Jump to content

Marielle Franco

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.

  

Marielle Franco (pronunciation Portuguese: [maɾiˈɛli ˈfɾɐ̃ku]; An haife ta Marielle Francisco da Silva, 27 ga Yulin shekarar 1979 [1] - 14 ga watan Maris 2018) 'yar siyasa ce ta Brazil, masanin zamantakewa, mai fafutukar mata, mai faɗin kai da kuma mai fafutuka kan kare hakkin dan adam. [2] Franco ta yi aiki a matsayin kansila na birnin Rio de Janeiro na jam'iyyar Socialism and Liberty Party (PSOL) daga Janairu 2017 har zuwa kashe ta.

A ranar 14 ga Maris 2018, yayin da suke cikin mota bayan sun gabatar da jawabi a arewacin Rio de Janeiro, an harbe Franco da direbanta sau da yawa kuma tsoffin jami'an 'yan sanda biyu [3] da ke tafiya a cikin wani abin hawa sun kashe su. Franco ya kasance mai sukar cin zarafin 'yan sanda da Kashe-kashen da ba na shari'a ba, da kuma shigar da gwamnatin tarayya ta watan Fabrairun 2018 da shugaban Brazil Michel Temer ya yi a jihar Rio de Janeiro, wanda ya haifar da tura sojoji cikin ayyukan' yan sanda. [3] [4] A watan Maris na shekara ta 2019, an kama Ronnie Lessa da Élcio Vieira de Queiroz kuma an tuhume su da kisan Marielle Franco da direbanta. Sun furta kisan kai sau biyu kuma an kuma yanke musu hukunci kan yunkurin kisan Fernanda Chaves, Sakataren yada labarai na Franco, wanda shi ma yana cikin mota a lokacin.

Rayuwa ta farko

[gyara sashe | gyara masomin]

Franco ta girma ne a garin Maré, unguwar marasa galihu da ke arewacin Rio de Janeiro, inda ita ma ta zauna a yawancin rayuwarta, kuma ta fara aiki don ba da gudummawar samun kuɗin gida a shekara ta 1990 sa’ad da take shekara 11.[1] Tana da 'yar'uwa, Anielle .

Marielle ta haifi ɗanta na farko kuma kaɗai a shekarar 1998 lokacin da take da shekaru 19. [1][5] Franco ta haifi 'yarta ba tare da taimakon mahaifinta ba kuma ta yi aiki a matsayin malami a makarantar sakandare a kan mafi karancin albashi.[6][7]

A shekara ta 2004, Franco, wacce a duk A cikin 2004, Franco, wanda a duk tsawon aikinta ya yi yaƙi don yancin LGBT, ta fara dangantakar soyayya da Mônica Benício. A cikin 2017, ma'auratan sun yanke shawarar ƙaura tare a unguwar Tijuca tare da Luyara, 'yar Marielle. An shirya daurin aurensu a karshen 2018.

A shekara ta 2000, ta fara karatun jami'a.[6] Bayan mutuwar wani abokinsa daga harsashin da ya bata a shekara ta 2000, Franco ya fara aiki a fafutukar kare hakkin dan adam.[1][5]

A shekara ta 2002, ta shiga Jami'ar Katolika ta Pontifical ta Rio de Janeiro a kan tallafin karatu kuma ta ci gaba da aiki da kuma tayar da 'yarta yayin da take aiki zuwa digiri a kimiyyar zamantakewa.[5]UPP herself and her child.&quot;}},&quot;i&quot;:0}}]}\" data-ve-no-generated-contents=\"true\" id=\"mwAnk\">&nbsp;</span><cite about=\"#mwt58\" class=\"citation web cs1\" id=\"CITEREFAnna_Jean_Kaiser2016\" data-ve-ignore=\"true\">Anna Jean Kaiser (30 September 2016). <a class=\"external text\" href=\"https://www.ozy.com/rising-stars/a-favela-born-political-up-and-comer-in-brazil/72122\" id=\"mwAno\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">\"A Favela-Born Political Up-and-Comer in Brazil\"</a>. Ozy. <a class=\"external text\" href=\"https://web.archive.org/web/20180408145734/https://www.ozy.com/rising-stars/a-favela-born-political-up-and-comer-in-brazil/72122\" id=\"mwAns\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">Archived</a> from the original on 8 April 2018<span class=\"reference-accessdate\" id=\"mwAnw\">. Retrieved <span class=\"nowrap\" id=\"mwAn0\">17 March</span> 2018</span>. <q id=\"mwAn4\">Franco got pregnant at 18; her child's father wasn't around after the first few years. She took a job as a preschool teacher earning a minimum wage — about $200 a month — to support herself and her child.</q></cite>"}}" id="cite_ref-ozy_14-1" rel="dc:references" typeof="mw:Extension/ref">[./Marielle_Franco#cite_note-ozy-14 [2]] Daga baya ta sami digiri na biyu a fannin gudanar da gwamnati daga Jami'ar Tarayya ta Fluminense . [8] Rubutun ta (mai taken "UPP: The Reduction of the Favela to Three Letters") ya shafi shirin tilasta bin doka don sake karɓar iko da favelas na Rio daga ƙungiyoyi. [9]

