Majalisar Jiha (Nijeriya)
Majalisar Jiha ta Kasa kungiya ce ta Gwamnatin Najeriya . Ayyukanta sun haɗa da ba da shawara ga zartarwa game da yin manufofi. Majalisar ba ta da ikon zartarwa, duk da haka tana taka muhimmiyar shawara da yarda a cikin ayyukan gwamnati.[1]
Asalin
[gyara sashe | gyara masomin]A watan Afrilu na shekara ta 1952, Sir Abubakar Tafawa Balewa ya ba da shawarar kirkirar Majalisar Privy ta Najeriya don maye gurbin Majalisar Privy na Burtaniya a cikin jawabi ga Majalisar Dokoki a watan Afrilu 1952. Wannan ya faru ne saboda rashin jin daɗin kwamitin shari'a game da bambance-bambance na yanki a cikin shari'o'in kotu. A cikin Jamhuriyar Najeriya ta farko, babu Majalisar Jiha ta Kasa kamar yadda Firayim Minista a wasu lokuta sukan hadu da Sir Abubakar Tafawa Balewa, Firayim Ministan Najeriya a lokacin.[2]
Kafawa
[gyara sashe | gyara masomin]Janar Murtala Muhammed ne ya fara gabatar da ra'ayin Majalisar Jiha ta Kasa a ranar 30 ga Yulin 1975 a cikin watsa shirye-shirye ga al'ummar bayan da ya kori Janar Yakubu Gowon:
Error: No text given for quotation (or equals sign used in the actual argument to an unnamed parameter)
Daga nan sai ya nada gwamnoni masu zuwa a matsayin mambobin majalisar jiha: [2]
- Muhammed Buhari (Arewa maso Gabas)
- George Innih (Tsakiyar Yamma)
- Sani Bello (Kano)
- Adekunle Lawal
- Paul Omu (Kudancin Gabas)
- Ibrahim Taiwo (Kwara)
- Akintunde Aduwo (Yamma)
- Anthony Ochefu (Gabas ta Tsakiya)
- Usman Jubrin (North-Central)
- Abdullahi Mohammed (Benue-Plateau)
- Umaru Mohammed (Arewa maso Yamma)
- Zamani Lekewot (Rivers).
Rukunin Majalisar Jiha
[gyara sashe | gyara masomin]Majalisar Jiha ta kunshi mutane masu zuwa: [3]
- Shugaban kasa, wanda shine Shugaban
- Mataimakin Shugaban kasa, wanda shine Mataimakin Shugaba
- Dukkanin tsoffin shugabannin Tarayya da dukkan tsoffin shugabannin Gwamnatin Tarayya
- Dukkanin tsoffin Manyan Alkalai na Najeriya
- Shugaban Majalisar Dattawa
- Kakakin Majalisar Wakilai
- Dukkanin Gwamnoni jihohin Tarayyar
- Ministan Shari'a da Babban Lauyan Tarayya
Abubuwan da ke cikin yanzu
[gyara sashe | gyara masomin]| Sunan | Ofishin |
|---|---|
| Bola Tinubu | Shugaban Najeriya |
| Kashim Shettima | Mataimakin Shugaban Najeriya |
| Lateef Fagbemi | Ministan Shari'a da Babban Lauyan Tarayya |
| Godswill Akpabio | Shugaban Majalisar Dattijai ta Najeriya |
| Tajudeen Abbas | Kakakin Majalisar Wakilai ta Najeriya |
| Muhammadu Buhari | Shugaban Najeriya na 7 da 15 |
| Goodluck Jonathan | Shugaban Najeriya na 14 |
| Olusegun Obasanjo | Shugaban Najeriya na 5 da na 12 |
| Abdulsalami Abubakar | Shugaban kasa na 11 na NajeriyaShugaban Kasar Najeriya |
| Ibrahim Babangida | Shugaban Najeriya na 8 |
| Yakubu Gowon | Shugaban Kasar Najeriya na uku |
Ayyuka
[gyara sashe | gyara masomin]Majalisar tana da alhakin ba da shawara ga Shugaban kasa game da aiwatar da ikonsa game da waɗannan: ƙididdigar yawan jama'a na ƙasa da tattarawa, bugawa da adana rubuce-rubuce, haƙƙin jinƙai, bayar da girmamawa ta kasa, nadin membobin Hukumar Zabe ta Kasa mai zaman kanta, nadin mambobin Majalisar Shari'a ta Kasa (ban da membobin da suka kasance a hukumance na wannan Majalisar), da kuma nadin membobinta na Hukumar Jama'a ta ƙasa.[4]
Har ila yau, yana ba da shawara ga Shugaban kasa a duk lokacin da aka nemi ya yi hakan game da kiyaye tsarin jama'a a cikin Tarayyar ko wani bangare na ta da kuma sauran batutuwa kamar yadda Shugaban kasa zai iya jagoranta. Ya yi aiki a lokacin annobar COVID-19 a Najeriya da kuma lokacin rikicin tattalin arziki.[2]
- Majalisar Privy (United Kingdom)
- Majalisar Tattalin Arziki ta Kasa (Nijeriya)
- Kwamitin Tsaro na Kasa (Nijeriya)
- Majalisar Tsaro ta Kasa (Nijeriya)
- Majalisar 'yan sanda ta Najeriya
- Majalisar Jiha ta Shugabannin gargajiya da Shugabannin
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Teniola, Eric (5 May 2020). "Nigeria: The Council of State Should Meet Now". allafrica.com.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 vanguard (2018-02-25). "Council of State? What is that?". Vanguard News (in Turanci). Retrieved 2023-01-04.
- ↑ "Constitution of the Federal Republic of Nigeria". www.nigeria-law.org. Archived from the original on 2018-01-15. Retrieved 2023-12-21.
- ↑ Teniola, Eric (2020-04-29). "The council of state should meet now". TheCable (in Turanci). Retrieved 2025-06-08.