Makarantar Sakandare ta Mzingwane
| Bayanai | |
|---|---|
| Iri |
secondary school (en) |
| Ƙasa | Zimbabwe |
Makarantar Sakandare ta Mzingwane a da makarantar sakandare ce ta gwamnati ta maza kaɗai da ke tsakiyar Esigodini, Matabeleland South . [1] Duk da haka, sabbin abubuwan da ke faruwa na nuna cewa an samu sauyi, inda makarantar ta haɗa ɗalibai mata a hankali don magance raguwar yawan ɗalibai, wani tsari da aka lura a wasu makarantun jinsi ɗaya a yankin. [2] An kafa ta a shekarar 1921 a Tsholotsho sannan aka ƙaura zuwa Essexvale a shekarar 1942 (yanzu Esigodini), 45 kilomita kudu maso gabashin Bulawayo. [3]
Tarihin Mzingwane
[gyara sashe | gyara masomin]A shekarar 1940, saboda wata mummunar cutar malaria ta kwakwalwa wadda, yayin da makarantar ta yi suna sosai, inda ɗalibai ke fitowa daga waje, musamman waɗanda suka fito daga Bechuanaland da Arewacin Rhodesia, kuma suka ɗauki wannan cuta zuwa gida, an yanke shawarar mayar da makarantar zuwa wurin da take a yanzu.
Duk da haka, wannan ya faru ne a lokacin yakin duniya na biyu kuma akwai mutane kaɗan da ke da ƙwarewar tsara makaranta a ƙasar. Abin farin ciki, wani matashin mai gine-gine ɗan Birtaniya wanda ake horar da shi a kan abin da ake kira Gwelo, na Rundunar Sojan Sama ta Royal Air Force, ya ba da lokacinsa da son rai don yin aiki tare da shugaban makaranta John Hammond wajen tsara makarantar. Makarantar a wancan lokacin tana koyar da ƙwarewa kamar gini, aikin fata, aikin kafinta, kiwon dabbobi da noma da kuma darussan ilimi. Malaman makarantar, musamman malami Mathobi, Mavakatsha Dabengwa, Dembi Bulle, da Roger Malusalila, aji ɗaya lokaci guda zai je sabon wurin - da farko ya gina ɗakin kwana - sannan ya koma Tjolotjo don karatun ilimi ... kusa da sabon wurin don dasa bishiyoyin 'ya'yan itace ... sannan ya koma Tjolotjo don karatun ilimi ... rukuni na gaba don gina aji da sauransu. Joshua Nkomo malamin kafinta ne a wancan lokacin kuma ya shiga cikin wannan babban motsi.
Gina makarantar Mzingwane ya ɗauki fiye da shekaru biyu kuma a ƙarshe a shekarar 1942 sauran makarantar sun shirya tsaf. Wannan ɓangare daga littafin Beloved African ya bayyana 'babban tafiya' don ƙaura daga Tjolotjo zuwa Mzingwane.
Jagoranci
[gyara sashe | gyara masomin]Tun daga watan Maris na 2022, shugaban makarantar sakandare ta Mzingwane shine Stanley Tizora, wanda ke aiki a wannan matsayin a ƙarƙashin Ma'aikatar Ilimin Firamare da Sakandare ta Zimbabwe. [4]
Tare da goyon bayan shugabancin makarantar, Herbert Ndlovu yana riƙe da matsayin Mataimakin Shugaban Makaranta. Ayyukansa sun haɗa da kula da ladabtarwa, hulɗa da shugabannin makarantu, da kuma shiga cikin Kwamitin Kuɗi na Makaranta. [4]
Mzingwane a yau
[gyara sashe | gyara masomin]Makarantar ta jagoranci ɗalibai sama da 400. Taken makarantar shine Izenzo kunge Mazwi, ma'ana Ayyuka Suna Magana da Ƙarfi Fiye da Kalmomi, kuma tambarin yana wakiltar Giwa. Obadiah Mlilo shine shugaban makarantar baƙar fata na farko a Mzingwane; ya jagoranci makarantar daga 1973 zuwa 1978. [5] Mzingwane yana da babban sansanin tsofaffin ɗalibai a cikin ƙasar da kuma a ƙasashen waje. A ƙarƙashin tutar ƙungiyar tsofaffin samari ta Mzingwane (MOBA), waɗannan tsofaffin ɗaliban sun taimaka wajen haɓaka makarantar. Taken aikinsu shine "maye gurbin kujera da tebur ɗinku" yana ɗaya daga cikin ƙoƙarin MOBA na taimaka wa makarantar ta hanyar siyan sabbin tebura da kujeru ga ɗalibai. [6]