Ayyukan siyasa

[gyara sashe | gyara masomin]
Marielle Franco a watan Agusta 2016

Tun daga shekara ta 2007, Franco ta yi aiki a matsayin mai ba da shawara ga wakilin jihar Marcelo Freixo, kuma ta haɗu da kwamitin majalisar dokokin jihar don Kare Haƙƙin Dan Adam da zama ɗan ƙasa.[10][9] Ta kuma yi aiki ga kungiyoyin farar hula, gami da Gidauniyar Brazil da Cibiyar Maré don Nazarin Solidarity da Aiki.[11]

A shekara ta 2016, Franco ya tsaya takara a majalisar birnin Rio de Janeiro a Zaben birni. [12] A matsayinta na mace baƙar fata da uwa ɗaya daga favelas, Franco ta sanya kanta a matsayin wakili kuma mai kare mata baƙar fata matalauta da mutane daga favelas.[13] Tare da kuri'u sama da 46,500, Franco na ɗaya daga cikin wakilai 51 da aka zaba, yana karɓar kuri'u na biyar mafi girma daga cikin 'yan takara sama da 1,500. [14]

A matsayinta na memba na majalisa, Franco ta yi yaƙi da tashin hankali a kan mata, don haƙƙin haihuwa, da kuma haƙƙin mazauna favela. [5] Ta jagoranci Hukumar Tsaro ta Mata kuma ta kasance wani ɓangare na kwamitin mutum huɗu wanda ke sa ido kan sa hannun tarayya a Rio de Janeiro.[15][16] Yin aiki tare da Rio de Janeiro Lesbian Front, Franco ya gabatar da lissafin don ƙirƙirar ranar bayyanar lesbian a Rio de Janeiro a watan Agustan 2017, amma lissafin ya ci nasara da kuri'un 19-17. [17]

Kwanaki na ƙarshe da kisan kai

[gyara sashe | gyara masomin]
An gudanar da zanga-zangar a Vitória don girmama ƙwaƙwalwar Marielle Franco da Anderson Pedro Gomes.
zanga-zangar a watan Maris na shekara ta 2019 tana kira ga shari'a ga Marielle a kan wadanda suka kashe ta

A ranar 13 Maris 2018, Franco ya yi magana a kan Twitter game da tashin hankalin 'yan sanda a Rio de Janeiro: "Wani kisan kai na wani matashi da za a iya ba da shi ga 'yan sanda. Matheus Melo yana barin coci lokacin da aka kashe shi. Wasu nawa ne za su mutu don kawo karshen yakin?.[18]

Kashegari, Franco ya halarci tattaunawar tebur mai taken "Young Black Women Moving [Power] Structures" (Portuguese: Jovens Negras Movendo Estruturas). [19] Kasa da sa'o'i biyu da barin teburin, wasu mutane biyu da ke tuka wata mota sun harbe ta tare da direbanta, Anderson Pedro Gomes. Mutanen sun yi musu harbe-harbe guda tara, hudu daga cikinsu sun bugi Franco – uku a kai da daya a wuya.[20] Jami'in yada labarai na Franco yana kusa da ita a wurin zama na baya kuma ya ji rauni, amma ya tsira.[18][20][21]

