Jump to content

Mao languages

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Mao languages
Linguistic classification
  • Mao languages
Glottolog maoo1243[1]

Harsunan Mao reshe ne na yarukan Omotic da ake magana a Habasha da sassan Sudan. Kungiyar tana da nau'o'i masu zuwa:

  • Bambasi, ana magana da shi a cikin Bambasi woreda na Yankin Benishangul-Gumuz,
  • Hozo da Seze (sau da yawa ana bayyana su tare a matsayin 'Begi Mao'), ana magana da su a kusa da Begi a cikin Mirab (West) Welega Zone na Yankin Oromia, da
  • Ganza, wanda ake magana a kudancin Bambasi a Yankin Asosa na yankin Benishangul-Gumuz, yammacin yarukan Hozo da Seze da kuma Jihar Blue Nile a Sudan.

0An kiyasta cewa akwai masu magana da Bambasi 5,000, masu magana da Hozo da Seze 3,000 kowannensu da kuma 'yan daruruwan masu magana da Ganza (Bender, 2000). A lokacin rikice-rikicen siyasa na baya-bayan nan, 'yan dubban masu magana da Bambassi sun kafa kansu a kwarin Kogin Didessa da Belo Jegonfoy woreda. Yawancin Yankin Mirab Welega ya taɓa zama gidan yarukan Mao, amma sun rasa masu magana saboda karuwar tasirin Oromo.

Harsunan Mao suna cikin kusanci da kuma dogon lokaci tare da yarukan Koman, kuma haɗin harshe ba koyaushe yake daidai da asalin kabilanci ba. Wasu kungiyoyin da ke magana da harshen Koman a yammacin Habasha, kamar Kwama, an san su da Mao[2], ko akasin haka, kamar yadda yake ga Ganza (wanda aka fi sani da Koma).

Ƙarin hulɗa tsakanin yarukan Mao, Koman, da Kefoid ya samo asali ne daga kafa mulkin Gonga na Anfillo a ƙarshen karni na sha shida, biyo bayan ƙaura zuwa yammacin ƙwararrun masu magana da Kefoids a lokacin fadada Oromo zuwa cikin kwandon Gibe a kusa da 1560-1570 . Kafawar Anfillo ta kawo yawan mutanen Mao cikin ci Gaba da hulɗa tare da yarukan Kefoid da kuma yarukan Koman makwabta, waɗanda masu magana da su ke zaune a yankunan da ke kewaye.

A cikin tsarin siyasa na Gonga, masu magana da Mao sun kafa wani rukuni na zamantakewa, wanda ya inganta yaduwar Harsuna biyu da sauya harsuna zuwa Harsuna masu rinjaye. An haɗa al'ummomin Mao a matsayin bayi ko abokan ciniki masu dogaro da ƙwararrun Gonga, suna ƙirƙirar hulɗa ta yau da kullun a cikin aiki, al'ada, da yanayin soja, yanayin da aka sani don sauƙaƙe rance da tasirin tsari. A layi daya, wasu kungiyoyin Mao sun kasance masu motsi a gefen yankunan Gonga, suna kula da alaƙar abokin ciniki da yawan manoma ta hanyar musayar kayayyakin gandun daji, yanayin da ya fi son repertoires na harsuna da yawa .

Sunan Mao a tarihi ya yi aiki a matsayin lakabin zamantakewar siyasa da aka yi amfani da shi ga al'ummomi daban-daban (wanda aka fi sani da Nao, Mawo, Manno, ko Manjo) maimakon ɗayan harshe . Wannan ya ba da gudummawa ga bambancin harsuna na yau da kullun da raguwar harsunan Mao, da kuma sake fasalin da suka haifar da hulɗa ta hanyar hulɗa mai tsawo tare da Koman, Kefoid, da kuma harsunan Oromo daga baya.

  1. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). http://glottolog.org/resource/languoid/id/maoo1243 |chapterurl= missing title (help). Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
  2. Küspert, Klaus-Christian (2015). "The Mao and Komo Languages in the Begi–Tongo area in Western Ethiopia: Classification, Designations, Distribution". Linguistic Discovery. 13 (1). doi:10.1349/PS1.1537-0852.A.447.