Wasanni da kulab
[gyara sashe | gyara masomin]Dangane da nasarorin da makarantar sakandare ta samu a lokacin karatu, makarantar sakandare ta Mzingwane ta yi fice a wasanni da kuma fannin ilimi. Abin lura shi ne, ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta 'yan ƙasa da shekara 16 ta lashe gasar Copa Coca-Cola ta ƙasa a shekarar 2012, kuma ɗalibai sun sami sakamako mai kyau a gasar lissafi ta ƙasa. [7] Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta 'yan ƙasa da shekara 16 ta Mzingwane ta kasance zakaran gasar cin kofin ƙasa na 'yan ƙasa da shekara 16 ta 2012 wanda aka buga a filin wasa na Chinotimba da ke Victoria Falls . [8] Wannan ya sanya Mzingwane ta zama makaranta ta farko daga lardin Kudu maso Yamma da ta lashe gasar. [9] Sun lashe dala 6,500 na dalar Amurka kuma kocinsu Bekezela Mavundla ya lashe kyautar kocin shekara. [8] An ayyana mai tsaron ragarsu, Paul Makotore a matsayin mai tsaron raga na gasar [8] kuma ya zaɓi mafi kyawun mai tsaron raga a Afirka a lokacin wani sansani a Afirka ta Kudu. [9] A shekarar 2015, Lwazilwenkosi Mpofu da McKringle Mhlanga sun kasance zakarun gasar wasannin lissafi ta kasa ta Old Mutual, inda suka lashe lambobin zinare da azurfa. Tun daga shekarar 2015 har zuwa yau, makarantar ta kasance Zakaran Lardin Kare don Tambayoyin Aiki na Aids (NAC)
Fitattun tsofaffin ɗalibai
[gyara sashe | gyara masomin]- Nkululeko Innocent Dube, founder of IYASA [10]
- Mduduzi Matthuthu, editan <i id="mwgA">The Chronicle</i> [5]
- Jason Moyo, wanda ya kafa rundunar sojojin juyin juya hali ta jama'ar Zimbabwe
- Elijah Nkala, ɗan tseren gudu [5]
- Lazarus Nkala, mai fafutukar juyin juya hali kuma ɗan siyasa
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "Mzingwane High School". ZimPlaza Business Directory (in Turanci). Retrieved 2025-05-22.
- ↑ Reporter, Online (2025-03-03). "Single-sex schools struggle to survive". herald (in Turanci). Retrieved 2025-05-22.
- ↑ Nyoni, Mthandazo (2014-07-12). "Mzingwane High teachers protest". southerneye.co.zw.
- 1 2 Editor, Chronicle (2024-10-28). "'Invest in education to eradicate poverty'". herald (in Turanci). Retrieved 2025-05-22.CS1 maint: extra text: authors list (link) Cite error: Invalid
<ref>tag; name ":3" defined multiple times with different content - 1 2 3 "Mzingwane remains best in Mat South". The Chronicle (in Turanci). 9 October 2015. Retrieved 2019-12-31. Cite error: Invalid
<ref>tag; name ":2" defined multiple times with different content - ↑ "Mzingwane High School". ZimPlaza Business Directory (in Turanci). Retrieved 2025-05-22.
- ↑ "Mzingwane High School". ZimPlaza Business Directory (in Turanci). Retrieved 2025-05-22.
- 1 2 3 newsday (2012-07-30). "Mzingwane, Vainona clinch Copa Coca-Cola titles". NewsDay Zimbabwe (in Turanci). Retrieved 2019-01-08.
- 1 2 "Mzingwane to defend Copa Coca-Cola title". Southern Eye (in Turanci). 2013-06-10. Retrieved 2019-01-08.
- ↑ "Mzingwane High School". ZimPlaza Business Directory (in Turanci). Retrieved 2025-05-22.