Marcelo Freixo, 'yar majalisar dokoki ta Rio de Janeiro daga PSOL da ta zo wurin jim kadan bayan jin labarin kisan ta, ya tabbatar da cewa an yi mata harsasan a wani mataki na kisa. A cewar 'yan sandan Rio de Janeiro, alkiblar harbe-harbe tara ya goyi bayan hasashen cewa an kashe Franco.[20] Harsasai da suka kashe Franco sun fito ne daga rukunin da 'Yan sanda na tarayya suka saya a Brasília a shekara ta 2006; Ministan Tsaron Jama'a Raul Jungmann daga baya ya ce an sace su daga wurin ajiyar gidan waya a Paraíba, [22] amma ma'aikatar daga baya ta janye wannan bayanin bayan Ofishin Jakadancin ya musanta shi a fili.[23][24]

A cikin Janairu 2019, 'yan sanda sun kama Ronald Paulo Alves Pereira tare da bayar da sammacin Adriano Magalhães da Nóbrega, wadanda ake zargi da kashe Franco. Kowane wanda ake tuhuma ya sami karramawa daga ɗan shugaban ƙasar Jair Bolsonaro Flávio Bolsonaro a farkon 2000s.[25] Matar Nóbrega da mahaifiyarta har yanzu suna aiki a ofishin Flávio Bolsonaro a shekarar 2018.

A watan Maris na shekara ta 2019, 'yan sanda sun kama mutane biyu da ake zargi, tsoffin' yan sanda na soja da ake zarginsu da alaƙa da' yan bindiga, saboda kisan. Kafin kama su, dukansu biyu da ake zargi suna da hotuna da aka dauka tare da tsohon shugaban kasar Jair Bolsonaro, kuma daya daga cikinsu shine makwabcinsa a wani babban gida a Rio.[26] A watan Nuwamba na shekara ta 2019, biyo bayan rahotanni da aka ɓoye cewa Shugaba Bolsonaro ya kasance yana hulɗa da ɗaya daga cikin manyan waɗanda ake zargi da harbi, yawancin kafofin watsa labarai na Brazil sun ba da rahoton cewa 'yan sanda suna binciken yiwuwar alaƙar ɗansa na biyu, Carlos, da lamarin.[27] A cikin 2020, gwamnan Rio de Janeiro na lokacin Wilson Witzel ya yarda a talabijin cewa ya tsoma baki a binciken mutuwarta.[28]

A ranar 31 ga Oktoba, 2024, kotun ta A ranar 31 ga Oktoba, 2024, wata kotu ta yanke wa tsoffin jami’an ‘yan sanda Ronnie Lessa da Élcio Vieira de Queiroz hukuncin daurin shekaru 59 da 78 a gidan yari, bi da bi, bisa laifin kashe Franco.[29]

Halin da aka yi

[gyara sashe | gyara masomin]
Hoton "Marielle Franco" a Berlin-Kreuzberg

Dubban mutane ne suka fito kan tituna domin gudanar da zanga-zangar hadin gwiwa a duk fadin kasar Brazil, kuma kungiyoyin Amnesty International da Human Rights Watch sun yi Allah wadai da kisan nata.[18] A Amurka, malaman mata masu baƙar fata sun buga wata sanarwa da ke girmama Marielle a matsayin "har yanzu wani shahadar" ga Movement for Black Lives .[30]

'Yar jarida Glenn Greenwald, wanda mijinta David Miranda dan majalisa ne a lokacin da aka kashe ta kuma ya kasance babban abokin abokin Franco, [31] [32] ya jera abin da ya kira "mafi mahimmancin batutuwan da za a rufe" dangane da kisan Franco yana mai cewa:

Yunkurin jajircewarta da jajircewarta ga bataliyoyin ƴan sanda marasa bin doka da oda, adawarta da shiga tsakani na soji, da kuma abin da ya fi ban tsoro, ƙarfinta na girma a matsayinta na bakar fata, 'yar luwadi daga favela tana neman kar ta shiga tsarin ikon Brazil, amma don murƙushe shi.[33]

Kisan biyu na Marielle da direbanta Anderson ya kasance batun yin Allah wadai a fagen siyasa a Brazil. Duk ‘yan takarar shugaban kasa a Brazil a lokacin yakin neman zaben 2018 sun yi tir da wannan aika-aika, in ban da tsohon shugaban kasar Jair Bolsonaro, wanda ya ki cewa komai kan lamarin; [34] yakin neman zabe ya yi zargin cewa ra'ayoyinsa game da batun zai kasance masu rikitarwa, duk da cewa shi ne yakin neman zabe wanda ya fi mayar da hankali kan batutuwan tsaro kafin ranar zabe. [35]

