Mampong
|
| ||||
|
| ||||
| Wuri | ||||
| ||||
| Ƴantacciyar ƙasa | Ghana | |||
| Yankuna na Ghana | Yankin Ashanti | |||
| Gundumomin Ghana | Mampong Municipal District | |||
| Yawan mutane | ||||
| Faɗi | 42,037 (2024) | |||
| Bayanan Tuntuɓa | ||||
| Kasancewa a yanki na lokaci |
UTC±00:00 (en) | |||
| Wasu abun | ||||
|
| ||||
| Yanar gizo | mma.gov.gh | |||
Mampong birni ne, kuma babban birnin karamar hukumar Mampong a yankin Ashanti na Ghana . [1] Tun daga 2012, garin yana da yawan jama'a 42,037. Garin gida ne ga Mamponghene, Nana Osei Bonsu II .
Tarihi
[gyara sashe | gyara masomin]Agona-Akrofoso, sau da yawa ana ɗaukarsa a matsayin 'Tsohon Mampong', ita ce babban birnin jihar Mampong, ɗaya daga cikin jihohin Akan 4 a ƙarƙashin jihar Denkyira . [2] Ana zargin cewa an kafa shi a daidai lokacin da Kumasi. Babban birnin shine wuri na farko da ya karbi bakuncin Mampong Stool ko Silver-Stool na Mamponghene. Ba da daɗewa ba bayan kafa Masarautar Ashanti, an ƙaura babban birnin zuwa wani yanki da ake kira Botaase, daga baya aka sani da Mampong.[3][4]
Gudanarwa
[gyara sashe | gyara masomin]Tattalin Arziki
[gyara sashe | gyara masomin]Kimanin kashi 60% na ma'aikata suna aiki a aikin noma, sannan kuma sabis, Kasuwanci da masana'antu. Manyan amfanin gona da aka shuka sun haɗa da karoshi da groundnuts.[1] Ƙananan kasuwanci na iya kasancewa a duk faɗin garin, gami da injunan niƙa, wanda ke taka muhimmiyar rawa a masana'antar abinci ta gida. Kodayake, ma'adanai suna da babban damar gurɓata, wanda ya haifar da guba ta abinci.[5]
Al'adu
[gyara sashe | gyara masomin]Mampong tana cikin yankin gargajiya na Mampong tare da wasu cibiyoyin jama'a 48.[6] Garin kuma shine cibiyar Diocese na Anglican na Asante Mampong, wanda aka kaddamar a shekarar 2014. [7] A ranar 3 ga Maris 1995, Paparoma John Paul II ya kirkiro Roman Catholic Diocese na Konongo-Mampong, wanda hedkwatarsa ke nan. Yana da diocese na sufragán na Lardin Ikklisiya na Kumasi . [8]
Yanayin ƙasa
[gyara sashe | gyara masomin]Garin yana da iyaka da Gundumar Sekyere ta Kudu zuwa kudu, Gundumar Sekyere ta Tsakiya zuwa gabas da Gundumar Ejura Sekyedumase zuwa arewa.[1] Tana kusa da kilomita 60 kilometres (37 mi) (37 daga Kumasi.[9]
Mampong yana da Yanayin savanna na wurare masu zafi (Köppen climate classification Aw), yana fuskantar lokutan rigar da lokacin fari kuma zafin jiki yana da zafi a duk shekara. Matsakaicin ruwan sama na shekara-shekara yana kusa da 1,270 millimetres (50 in) mm () kuma matsakaicin zafin jiki na kowane wata yana daga 22 zuwa 30 ° C (72 zuwa 86 ° F). [1]
Albarkatun mutane
[gyara sashe | gyara masomin]Lafiya
[gyara sashe | gyara masomin]
A ranar 10 ga Oktoba 2019, Hukumar Bayar da Drone ta Ghana ta kaddamar da sansanin isar da jirgi mara matuka a Mampong, ɗaya daga cikin cibiyoyin jama'a guda huɗu a kasar da aka haɗa a cikin shirin.[10] Manufar wurin ita ce amfani da drones don isar da kayan kiwon lafiya a duk fadin yankin. Zipline ne ke sarrafa drones, kamfanin robotics da ke zaune a California.[11]
Ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]Babban cibiyar ilimi a garin shine Kwalejin Fasaha ta Mampong . An kafa shi a shekarar 1967 a matsayin cibiyar ilimi ta malamai kuma An amince da shi zuwa matakin ilimi na sakandare a shekarar 2007. Tana da alaƙa da Jami'ar Ilimi, Winneba . [12]
Wadannan sune jerin kwalejoji / jami'o'i da manyan makarantun sakandare a Mampong: [13][14]
- Kolejoji / Jami'o'i
- Kwalejin Ilimi (Jami'ar Ilimi ta Mampong Campus)
- Kwalejin Horar da Nursing da Midwifery, Mampong
- Kwalejin Fasaha ta Mampong
- Kwalejin Ilimi ta St. Monica
- Manyan makarantun sakandare
- Babban Makarantar Sakandare ta Amaniampong
- Babban Makarantar Sakandare ta St. Monica
- St. Joseph Seminary Senior High School, Mampong (tsohon Sekyereman Secondary School)
- Kofiase Adventist Babban Fasaha
- Babban Makarantar Sakandare ta Oduko Boatemaa
Shahararrun mazauna
[gyara sashe | gyara masomin]- Akwasi Amankwa Afrifa (1936-1979), tsohon Shugaban kasa, soja kuma ɗan siyasa [15]
- Akwasi Ampofo Adjei (an haife shi a shekara ta 1947), wanda ya kafa kuma shugaban Kumapim Royals Band, babban mawaƙi [16]
- J. H. Kwabena Nketia (1921-2019), masanin ilimin kabilanci da mawaƙa
