Marie Goegg-Pouchoulin
|
| |
| Rayuwa | |
| Cikakken suna | Jeanne-Marie Pouchoulin |
| Haihuwa | Geneva, 24 Mayu 1826 |
| ƙasa | Switzerland |
| Mutuwa | Geneva, 24 ga Maris, 1899 |
| Ƴan uwa | |
| Abokiyar zama |
Amand Goegg (mul) |
| Karatu | |
| Harsuna | Faransanci |
| Sana'a | |
| Sana'a |
ɗan siyasa, edita, Mai kare hakkin mata da suffragist (en) |
| Imani | |
| Addini |
reformed (en) |
Marie Goegg-Pouchoulin (1826-1899), ta kasance majagaba a cikin ƙungiyar kare haƙƙin mata da ƙungiyar zaman lafiya ta mata a Switzerland . An kira ta mace ta farko a Switzerland. A shekara ta 1868, ta kafa Association internationale des femmes (IAW), wanda ba kawai ƙungiyar mata ce ta farko a Switzerland ba, har ma da kungiyar mata ta farko ta duniya. Ta kasance muhimmiyar mutum a cikin gwagwarmayar nahiyar don daidaito na mata da ingantaccen ilimi.
Rayuwa
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Marie Goegg-Pouchoulin a Geneva . Bayan karatun firamare, ta yi aiki a shagon mahaifinta, wanda yake mai yin agogo. Ta yi aure a shekarar 1845 kuma ta sake aure a 1856. Ta yi aure na biyu ga mai juyin juya halin Jamus Amand Goegg, kuma ta zauna a Landan tare da shi na ɗan lokaci kafin ta koma Switzerland. Ma'auratan sun rabu a shekara ta 1874 amma ba su sake aure ba.
A shekara ta 1867, ta halarci taron sabuwar kungiyar International League for Peace and Freedom (ILPF) a Geneva. Da yake ba ta da kunya game da rashin shiga mata a ciki, ta kafa kungiyar Association internationale des femmes (IAW) a shekara mai zuwa. A taron ILPF a Bern 1868, ta yi jawabi ga jama'a game da haƙƙin mata. A wannan taron, an gudanar da taron farko na IAW, sannan kuma taron farko a 1870. Wannan ita ce hadin gwiwar kasa da kasa na ƙungiyoyin kare haƙƙin mata, kafin gabatarwar Majalisar Mata ta Duniya a 1888, ta haɗa kungiyoyin da suka yi aiki don samun damar mata zuwa ilimi, samun damar shiga cikin jama'a da kuma kawar da karuwanci. IAW tana da alaƙa da ILPF, wanda ya kara haƙƙin mata ga buƙatun ta. Marie Goegg-Pouchoulin ta bayyana cewa shiga mata a cikin jama'a yana da mahimmanci ga burin zaman lafiya na ILPF, wanda shine sanarwa mai nasara tare da ILPF. Ta kuma goyi bayan 'yancin mata.
A shekara ta 1871, an lalata IAW saboda alakar da take da ita da Paris Commune, kuma Marie Goegg-Pouchoulin ta sauka daga sa hannu a ciki. Bayan wannan, ta mayar da hankali kan haƙƙin mata a cikin Switzerland musamman. A shekara ta 1872, ta kafa Association pour la défense de la Femme av droit (ko Solidarité), inda ta yi aiki tare da wata majagaba ta ƙungiyar kare hakkin mata ta Switzerland, Julie von May (von Rued) . Bayan kamfen ɗin da Goegg-Pouchoulin ya fara, an ba mata damar shiga Jami'ar Geneva a shekarar 1872. Tsakanin 1875 da 1880, ta yi aiki a matsayin shugabar Solidarité . Ta shiga cikin kamfen don sake fasalin dokar farar hula. A cikin 1880, an rushe Solidarité. A shekara ta 1886, an zabe ta a cikin kwamitin Ƙungiyar Abolitionist ta Duniya . A shekara ta 1891, an zabe ta mataimakiyar shugaban sabuwar ƙungiyar Union des femmes de Genève.
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- Helen Rappaport, Encyclopedia of Women Social Reformers - Volume 1 2001
- Regula Ludi: Goegg (-Pouchoulin), Marie im Historischen Lexikon der Schweiz
- Berta Rahm: Marie Goegg (geb. Pouchoulin). Mitbegründerin der Internationalen Liga für Frieden und Freiheit, Gründerin des Internationalen Frauenbundes, daga Jaridar mata da Solidarité. Ala, Schaffhausen 1993, .