A cikin 2022, Shugaba Lula ta sanar da nadin 'yar uwarta, Anielle Franco, a matsayin ministar daidaiton launin fata.[36][37]

An gudanar da wani taron bita na fasahar dijital a Nairobi, Kenya mai taken "Hotunan Marielle: Ƙirƙirar Gada tsakanin Kenya da Brazil" tare da matasa masu fasaha na Kenya da suka halarci, kuma an baje kolin zane-zane a gidan tarihin Maré da ke Rio de Janeiro a ranar 10 ga Nuwamba 2018. [38]

Amnesty International ta haɗa da sunan Franco a cikin kamfen ɗin da ta yi wa waɗanda suka rubuta don haƙƙin ɗan adam kuma suka rasa rayukansu, [39] yayin da aka yi sabuntawa kuma an jera haraji ta kan layi Franco a cikin masu fafutukar kare haƙƙin ɗan adam sama da 400 ga mata ta Ƙungiyar Haƙƙin Mata a Ci Gaba.

Globoplay ne ya fitar da wani jeri mai taken Marielle – O Documentário a ranar 13 ga Maris 2020. [40]

Sigar 19 na antiX, rarrabawar Linux akan Debian Stable, ana kiranta da sunan Marielle Franco.[41]

Rayuwa ta mutum

[gyara sashe | gyara masomin]

Franco ya bayyana a matsayin bisexual.[42][43] A cikin 2017, ta koma unguwar Rio de Janeiro ta Tijuca tare da abokin tarayya, Monica Tereza Benicio, da 'yarta mai shekaru 18, Luyara Santos . [44][33] Marielle da Monica sun hadu yayin tafiya tare da abokai lokacin da suke da shekaru 18 da 24, bi da bi. Sun kasance suna soyayya na tsawon shekaru 13, kodayake sau da yawa ana katse dangantakar saboda rashin yarda da iyalansu da abokai. A lokacin katsewa, Monica tana da dangantaka da wasu mata da maza kuma Marielle da wasu maza.[43] Franco da Benicio suna shirin yin aure a watan Satumbar 2018.[45]

