Cross Mission a Alexandra, Gauteng kafin ta je yin karatun aikin jinya a Asibitin Conrad da ke Taung, Vryburg inda ta kuma fara aikinta na jinya. Bayan karatunta, ta dawo Mahikeng don yin aikin jinya a asibitin Mahikeng.

Sana'a da siyasa

A cikin 1948 buɗewa ta fito daga Kwalejin Moeng don matron, matsayin da ta ɗauka har zuwa 1955. Daga nan ta wuce zuwa Kwalejin Horar da Malamai ta Serowe a 1955 sannan aka tura ta Asibitin Mahalapye a matsayin Matron a 1969. Ta bar aikin gwamnati a 1970 don shiga harkokin siyasa da ayyukan da ba na gwamnati ba. Ta zama memba na Botswana Democratic Party a 1963 kuma ta yi aiki a kan kamfen ɗinta kuma ta shigar da sabbin mambobi.

A watan Oktoba 1953 a Mahikeng, ta auri Gaolese Kent Koma, wanda dan uwansa Kenneth Koma ya gabatar da ita a Kwalejin Moeng da ke arewa maso gabashin Botswana . Mable Pinnie Mpa ma'aikaciyar jinya ce a lokacin a Kwalejin Moeng. Tun farko dan uwansu Kenneth Koma ne ya yaudare ta da mijinta suka shiga shi suka fara jam’iyyarsu da ake kira Botswana National Front . Ita ce wacce ta kafa jam'iyyar Mata ta Botswana Democratic Party a tsakiyar shekarun 70s tare da mutane irin su Lady Gladys Olebile Masire da Dr Gaositwe KT Chiepe . Ta yi yakin neman zaben kansila a shekarar 1970 kuma ta lashe kujerar kansila a gundumar Dilaene a Mahalapye - kujerar da ta bari lokacin da ta yi ritaya a 1998. Ta kawo ci gaba da dama a unguwarta kuma musamman ta baiwa matasa da dama da suka ci gaba da kada kuri'a a zaben ta bayan wani shekaru 20. ta taimaka wajen kafa ƙungiyoyin zamantakewa don matasa don su sa su shiga tare da horar da su don jagoranci na gaba. Ita ce wacce ta kafa kuma tsohuwar mataimakiyar shugabar kungiyar Kiristocin Matasa ta Mata wadda ta yi ritaya daga aiki a shekarar 1998. Ta zama shugabar majalisar gunduma ta tsakiya daga 1986 zuwa 1990. Daga 1990 zuwa gaba, ta ba da mafi yawan lokacinta ga ƙungiyoyi irin su Ƙungiyar Matasa ta Kirista ta Botswana (BYWCA) da Majalisar Mata ta Botswana (BCW). Ta yi balaguro da yawa ta hanyar aikin ƙungiyar mata zuwa ƙasashe kamar Lesotho, Zambia, Afirka ta Kudu, Masar, China, Japan, Sweden da Jamus . Koma ta ba da jagoranci tare da gabatar da ƴan jam'iyyar BDP da yawa a nan gaba, daga cikinsu akwai shugaban jam'iyyar Demokraɗiyyar Botswana na yanzu, Daniel Kwelagobe wanda ta mutunta ta hanyar kiran ɗan'uwansa kuma mataimakin ministan ƙananan hukumomi da raya karkara, Botlogile Tshireletso . Ta yi ritaya daga siyasa a shekarar 1996 kuma Galebowe Selato ya gaje ta. Ta zauna a kan kananan hukumomin kauyuka da dama ciki har da kasancewarta shugabar kwamitin amintattu na Mahalapye Development Trust na tsawon shekaru 10 har zuwa 2002, shugabar kwamitin raya kauyuka a lokacin karamar hukumarta kuma shugabar kwamitin nuna noma na Mahalapye na tsawon shekaru 10.

Daga baya rayuwa

Mable Pinnie Koma ya kasance manomi kuma ya yi karamin kasuwanci bayan ya yi ritaya daga aikin gwamnati. Koma ta shafe lokacinta tsakanin kasuwancinta da ke Herero Mall da gonarta da ke yankin yashi na Yamma. Ta shafe shekaru 10 na rayuwarta tana kula da mijinta da yake fama da rashin lafiya wanda ya yi fama da bugun jini a shekarar 1997 wanda ya sa shi kwance a gado har ya mutu a shekara ta 2006. Ita Roman Katolika ce. Mable Pinnie Khutsafalo Koma ya rasu a safiyar ranar 22 ga Agusta 2008. An binne ta kusa da mijinta a Mahalapye.

Kamar mijinta, ana yaba mata da haɓaka Mahalapye daga ƙauye mai nisa zuwa wani ɗan gari a cikin 1994. Ta hanyar gina ababen more rayuwa, hanyoyi da samar da damammaki ga kananan manoma a yankin don samun kasuwa. Tare, sun kafa makarantar firamare mai zaman kanta, makarantar firamare ta Montsamaisa a Mahalapye wacce ta sanya matasa da dama da suka kasa karatun firamare amma ba su iya komawa makaranta. A cikin jam'iyyar BDP ana yi masa kallon daya daga cikin jiga-jigan da suka yi wa jam'iyyar hidima ba tare da fatan ] [ ba saboda kokarinsu. Babban gudunmawar da ta bayar ga ci gaban reshen mata na BDP da Mahalapye BDP reshen gida. Kasancewa tun daga kafuwarta zuwa tushen ciyawa da shigar sabbin membobi da yakin neman zabe a Botswana mai fama da talauci a lokacin har ta bar rayuwar jama'a a 2002.

Magana