- Ebenezer Augustus Kwasi Akuoko (1928-2021), lauya [17]
- Gerald Asamoah (an haife shi a shekara ta 1978), ɗan wasan ƙwallon ƙafa mai ritaya wanda ya buga wa ƙungiyar ƙwallon ƙwallon ƙasa ta Jamus da FC Schalke 04 [18]
- Benjamin Samuel Kofi Kwakye (an haife shi a / a), tsohon Sufeto Janar na 'yan sanda na Ofishin' yan sanda na Ghana [19]
- Agyeman Badu Akosa (an haife shi a shekara ta 1953), malamin Ghana, ɗan siyasa, masanin ilimin cututtuka [20]
- Reginald Reynolds Amponsah (1919-2009), masanin tukwane, ɗan siyasa, tsohon Ministan Jiha
Dubi kuma
[gyara sashe | gyara masomin]- Daular Asante
- Jerin sarakunan Asante
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 "2010 Mampong Municipal census" (PDF). Ghana Statistical Service. Retrieved 28 July 2024. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "Mampong overview" defined multiple times with different content - ↑ Agyei, I.; Adu-Agyem, J.; Agyapong, K.A. (11 November 2013). "The Philosophical And Aesthetic Significance Of The Silver-Stool Of Mampong-Asante In Ghana". International Journal of Innovative Research and Development. 2 (11). doi:10.5281/zenodo.4011810. Retrieved 28 July 2024.
- ↑ Wilks, Ivor (1960). "Mampong, Ashanti: A Traditional History to the Reign of Nana Safo Kantanka". Transactions of the Historical Society of Ghana. 4 (2): 21–25. JSTOR 41405728.
- ↑ Wilks, Ivor (1960). "A Note on the Traditional History of Mampong". Transactions of the Historical Society of Ghana. 4 (2): 26–29. JSTOR 41405729.
- ↑ Yar, D.; Kwenin, W.; Balali, G.; et al. (2023). "Food milling machines are hosts to pathogenic bacteria: A cross-sectional study in the Asante Mampong Municipal, Ghana". Scientific African. 20 (8). doi:10.1016/j.sciaf.2023.e01673.
- ↑ Agyei, I.; Adu-Agyem, J.; Agyapong, K.A. (11 November 2013). "The Philosophical And Aesthetic Significance Of The Silver-Stool Of Mampong-Asante In Ghana". International Journal of Innovative Research and Development. 2 (11). doi:10.5281/zenodo.4011810. Retrieved 28 July 2024.
- ↑ "A new diocese for West Africa". Anglican Communion News Service. 25 November 2014. Retrieved 7 December 2014.
- ↑ David M. Cheney (3 April 2025). "Profile of the Roman Catholic Diocese of Konongo-Mampong". Catholic-Hierarchy.org. Retrieved 16 July 2025.
- ↑ Wilks, Ivor (1960). "A Note on the Traditional History of Mampong". Transactions of the Historical Society of Ghana. 4 (2): 26–29. JSTOR 41405729.
- ↑ Sylverken, A.; Owusu, M.; Agbavor, B.; et al. (1 November 2022). "Using drones to transport suspected COVID-19 samples; experiences from the second largest testing centre in Ghana, West Africa". PLOS One. 17 (11). Bibcode:2022PLoSO..1777057S. doi:10.1371/journal.pone.0277057. PMC 9624400 Check
|pmc=value (help). PMID 36318579 Check|pmid=value (help)....Located in Mampong in the Ashanti region and the Omenako site in the Eastern region of Ghana,...
- ↑ "Ghana launches second drone delivery base at Asante Mampong". Graphic Online. 10 October 2019. Retrieved 29 July 2024.
- ↑ "Mampong Technical College of Education". T-tel. Archived from the original on 9 August 2020. Retrieved 4 August 2024.
- ↑ "Meduma arson: Victim gets support to enable him further his education - MyJoyOnline.com". www.myjoyonline.com (in Turanci). 2021-03-26. Retrieved 2022-05-26.
- ↑ "Learning centers in Mampong Municipal District, Ashanti Region". ghana-streets.openalfa.com (in Turanci). Retrieved 2023-05-23.
- ↑ "Lt. Gen Akwasi Amankwa Afrifa Profile". GhanaWeb. Archived from the original on 8 June 2007. Retrieved 12 August 2024.
- ↑ "Akwasi Ampofo Adjei dies". ghanaweb.com. 3 August 2004. Retrieved 12 August 2024.
- ↑ "Eight Top Officers Executed". Ghana News. Washington: Embassy of Ghana. 8 (7): 6. July 1979. Retrieved 12 August 2024.
- ↑ "Sporting director Rouven Schröder fills key first-team positions - Fußball - Schalke 04". Fußball (in Turanci). 28 May 2021. Retrieved 12 August 2024.
- ↑ "Retired IGPs present document to Government". 5 October 2006. Retrieved 12 August 2024.
- ↑ "COVID-19: Prof. Badu Akosa Unhappy With Akufo-Addo Lifting Of Lockdown". Modern Ghana (in Turanci). Retrieved 12 August 2024.