  • Jerin kisan kai § Brazil

Bayanan da aka ambata

[gyara sashe | gyara masomin]
  1. 1 2 3 4 Marco Aurélio Canônico (15 March 2018). "Da Maré, vereadora fazia parte do 'bonde de intelectuais da favela'" (in Harshen Potugis). Folha de S.Paulo. Archived from the original on 8 April 2018. Retrieved 16 March 2018. Marielle Francisco da Silva nasceu em 27 de julho de 1979, no Complexo da Maré, zona norte do Rio. … Começou a trabalhar aos 11 anos, para pagar sua escola, foi educadora numa creche na Maré e aluna da primeira turma de pré-vestibular comunitário do complexo, aos 19 anos, em 1998. … Hoje, a menina com nome de deusa indígena tem 19 anos e é caloura de educação física na Uerj.
  2. Michelle Ruiz (15 March 2018). "Brazilian Activist Marielle Franco, Who Protested Police Violence, Has Been Assassinated". Vogue. Archived from the original on 8 April 2018. Retrieved 20 March 2018.
  3. 1 2 Langlois, Jill (15 March 2018). "Outspoken Rio councilwoman who fought for the marginalized is shot to death; thousands mourn". Los Angeles Times. Archived from the original on 8 April 2018. Retrieved 16 March 2018. Police said two men fired nine shots into Franco's car and sped off. Franco's driver, Anderson Pedro Gomes, was also killed. A press officer sitting next to Franco in the back seat was injured. ... Her party also pointed to her vocal disapproval of a particular military police unit, which she called the 'battalion of death.' ... 'Marielle had just denounced the military police's brutal and truculent operation in the Iraja region of the Acari community,' the Socialism and Liberty Party said in a statement. 'We demand an immediate and rigorous investigation of this heinous crime. We will not keep quiet!'
  4. "Brazil: Authorities must investigate the killing of human rights defender Marielle Franco". Amnesty International. 15 March 2018. Archived from the original on 8 April 2018. Retrieved 17 March 2018. known for denouncing police abuses and extrajudicial executions
  5. 1 2 3 4 Júlia Dias Carneiro (16 March 2018). "Mulher, negra, favelada, Marielle Franco foi de 'cria da Maré' a símbolo de novas lutas políticas no Rio" (in Harshen Potugis). BBC. Archived from the original on 8 April 2018. Retrieved 16 March 2018. Marielle nasceu e cresceu no Complexo da Maré, e saiu do curso de pré-vestibular comunitário para a graduação em ciências sociais na PUC-Rio, universidade particular onde ela e outra colega eram as únicas mulheres negras do departamento. … Aos 19 anos, se tornou mãe de uma menina, Luyara.
  6. 1 2 "Entrevistamos Marielle Franco: mulher, negra, periférica e Vereadora do RJ - Mulheres na Política #1". Redação Subjetiva. 16 May 2017. Retrieved 17 March 2018.
  7. Anna Jean Kaiser (30 September 2016). "A Favela-Born Political Up-and-Comer in Brazil". Ozy. Archived from the original on 8 April 2018. Retrieved 17 March 2018. Franco got pregnant at 18; her child’s father wasn’t around after the first few years. She took a job as a preschool teacher earning a minimum wage — about $200 a month — to support herself and her child.
  8. "Da Maré, Marielle Franco chega à Câmara como a quinta mais votada" (in Harshen Potugis). O Globo. 4 October 2016. Retrieved 15 March 2017.
  9. 1 2 Marie Declercq translated by Meredith Balkus (15 March 2018). "Marielle Franco, Activist Against Brazil's Police Brutality, Assassinated in Rio". Vice. Retrieved 17 March 2018.
  10. Julianne Gouvela (23 November 2016). "Entrevista: Marielle Franco" (in Harshen Potugis). Agência de Notícias das Favelas. Retrieved 20 March 2018.
  11. Nour El-Youssef (22 September 2016). "Favela Candidates Run for Office, Among 'City Council Members We Want' [VIDEO]". Rio On Watch. Archived from the original on 1 May 2018. Retrieved 20 March 2018. She has worked for various civil society organizations, including the Brazil Foundation and CEASM (Maré Center for Solidarity Studies and Action). Currently, she is the coordinator of the Commission for the Defense of Human Rights and Citizenship in the Rio de Janeiro State Legislative Assembly (Alerj).
  12. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named thousands
  13. Maria Morganti Pinheiro (26 June 2017). "Mãe, preta, favelada e vereadora: Marielle Franco" (in Harshen Potugis). Voz das Comunidades. Retrieved 20 March 2018.
  14. Glenn Greenwald (16 March 2018). "Marielle Franco: Why my friend was a repository of hope and a voice for Brazil's voiceless, before her devastating assassination". The Independent. Retrieved 17 March 2018.
  15. "Negra da Maré e socióloga, Marielle foi a 5ª vereadora mais votada do Rio" (in Harshen Potugis). G1. 15 March 2018. Archived from the original on 15 March 2018. Retrieved 16 March 2018.
  16. Felipe Betim (16 March 2018). "Assassinato político de Marielle Franco reativa as ruas e desafia intervenção no Rio". El País. Retrieved 16 March 2018.
  17. Camila Marins (18 August 2017). "Câmara do Rio de Janeiro rejeita projeto pela visibilidade lésbica". Brasil de Fato. Archived from the original on 16 June 2018. Retrieved 16 March 2018.
  18. 1 2 3 Phillips, Dom (15 March 2018). "Protests held across Brazil after Rio councillor shot dead". The Guardian (in Turanci). Archived from the original on 1 May 2018. Retrieved 15 March 2018. One of Franco’s final posts on Twitter called attention to police violence. “Another homicide of a young man that could be credited to the police. Matheus Melo was leaving church when he was killed. How many others will have to die for this war to end?” she wrote.
  19. Gragnani, Juliana (15 March 2018). "Marielle era uma das 32 mulheres negras entre 811 vereadores eleitos em capitais brasileiras". BBC. Retrieved 18 March 2018.
  20. 1 2 3 Roberta Jansen, Marcio Dolzan e Fabio Grellet (15 March 2018). "Direção dos tiros contra Marielle reforça hipótese de ataque premeditado". Estadão. Archived from the original on 16 March 2018. Retrieved 18 March 2018.
  21. Associated Press (15 March 2018). "Marielle Franco, councillor and police critic, shot dead in targeted killing in Rio". The Guardian (in Turanci). Retrieved 15 March 2018.
  22. Phillips, Dom (17 March 2018). "Marielle Franco: Brazil's favelas mourn the death of a champion". The Guardian. Retrieved 18 March 2018.
  23. Lise Alves (17 March 2018). "Ammunition Which Killed Marielle Franco in Rio Stolen from Police". The Rio Times. Retrieved 23 March 2018.
  24. Adorno, s (19 March 2018). "Ministério muda versão de Jungmann sobre roubo de munição usada em assassinato de Marielle". Cotidiano (in Harshen Potugis). Retrieved 21 March 2018.
  25. "Suspects in Marielle Franco's Murder Have Ties to Bolsonaro Family". VICE Brazil (in Turanci). 23 January 2019. Retrieved 30 January 2019.
  26. "Jair Bolsonaro pictured with second accused in Marielle Franco murder case". The Guardian. 3 October 2019.
  27. "Police investigates possible participation of Carlos Bolsonaro in Marielle's case, says radio station". Istoé (in Portuguese). 21 November 2019.CS1 maint: unrecognized language (link)
  28. Italo Nogueira (2020-05-05). "Witzel interferiu no caso Marielle ao sugerir à polícia do Rio quando prender suspeitos". Folha de S.Paulo. Retrieved 2020-05-12.
  29. "Brazil judge sentences ex-cops over Marielle Franco killing". DW (in Turanci). 2024-10-31. Retrieved 2024-11-01.
  30. "On the Imperative of Transnational Solidarity: A U.S. Black Feminist Statement on the Assassination of Marielle Franco". The Black Scholar. March 23, 2018. Retrieved August 6, 2022.
  31. "Big rallies after Rio politician shot dead, Newshour". BBC. 16 March 2018. Retrieved 28 July 2018.
  32. Bernstein, Fred A. (11 May 2018). "The Unflinching Courage of Rio's Gay Crusader". Out Magazine. Retrieved 28 July 2018.
  33. 1 2 Glenn Greenwald (19 March 2018). "Just as U.S. Media Does With MLK, Brazil's Media Is Trying to Whitewash and Exploit Marielle Franco's Political Radicalism". The Intercept. Retrieved 19 March 2018.
  34. "Bolsonaro criticizes media and again refuses to comment on Marielle's death". O Globo (in Portuguese). 20 March 2018.CS1 maint: unrecognized language (link)
  35. "Bolsonaro's opinion on Marielle's death would be too controversial, aide says". Folha de São Paulo (in Portuguese). 15 March 2018.CS1 maint: unrecognized language (link)
  36. "Saiba quem é Anielle Franco, anunciada ministra da Igualdade Racial". O Globo (in Harshen Potugis). 2022-12-22. Retrieved 2023-01-01.
  37. "Tebet exalta paridade de gênero em sua equipe; Sonia Guajajara e Anielle Franco assumem ministérios". Jovem Pan (in Harshen Potugis). 2022-01-11. Retrieved 2023-01-16.
  38. Villalobos, Chloe (22 November 2018). "Building Bridges Between Favelas in Kenya and Brazil Through 'Artivism'" (in Turanci). RioOnWatch. Archived from the original on 23 November 2018. Retrieved 1 December 2018.
  39. "Amnesty International launches world's biggest human rights campaign" (in Turanci). Amnesty International. 29 November 2018. Archived from the original on 29 November 2018. Retrieved 1 December 2018.
  40. "'Marielle – O Documentário' estreia no dia 13 de março no Globoplay". 6 March 2020.
  41. "antiX-19 isos available. – antiX Linux". antixlinux.com. Retrieved 12 November 2019.
  42. Lígia Mesquita (15 March 2018). "Os últimos momentos de Marielle Franco antes de ser morta com quatro tiros na cabeça". globo.com. Retrieved 29 May 2018.
  43. 1 2 Dias Carneiro, Júlia (30 March 2018). "Rejeição da família, pedido de casamento e luto: a história de amor interrompida de Marielle e Monica". bbc.com (in Harshen Potugis). BBC. Retrieved 29 May 2018.
  44. "Marielle, 'cria' do Parque Esperança" (in Harshen Potugis). O Dia. 16 March 2018. Retrieved 17 March 2018.
  45. "Viúva de Marielle conta que vereadora estava despreocupada dias antes do assassinato" (in Harshen Potugis). O Estado de S. Paulo. 18 March 2018. Retrieved 23 March 2018.